Άρθρο. “Προτεραιότητα η προστασία και η ασφάλεια του καταναλωτή στη χρήση κρυπτονομισμάτων και crypto assets”

Της Ειρήνης Τσεσμελή.

---

Οι ευρωπαϊκές εποπτικές αρχές παρουσίασαν στο πρόσφατο συνέδριό τους μια κοινή στρατηγική για το πώς η Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαχειριστεί την ταχεία μετάβαση στις ψηφιακές συναλλαγές και στα crypto-assets. Στόχος τους: να εξισορροπήσουν την καινοτομία με την προστασία του καταναλωτή, σε μια εποχή όπου η τεχνολογία εξελίσσεται ταχύτερα από τη νομοθεσία.Οι συμμετέχοντες στο συνέδριο  τόνισαν βασικά σημεία και ανέλυσαν τις θέσεις τους Verena Ross Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), Η Εκπαίδευση το Επίκεντρο

1. Η ανάγκη για χρηματοοικονομική εκπαίδευση στα νέα συστήματα συναλλαγών, για ενήλικες και εφήβους
2. Η δημιουργία ειδικών κάλων πρακτικών που θα προσφέρουνν δικλείδες ασφάλειας για την προστασία των καταναλωτών από απάτες
3. Η απλούστευση της ερμηνείας του νομοθετικού πλαισίου ΜιCA για τα κρυπτονομισματα σε συνδυασμό της απλούστευσης των διαδικασιών ώστε να επιτευχθεί η σταθερότητα, η ασφάλεια, η βιωσιμότητα, η πρόληψη από τους κινδύνους.
4. Συνεργασία όλων των εποπτικών αρχών ώστε με την προσέγγιση από κάθε πλευρά να μελετηθούν case study της χρήσης των κρυπτονομισματων ώστε να είναι προς πλήρη εφαρμογή έως το 2027-2029 για την ορθή χρήση της νέας ψηφιακής μορφής συναλλαγών στην Ευρωπαϊκή Ένωση

Petra Hielkema – Πρόεδρος EIOPA και Επιτροπής ESA, – Προστασία σε μια Περίπλοκη Αγορά

1. Η αυξανόμενη πολυπλοκότητα που φέρνουν η τεχνητή νοημοσύνη και τα crypto-assets, ο καταναλωτής θα είναι ο πρώτος που θα δοκιμάσει τα νέα προϊόντα, και συνεπώς πρέπει να είναι πλήρως προστατευμένος και ασφαλής.
2. η εφαρμογή της MiCA να εφαρμόζεται και να ερμηνεύεται με τρόπο που να διατηρεί τον εθελοντικό και καινοτόμο χαρακτήρα της αγοράς, αλλά ταυτόχρονα να εξασφαλίζει ότι οι δραστηριότητες αυτές παραμένουν υπό εποπτεία από τις τρεις ευρωπαϊκές αρχές (EBA, ESMA, EIOPA).

Maria Albagat  Επίτροπος – Ψηφιακός Μετασχηματισμός, Εμπιστοσύνη και διαφάνεια στη βάση της ψηφιακής στρατηγικής

Υπογράμμισε τη σημασία της απλοποίησης της εμπειρίας του καταναλωτή και της ενίσχυσης της εμπιστοσύνης και της διαφάνειας ως θεμέλια για υγιείς και ανθεκτικές αγορές.

1. Άμεσες πληρωμές – ταχύτερες, ευκολότερες, χωρίς προμήθειες, και καλύτερα προστατευμένες από απάτες και σφάλματα.
2. Αποκατάσταση ισορροπίας μεταξύ επενδυτών και κεφαλαιαγορών μέσω κινήτρων και βελτίωσης της πρόσβασης των ιδιωτών στις επενδύσεις.
3. Απλοποίηση της επενδυτικής διαδικασίας, διαφάνεια και φορολογική προστασία για τους μικροεπενδυτές.
4. Ψηφιακή ατζέντα με επίκεντρο τη διαφάνεια και ρυθμιστική ισορροπία στον τομέα των crypto-assets.
5. Ενίσχυση της χρηματοοικονομικής ασφάλειας και ανεξαρτησίας, μέσω συνεργασίας όλων των ευρωπαϊκών αρχών.
6. Ανοικτές αγορές και υποστήριξη από τις εποπτικές αρχές, προς όφελος τόσο των καταναλωτών όσο και των επιχειρήσεων.

