06/01/2018 | 00:00
Η κατάσταση στην παγκόσμια οικονομία το 2017-2018
Η κατάσταση στην παγκόσμια οικονομία το 2017-2018

Ο ρυθμός ανόδου του παγκόσμιου ΑΕΠ το β' τρίμηνο του 2017 υπήρξε ο ισχυρότερος των τελευταίων επτά ετών. Οι προβλέψεις των διεθνών οργανισμών κατά τη διάρκεια του έτους για τις μεγάλες οικονομίες αναθεωρήθηκαν προς τα άνω, με εξαίρεση εκείνες για το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ινδία. Η επιτάχυνση του ΑΕΠ το 2017 εμφανίζεται αρκετά συγχρονισμένη μεταξύ προηγμένων και αναδυόμενων οικονομιών. Παράλληλα, η επιτάχυνση αυτή βασίζεται στη βελτίωση της εξωτερικής αλλά και της εγχώριας ζήτησης, καθώς παρατηρείται τόνωση τόσο της εξαγωγικής όσο και της επενδυτικής δραστηριότητας.

 

ΤτΕ - Νομισματική Πολιτική,  Ενδιάμεση Έκθεση

 

Ο ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ εκτιμάται από το ΔΝΤ ότι θα επιταχυνθεί σε 3,6% το 2017 και 3,7% το 2018, από 3,2% το 2016. Στις προηγμένες οικονομίες η εκτιμώμενη επιτάχυνση το 2017 είναι σημαντικότερη εκείνης των αναδυόμενων οικονομιών (βλ. Πίνακα ΙΙ.1). Αξιοσημείωτες είναι οι αναθεωρήσεις προς τα άνω των εκτιμήσεων για το ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ σε σχέση με τις αντίστοιχες εαρινές προβλέψεις σε ορισμένες προηγμένες οικονομίες, κυρίως για τον Καναδά, την Ιταλία, την Ισπανία, τη Γερμανία και την Ιαπωνία. Η αγορά εργασίας βελτιώνεται σημαντικά το 2017, καθώς το ποσοστό ανεργίας συνέχισε να υποχωρεί, ενώ ο ρυθμός αύξησης των μισθών επιταχύνεται το 2017 στις ΗΠΑ, στην Ιαπωνία και στη ζώνη του ευρώ. Η υποχώρηση της αβεβαιότητας σχετικά με κινδύνους προστατευτισμού, σε συνδυασμό με τις σχετικά χαμηλές ακόμη διεθνείς τιμές των βασικών εμπορευμάτων και τη βραδεία και προσεκτική ομαλοποίηση της νομισματικής πολιτικής από τις νομισματικές αρχές των προηγμένων οικονομιών, συνέβαλαν στις θετικές αυτές εξελίξεις.

 

Η οικονομία των ΗΠΑ, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία του γ' τριμήνου του 2017, επηρεάστηκε οριακά μόνο από τις φυσικές καταστροφές που έπληξαν τη χώρα, ενώ οι επενδύσεις πάγιου κεφαλαίου επιταχύνονται κατά τη διάρκεια του 2017 και οι εξελίξεις στην αγορά εργασίας παραμένουν θετικές. Το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει περαιτέρω στο 4,5% το 2017. Στην Ιαπωνία η επιτάχυνση της οικονομικής δραστηριότητας το 2017 οφείλεται κυρίως στην εγχώρια ζήτηση και στην υποστηρικτική οικονομική πολιτική.

 

Στις αναδυόμενες οικονομίες ο ρυθμός ανόδου του ΑΕΠ εκτιμάται ότι θα επιταχυνθεί στο 4,6% από 4,3% το 2016, καθώς η οικονομία της Κίνας τελικά δεν θα σημειώσει επιβράδυνση όπως αναμενόταν μέχρι πριν από λίγους μήνες, ενώ η ανάκαμψη της Βραζιλίας και της Ρωσίας από την ύφεση αποδεικνύεται ισχυρότερη των προβλέψεων. Στην Κίνα ο ρυθμός ανόδου των εισαγωγών εκτιμάται ότι ήταν υψηλότερος εκείνου των εξαγωγών και το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών εκτιμάται ότι θα περιοριστεί περαιτέρω στο 1,4% του ΑΕΠ το 2017. Η υψηλή πιστωτική επέκταση και η υψηλή μόχλευση των επιχειρήσεων παραμένουν βασικές πηγές κινδύνων για την κινεζική οικονομία.

