Άρθρο. Διέξοδος η προγραμματισμένη ανάπτυξη των μικρών επιχειρήσεων

• Να ξεκινήσουμε από το μικρό, το εφικτό, το άμεσο, από αυτό που ξέρουμε και μπορούμε να κάνουμε καλά.

 

Η κρίση έχει αποδιαρθρώσει και αποδιοργανώσει πολλούς κλάδους της οικονομίας και κυρίως των Μικρών (και Πολύ Μικρών) Επιχειρήσεων (*). Εκατοντάδες χιλιάδες έχουν κλείσει και πολύ περισσότερες αντιμετωπίζουν το φάσμα του κλεισίματος.

 

Κανένας σοβαρός οικονομολόγος σήμερα δεν υποστηρίζει ότι διέξοδος από την κρίση μπορεί να βρεθεί με αγνόηση των Μικρών Επιχειρήσεων, δηλαδή χωρίς να μετέχουν ενεργά στην προσπάθεια. Αυτές αποτελούν πάντα μια αστείρευτη πηγή παραγωγής πλούτου, απασχόλησης και αποκέντρωσης. Εκτός αυτού είναι και βασικό στοιχείο της κοινωνικής συνοχής.

 

Η επανεκκίνηση όμως των μικρών επιχειρήσεων είναι μια δύσκολη υπόθεση στη σημερινή συγκυρία, με τις τράπεζες κλειστές γι αυτές. Ωστόσο, από τις υπάρχουσες επιχειρήσεις της ελληνικής οικονομίας αυτές είναι που μπορούν να κινηθούν αναπτυξιακά ταχύτερα από τις μεγάλες και τις αγροτικές επιχειρήσεις και με πολύ πιο γρήγορα αποτελέσματα.

 

Έχοντας αυτό το πρίσμα κατά νου, εκείνο που πρέπει να παρατηρήσουμε πρώτα, είναι να αλλάξει η φιλοσοφία των κυβερνητικών πολιτικών που μέσα από σειρά μέτρων ανατρέπουν το πλαίσιο λειτουργίας της οικονομίας με κύριο στόχο την επιτάχυνση της συγκέντρωσης της παραγωγής και της αγοράς σε λίγες μεγάλες επιχειρήσεις. Η επιτάχυνση αυτή, ακριβώς επειδή γίνεται με διοικητικά μέτρα σε βάρος των μικρών επιχειρήσεων, παραβιάζοντας τη φυσιολογική λειτουργία των οικονομικών νομοτελειών, πέρα από τις τεράστιες κοινωνικοοικονομικές συνέπειες, δεν βοηθάει ούτε την ανάπτυξη ούτε την εθνική οικονομία μακροπρόθεσμα.

 

Όλοι καταλαβαίνουμε πως όταν, με διοικητικά μέτρα, οι μεγάλες επιχειρήσεις αποκτούν «δωρεάν» ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, είτε από φορολογικά, είτε από θεσμικά, είτε από εργασιακά, τότε αντί να ενθαρρύνονται  σε επενδύσεις τεχνολογίας για να αποκτηθούν εντατικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα, αδρανούν αφού χωρίς κόστος μετατρέπουν τεχνητά σε πολύ κερδοφόρες τις παλιές τεχνολογίες, πράμα που οδηγεί σε αναβολή του εκσυγχρονισμού και στην καθυστέρηση.

 

Θεωρούμε ότι η σωστή αξιολόγηση, τόσο της απόδοσης των μεγάλων επενδύσεων όσο και των μικρών, μπορεί να οδηγήσει σε ανατροπή της μονομέρειας των πολιτικών προς τον γιγαντισμό των επιχειρήσεων και των επενδύσεων.

 

Η αλλαγή πολιτικής έχει να κάνει με άλλη αντίληψη για την εκκίνηση της ανάπτυξης για την αντιμετώπιση της κρίσης, τόσο στον επιχειρηματικό τομέα όσο και στην απασχόληση.

 

Συνέχιση της κρίσης, των σκληρών μέτρων, της πτώσης της οικονομικής δραστηριότητας σε συνδυασμό με τη συσσώρευση οξύτατων κοινωνικοοικονομικών προβλημάτων δημιουργεί τις προϋποθέσεις κοινωνικών εκρήξεων με ανυπολόγιστες συνέπειες. Αν τώρα δεν ξεκινήσει από κάπου η παραγωγή νέου πλούτου οι κοινωνικές εκρήξεις είναι αναπόφευκτες. Και αυτό το "κάπου" είναι αυτό που όλοι ξέρουμε ότι δουλεύει αμέσως. Οι Μικρές και Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις.

 

 

Σχέδιο Προγραμματισμένης Ανάπτυξης των ΜΕ&ΠΜΕ με χρήση της αρχής των Διαφοροποιημένων Πολιτικών

 

Η άποψή μας είναι ότι λόγο των ισχνών μέσων χρηματοδότησης της ανάπτυξης που διαθέτουμε σήμερα, πρέπει να αλλάξει εντελώς το μοντέλο τόσο των κοινοτικών προγραμμάτων όσο και των κινήτρων και των θεσμικών πολιτικών για  τις ΜΕ&ΠΜΕ.

 

Η πρόταση για ένα νέο Σχέδιο Προγραμματισμένης Ανάπτυξης των ΜΕ&ΠΜΕ με χρήση της αρχής των Διαφοροποιημένων Πολιτικών, μπορεί συνοπτικά να περιγραφεί στις παρακάτω προτάσεις, οι οποίες βέβαια μπορούν να συνοδευτούν από μεγάλης έκτασης επιμέρους αναλύσεις για κάθε κλάδο και θέμα χωριστά.