Fausto Parente – Εκτελεστικός Διευθυντής EIOPA, Σαφής επικοινωνία προς τον πολίτη

Ο κ. Parente τόνισε τη σημασία της σαφήνειας και επικοινωνίας με τον καταναλωτή στον χώρο των crypto-assets, ειδικά σε περιόδους πληθωριστικών πιέσεων. Σκοπός είναι να εξασφαλιστούν πραγματικά οφέλη για τους καταναλωτές, βιωσιμότητα των προϊόντων και ενεργή εποπτεία από τους ρυθμιστικούς φορείς. Ο ίδιος έκανε λόγο για ενσυναίσθηση, σαφήνεια, εμπιστοσύνη και “value for money”, στοιχεία που ενθαρρύνουν τη χρήση καινοτόμων χρηματοοικονομικών προϊόντων. José Manuel Campa – Πρόεδρος EBA (Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών), Η απάτη ως κεντρική πρόκληση Ο κ. Campa επικεντρώθηκε στο ζήτημα της απάτης (fraud) και εξέδωσε προειδοποίηση σχετικά με τα crypto-assets, επισημαίνοντας την ανάγκη αυξημένης εποπτείας και ενημέρωσης των επενδυτών. Αναγνώρισε ότι τα crypto-assets αναμορφώνουν τη χρηματοπιστωτική βιομηχανία και τις αγορές, ενώ παράλληλα προσδίδουν γεωπολιτική διάσταση, ιδίως σε σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες.Τόνισε ότι στην Ευρώπη υπάρχουν ήδη επαρκείς κανονιστικές αρχές και πρότυπα, αλλά χρειάζεται να ενισχυθεί η χρηματοοικονομική εκπαίδευση των πολιτών, ώστε οι επενδύσεις να πραγματοποιούνται με ασφάλεια και υπευθυνότητα. Ο κ. Campa υπογράμμισε την ανάγκη για:

• Να υπάρξει σαφές και υποχρεωτικό καθεστώς εγγραφής (registration) για τους παρόχους υπηρεσιών crypto,
• πλαίσιο προστασίας καταναλωτών, το οποίο να είναι απλό στην εφαρμογή αλλά αποτελεσματικό,
• να ενισχυθεί η ρυθμιστική ευθύνη που να διασφαλίζει την ισορροπία μεταξύ καινοτομίας και ασφάλειας, σε όλα τα επίπεδα της αγοράς
• Εκσυγχρονισμός του χρηματοπιστωτικού τομέα μέσω MiCA πρέπει να βασίζεται σε σαφείς κανόνες, διαφάνεια και εκπαίδευση, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη των επενδυτών και να περιοριστούν οι κίνδυνοι απάτης.