 

Το παγκόσμιο εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών

ανακάμπτει σε όλες τις οικονομικές περιοχές και ο όγκος του εκτιμάται πλέον ότι θα αυξηθεί κατά 4,2% το 2017, έναντι 2,4% το προηγούμενο έτος. Η προς τα άνω αναθεώρηση του ρυθμού ανόδου του διεθνούς εμπορίου οφείλεται όχι μόνο στην ταχύτερη ανάκαμψη του παγκόσμιου ΑΕΠ, αλλά και στην αύξηση της εισοδηματικής ελαστικότητας, η οποία είχε υποχωρήσει τα τελευταία έτη λόγω της υπο- τονικότητας των επενδύσεων πάγιου κεφαλαίου, οι οποίες σε σημαντικό βαθμό είναι “έντασης εμπορίου”, δηλαδή αποτελούν αντικείμενο διεθνών εμπορικών συναλλαγών. Σημαντική ώθηση στο διεθνές εμπόριο μπορούν να δώσουν και οι πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες διμερούς ή πολυμερούς χαρακτήρα, όπως η Συμφωνία Διευκόλυνσης του Εμπορίου (TFA) του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και εκείνη της ΕΕ με τον Καναδά (βλ. σχετικά στο Ειδικό θέμα ΙΙ.1).

 

 

 

 

Οι διεθνείς τιμές των βασικών εμπορευμάτων,

 

αν και υποχώρησαν κάπως μεταξύ Φεβρουαρίου και Αυγούστου 2017 κυρίως λόγω της υψηλότερης του αναμενομένου αύξησης της εξόρυξης σχιστολιθικών κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στις ΗΠΑ, σε μέσα επίπεδα έτους εκτιμάται ότι θα αυξηθούν (βλ. Διάγραμμα ΙΙ.2). Οι διεθνείς τιμές του αργού πετρελαίου, αν και ανέκαμψαν από τα πολύ χαμηλά τους επίπεδα, κυρίως λόγω της συμφωνίας των κρατών-μελών του ΟΠΕΚ, της Ρωσίας και άλλων 10 κρατών το Νοέμβριο του 2016 να περιορίσουν την παραγωγή τους (η συμφωνία παρατάθηκε προσφάτως έως το τέλος του 2018), παραμένουν γενικά χαμηλές, ενισχύοντας την οικονομική δραστηριότητα κυρίως των προηγμένων οικονομιών. Η μέση διεθνής τιμή του αργού πετρελαίου, αφού υποχωρούσε επί τέσσερα συνεχόμενα έτη, προβλέπεται εφέτος ότι θα αυξηθεί στα 50,3 δολ. το βαρέλι (αύξηση 17,4% σε όρους δολαρίου σε μέσα επίπεδα έτους). Οι διεθνείς τιμές των βασικών εμπορευμάτων πλην καυσίμων, αφού υποχώρησαν κατά 1,8% το 2016, προβλέπεται εφέτος ότι θα αυξηθούν κατά 7,1%. Η ανάκαμψη των τιμών αυτών, ιδιαίτερα των μετάλλων, οφείλεται κυρίως στη συνεχιζόμενη έντονη κατασκευαστική δραστηριότητα στην Κίνα.

 

Ο πληθωρισμός στις προηγμένες οικονομίες, όπως μετρείται από τον ΔΤΚ, αν και επιταχύνθηκε το 2017 (1,7% από 0,8% το 2016), παραμένει σταθερά χαμηλός. Η αύξηση των

 

 

διεθνών τιμών των βασικών εμπορευμάτων, ιδίως των καυσίμων, υπήρξε η βασικότερη αιτία, καθώς η υποχώρηση του παραγωγικού κενού στις μεγαλύτερες από τις προηγμένες οικονομίες (από το -0,7% του δυνητικού ΑΕΠ το 2016 στο -0,1% το 2017) δεν συνοδεύθηκε από επιτάχυνση του ρυθμού ανόδου του κόστους εργασίας ανά μονάδα προϊόντος. Οι πληθωριστικές προσδοκίες και πιέσεις παραμένουν χαμηλές, με εξαίρεση το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου η υποχώρηση της στερλίνας έχει οδηγήσει σε ενίσχυση του γενικού δείκτη αλλά και του πυρήνα του πληθωρισμού κοντά στο 3,0% το Σεπτέμβριο.