 

-Μετατροπή του Εθνικού Συμβουλίου Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων ( άρθρο 32 του ν. 3325/05 – ΦΕΚ 68 Α’/11-3-05) σε Εθνικό Συμβούλιο Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων ή η δημιουργία νέου με διευρυμένες αρμοδιότητες, με χαρακτήρα ευέλικτου οργάνου χάραξης πρακτικών πολιτικών άμεσης εφαρμογής.

 

-Συγκέντρωση όλων των πόρων χρηματοδότησης, των προγραμμάτων, των φορολογικών και άλλων κινήτρων και διάθεσή τους με στοχευμένες και σχεδιασμένες κλαδικές δράσεις.

 

-Εγκατάλειψη για ένα διάστημα των οριζόντιων πολιτικών και προγραμμάτων και εφαρμογή Διαφοροποιημένων Πολιτικών ανάλογα με τον κλάδο, την κατάστασή του, το μέλλον του και το επίπεδο αναγκών για την έξοδο από την κρίση και την ανάπτυξη. Κάθε μεγάλος και κρίσιμος κλάδος θα  χρειαστεί να έχει το δικό του σχέδιο προγραμματισμένης ανάπτυξης.

 

Την ανάγκη εφαρμογής Διαφοροποιημένων Πολιτικών για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις επεσήμανε και η ΟΚΕ Ελλάδος στη Γνώμη: «Η Στρατηγική της Λισαβόνας και οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις», το 2004.  

 

-Ως Διαφοροποιημένες Πολιτικές εννοούμε την παρέκκλιση από τις οριζόντιες πολιτικές που εφαρμόζονται χωρίς συνεκτικό σχέδιο και την εφαρμογή πολιτικών σε επιλεγμένους τομείς κάθε κλάδου που θα λειτουργήσουν ως ατμομηχανές ανάπτυξης για όλο τον κλάδο. Στόχος είναι η πλήρη αξιοποίηση των ισχνών υπαρχόντων μέσων και πόρων για πολύ συγκεκριμένους σκοπούς σε αναπτυξιακή κατεύθυνση.

 

-Με την ευθύνη του Εθνικού Συμβουλίου θα διερευνηθούν οι ανάγκες ανάπτυξης των βασικών κλάδων των ΜΕ&ΠΜΕ και θα διατυπωθεί η κατεύθυνση των πολιτικών κινήτρων και πόρων σε αυτούς.

 

Για παράδειγμα ανάλογα με τον κλάδο θα πρέπει να στοχεύουμε στο σχηματισμό μιας κρίσιμης μάζας  μονάδων η οποία να έχει τα χαρακτηριστικά επιχειρήσεων «Νέας Οικονομίας» για να παίξει ρόλο «ατμομηχανής» που θα τραβήξει τη συνολική μετάβαση του κλάδου σε αναπτυξιακή τροχιά. Ωστόσο στα πλαίσια αυτά ο κάθε κλάδος έχει διαφορετικές ανάγκες. Άλλοι έχουν ανάγκη από εισαγωγή νέων τεχνολογιών, άλλοι από έρευνες εξόδου στις διεθνείς αγορές, άλλοι από την ανάγκη σχεδιασμού πρωτότυπων προϊόντων, άλλοι από προτυποποίηση της παραγωγής, άλλοι από εισαγωγή μοντέλων ποιότητας (iso), άλλοι από επαγγελματική κατάρτιση, άλλοι από ευέλικτη εξειδίκευση, οργανωτική ανασυγκρότηση, συνεταιριστικές δράσεις, θερμοκοιτίδες νέων μοντέλων επιχειρήσεων, παραγωγική αλληλοσυμπλήρωση κλπ. Ανάλογα με τις ανάγκες θα πρέπει να διατεθούν κίνητρα σχηματισμού ομάδων επιχειρήσεων ή προγραμμάτων ενίσχυσης και υποδομών που θα υπηρετήσουν αυτούς τους στόχους ανάπτυξης.

 

Είναι άλλο να διαχέεις σε όλες τις επιχειρήσεις τις ενισχύσεις και τους πόρους χωρίς συγκεκριμένο στόχο και άλλο να στοχεύεις προγραμματισμένα, σε ομάδες πρωτοπόρων επιχειρήσεων και προγραμμάτων που θα τραβήξουν όλο τον κλάδο αναγκαστικά σε ανάπτυξη. Σε εποχές ανύπαρκτης χρηματοδότησης, είναι σπατάλη η σημερινή οριζόντια πολιτική διάθεσης των πόρων.

 

 

 

 

(*) Με τον όρο Μικρές Επιχειρήσεις και Πολύ Μικρές Επιχειρήσεις (ΜΕ&ΠΜΕ) εννοούμε τις επιχειρήσεις που χαρακτηρίζονται (ορίζονται) έτσι με τη «Σύσταση 2003/361/ΕΚ της Επιτροπής, της 6ης Μαΐου 2003. Ως πολύ μικρή επιχείρηση ορίζεται η επιχείρηση η οποία απασχολεί λιγότερους από 10 εργαζομένους και της οποίας ο κύκλος εργασιών ή το σύνολο του ετήσιου ισολογισμού δεν υπερβαίνει τα 2 εκατ. ευρώ. Ως μικρή επιχείρηση ορίζεται η επιχείρηση η οποία απασχολεί 10-49 εργαζομένους και ο κύκλος εργασιών της ή το σύνολο του ετήσιου ισολογισμού δεν υπερβαίνει τα 10 εκατ. ευρώ.

 

Σ. Β.