David d’Aura – Επικεφαλής Economic Crime Unit, Europol, Νέες μορφές εγκληματικότητας Ο κ. d’Aura ανέδειξε ότι η ψηφιακή επιτάχυνση έχει μεταβάλει ριζικά το τοπίο των χρηματοοικονομικών συναλλαγών: πλέον οι συναλλαγές είναι ψηφιακές και η εγκληματικότητα έχει μεταφερθεί και οργανωθεί στον ψηφιακό χώρο. Οι κυριότεροι στόχοι των απατών είναι οι ηλικιωμένοι και οι έφηβοι — σύμφωνα με τα στοιχεία, 22 στους 100 ενήλικες και 18 στους 100 εφήβους έχουν υπάρξει θύματα ή έχουν εκτεθεί σε απόπειρα απάτης. Απαιτείται παγκόσμια στρατηγική κατά της απάτης — συνεργασία των δυνάμεων επιβολής του νόμου, των ρυθμιστικών αρχών και του ιδιωτικού τομέα για την πρόληψη και την αντιμετώπιση των ψηφιακών οικονομικών εγκλημάτων, Συμπλήρωσε ότι χρειάζεται ολοκληρωμένη και διασυνοριακή προσέγγιση — ενημέρωση των πολιτών, βελτίωση της ψηφιακής ασφάλειας, ενίσχυση συνεργασίας μεταξύ φορέων και στοχοθετημένες δράσεις προστασίας των πιο ευάλωτων ομάδων. Sébastien de Brouwer – Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής, EBF (European Banking Federation), Ο ρόλος των τραπεζών Ο κ. de Brouwer τόνισε ότι οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα χρειάζονται πρόσβαση σε δεδομένα, πληροφορίες και αναφορές, όχι μόνο για σκοπούς συμμόρφωσης αλλά και ως εργαλείο εκπαίδευσης του προσωπικού και ευαισθητοποίησης των καταναλωτών.Υπογράμμισε την ανάγκη σαφούς καθοδήγησης από τις εποπτικές αρχές, ώστε οι οργανισμοί να γνωρίζουν ποιες ενέργειες πρέπει να ακολουθήσουν σε περιπτώσεις εντοπισμού απάτης ή ύποπτων συναλλαγών. Σύμφωνα με τον ίδιο, κάθε έρευνα ξεκινά με την ιχνηλάτηση του χρήματος: εάν πρόκειται για οικονομική απάτη, η ανάλυση των χρηματοροών οδηγεί στην αποκάλυψη του μηχανισμού της απάτης και στην ανάκτηση κεφαλαίων. Υπάρχουν ήδη πολλαπλές αρχές και φορείς που συνεργάζονται για τον εντοπισμό των παράνομων ροών, ενώ το ρυθμιστικό πλαίσιο προσαρμόζεται συνεχώς με βάση τα αποτελέσματα των ερευνών, προκειμένου να ενισχυθεί η αποτελεσματικότητα και η διαφάνεια.Ο de Brouwer μίλησε επίσης για την ανάγκη ενός «νοητικού μετασχηματισμού» (mental change) στις χρηματοοικονομικές υπηρεσίες, στο πλαίσιο της ψηφιοποίησης και της καινοτομίας. Οι τέσσερις βασικοί πυλώνες αυτής της αλλαγής περιλαμβάνουν:

1. Οφέλη για τον καταναλωτή, με μεγαλύτερη διαφάνεια και ευκολία πρόσβασης.
2. Καθιέρωση κοινών προτύπων και επαγγελματικών προδιαγραφών για νομικούς και φορείς της αγοράς.
3. Εναρμόνιση κανονισμών για τη βιομηχανία και τους επενδυτές, ώστε να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στις κεφαλαιαγορές.
4. Ενίσχυση της προστασίας του καταναλωτή μέσω σαφούς ερμηνείας και συνεπούς εποπτείας από τις αρμόδιες αρχές.

Επεσήμανε ότι οι απειλές και οι απάτες έχουν επιταχυνθεί εξαιτίας της ψηφιοποίησης και της αυξανόμενης διασύνδεσης των χρηματοοικονομικών συστημάτων. Η πολυπλοκότητα και η «εξευγένιση» των μεθόδων απάτης (sophistication) βασίζεται πλέον σε τεχνολογικά δίκτυα και συστήματα ανάλυσης προτύπων, που εκμεταλλεύονται τεχνητή νοημοσύνη και δεδομένα σε πραγματικό χρόνο.Καταλήγοντας, ο κ. de Brouwer σημείωσε ότι η προστασία του καταναλωτή πρέπει να είναι σαφής, αποτελεσματική και συντονισμένη μεταξύ όλων των εποπτικών αρχών, καθώς η χρηματοοικονομική σταθερότητα και εμπιστοσύνη Τελικά οι ευρωπαϊκές αρχές συγκλίνουν στην ανάγκη για:ισχυρή προστασία του καταναλωτή, διαφάνεια, απλοποιημένη νομοθεσία,και ενίσχυση συνεργασίας μεταξύ θεσμών.Καθώς η ψηφιακή οικονομία εδραιώνεται, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ασφαλές και λειτουργικό περιβάλλον για τους πολίτες, διασφαλίζοντας ότι η τεχνολογική εξέλιξη θα συνοδευτεί από ξεκάθαρους κανόνες και αποτελεσματική εποπτεία αποτελούν σήμερα πιο κρίσιμο πλαίσιο από ποτέ.

---

ΤΣΕΣΜΕΛΗ ΕΙΡΗΝΗ ΟΙΚΟΝΟΜΚΟΣ ΣΥΜΒΟΥΛΟΣ -ΦΟΡΟΤΕΧΝΙΚΟΣ Email: [email protected]