 

Η νομισματική πολιτική στις προηγμένες οικονομίες εξακολουθεί να έχει επεκτατικό χαρακτήρα, παρά την αύξηση των βασικών επιτοκίων στις ΗΠΑ και στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον προαναγγελθέντα τον Οκτώβριο περιορισμό του μεγέθους του ισολογισμού της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ και την ανακοίνωση της ΕΚΤ για μείωση στα 30 δισεκ. ευρώ του μηνιαίου ύψους αγορών περιουσιακών στοιχείων από τον Ιανουάριο του 2018. Συγκεκριμένα, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ αύξησε ακόμη μία φορά (την πέμπτη συνολικά) κατά 25 μ.β. το βασικό της επιτόκιο στις 13 Δεκεμβρίου 2017, καθορίζοντας το εύρος-στόχο γι’ αυτό σε 1,25%-1,50%. Οι προηγούμενες ανάλογες αυξήσεις είχαν πραγματοποιηθεί στις 17 Δεκεμβρίου 2015, στις 15 Δεκεμβρίου 2016, στις 16 Μαρτίου 2017 και στις 14 Ιουνίου 2017. Η ΕΚΤ αντιθέ- τως, αντιμετωπίζοντας ένα χαμηλό ρυθμό ανόδου του πυρήνα του πληθωρισμού στη ζώνη του ευρώ (τον Οκτώβριο υποχώρησε στο 1,1% από 1,3% το Σεπτέμβριο) διατήρησε μηδενικό το βασικό της επιτόκιο για πράξεις κύριας αναχρηματοδότησης. Παράλληλα, εξήγγειλε περιορισμό του προγράμματος αγοράς τίτλων από τον Ιανουάριο του 2018, με μείωση του μηνιαίου ορίου αγορών από τα 60 στα 30 δισεκ. ευρώ. Η Τράπεζα της Αγγλίας αύξησε στις 2 Νοεμβρίου, για πρώτη φορά τα τελευταία δέκα έτη, το εξαιρετικά χαμηλό βασικό της επιτόκιο, κατά 0,25 της ποσοστιαίας μονάδας στο 0,50%, ενώ διατηρεί το ανώτατο ύψος των αγορών περιουσιακών στοιχείων στα 435 δισεκ. στερλίνες. Στις υπόλοιπες προηγμένες οικονομίες η νομισματική πολιτική παρέμεινε εξαιρετικά διευκολυντική, με χαρακτηριστικότερη την περίπτωση της Ελβετίας, στην οποία τα βασικά επιτόκια παραμένουν αρνητικά από τις αρχές του 2015, σε μια προσπάθεια αποτροπής των ανατιμητικών πιέσεων επί του ελβετικού φράγκου (βλ. Διάγραμμα ΙΙ.3).

 

Η δημοσιονομική πολιτική στις προηγμένες οικονομίες προσέφερε ήπια στήριξη στην οικονομική δραστηριότητα το 2016 και το 2017, μετά από πέντε έτη κατά τα οποία ακολουθούσε συσταλτική κατεύθυνση. Η δημοσιονομική επίδραση, όπως αυτή υπολογίζεται από τη μεταβολή του λόγου του διαρθρωτικού αποτελέσματος προς το δυνητικό προϊόν, εκτι- μάται από το ΔΝΤ ότι υπήρξε ελαφρώς επεκτατική το 2017 στις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, τον Καναδά και τη ζώνη του ευρώ ως σύνολο. Ωστόσο, τα δημοσιονομικά ελλείμματα ως ποσοστά του ΑΕΠ στις περισσότερες οικονομίες εκτιμάται ότι υποχώρησαν.

 

Στις προηγμένες οικονομίες ως σύνολο, το δημοσιονομικό έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι παρέμεινε σταθερό στο 2,8% του ΑΕΠ το 2017. Στις ΗΠΑ το δημοσιονομικό έλλειμμα εκτιμάται ότι υποχώρησε ελαφρώς στο 4,3% του ΑΕΠ από 4,4%, ενώ το ακαθάριστο δημόσιο χρέος της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα αυξηθεί στο 108,1% του ΑΕΠ από 107,1% το 2016. Στην Ιαπωνία το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 4,1% του ΑΕΠ το 2017 από 4,2% το 2016, ενώ το ακαθάριστο δημόσιο χρέος θα αυξηθεί ελαφρώς στο 240,3% του ΑΕΠ. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, παρά την οικονομική επιβράδυνση, το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα υποχωρήσει στο 2,1% του ΑΕΠ το 2017 και το δημόσιο χρέος θα υποχωρήσει στο 86,6% του ΑΕΠ από 88,3% το προηγούμενο έτος.

 

 

Πηγή: ΤτΕ - Νομισματική Πολιτική,  Ενδιάμεση Έκθεση 2017 σελ 28

 

 

[1] Το κείμενο βασίζεται σε πληροφόρηση και στοιχεία διαθέσιμα μέχρι τις 14.12.2017.

 

 

ΣΒ

Tags: Οικονομία Το άρθρο έχει αναγνωσθεί 907 φορές

Σχετικές Ειδήσεις