Η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ) παρουσίασε χθες, στο ξενοδοχείο Hilton, για 14η συνεχή χρονιά την Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου που είχε επετειακό χαρακτήρα με αφορμή τα 20 χρόνια από την ίδρυση της Συνομοσπονδίας. Η Έκθεση εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Εμπορίου και Υπηρεσιών (ΙΝΕΜΥ), το οποίο κλείνει φέτος 7 χρόνια ερευνητικού έργου με αποστολή την επιστημονική τεκμηρίωση των θέσεων της ΕΣΕΕ.
Ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας, κ. Αντώνης Σαμαράς τίμησε με την παρουσία του την εκδήλωση και μίλησε για την επικαιρότητα κάνοντας παράλληλα έναν απολογισμό των πεπραγμένων της Κυβέρνησης. Κατά τη διάρκεια της ομιλίας του ανέφερε ότι οι πολίτες δεν θέλουν εκλογές και θα τιμωρήσουν εκείνον που προσπαθεί να τις επιβάλλει και προσέθεσε ότι είναι η ώρα της ευθύνης των βουλευτών, ενώ υπογράμμισε ότι ο Σταύρος Δήμας θα είναι υποψήφιος για τις τρεις ψηφοφορίες. Επίσης, επεσήμανε ότι η Ελλάδα σε τρία – τέσσερα χρόνια θα βρεθεί στις πρώτες θέσεις της παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας. Συγκεκριμένα είπε: «Βάλαμε τέλος στην ύφεση, ήλθε η ανάκαμψη, δεν μπορώ να πω ότι η ανεργία φεύγει αλλά σταθερά πέφτει. Μπορεί να φαίνεται οξύμωρο αλλά μέσα στην ευρωζώνη είχαμε την μεγαλύτερη ανάπτυξη στο τρίτο τρίμηνο του 2014». Ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Βασίλης Κορκίδης, με την ευκαιρία της εκδήλωσης και της 20ετούς παρουσίας της Συνομοσπονδίας στην κοινωνική και οικονομική ζωή της χώρας απένειμε προς τον Πρωθυπουργό σχετική τιμητική πλακέτα.
Η Αξιωματική Αντιπολίτευση εκπροσωπήθηκε από τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ κ. Γιώργο Σταθάκη. Στη συνέχεια τοποθετήθηκαν οι κοινωνικοί εταίροι: ο Πρόεδρος της ΓΣΕΕ κ. Γιάννης Παναγόπουλος, ο Πρόεδρος του ΣΕΒ κ. Θεόδωρος Φέσσας, ο Πρόεδρος της ΓΣΕΒΕΕ κ. Γιώργος Καββαθάς και ο Γενικός Γραμματέας του ΣΕΤΕ κ. Γιώργος Βερνίκος.
Παρευρέθηκαν, επίσης, ο Υπουργός Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας κ. Κώστας Σκρέκας, ο Υπουργός Άμυνας κ. Νίκος Δένδιας, οι Υφυπουργοί Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας κ.κ. Νότης Μηταράκης και Γεράσιμος Γιακουμάτος, ο πρώην Πρόεδρος της Βουλής και Υπουργός Ανάπτυξης κ. Δημήτρης Σιούφας, ο Γενικός Γραμματέας Εμπορίου κ. Στέφανος Κομνηνός, βουλευτές και εκπρόσωποι πολιτικών κομμάτων, πρώην Πρόεδροι της ΕΣΕΕ, ο Πρόεδρος της Κεντρικής Ένωσης Επιμελητηρίων Ελλάδος κ. Κωνσταντίνος Μίχαλος, Πρόεδροι Επιμελητηρίων, Πρόεδροι φορέων και οργανώσεων και πολλοί άνθρωποι του επιχειρηματικού κόσμου.
Είχε προηγηθεί το πρωί στρογγυλό τραπέζι με θέμα «Κοινωνικοί Εταίροι και Δημόσιος Διάλογος: Η σημασία της επιστημονικής και ερευνητικής τεκμηρίωσης», με τους επιστημονικούς διευθυντές των Ινστιτούτων των κοινωνικών εταίρων, ο συντονισμός του οποίου έγινε από τον Καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και Πρόεδρο ΔΣ του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών κ. Νίκο Δεμερτζή. Η Διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ-ΕΣΕΕ και Επίκουρη Καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Κρήτης κα Βάλια Αρανίτου παρουσίασε τα αποτελέσματα της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2014, ενώ τοποθετήσεις επ’ αυτών έκαναν ο επιστημονικός διευθυντής ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ και Καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης κ. Διονύσης Γράβαρης, ο επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΕ ΓΣΕΕ και Αν. Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Γιώργος Αργείτης, ο επιστημονικός υπεύθυνος του ΙΝΣΕΤΕ κ. Ηλίας Κικίλιας και ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ και Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Νικόλαος Βέττας.
Μετά την ολοκλήρωση της συζήτησης, υπεγράφη πρωτόκολλο συνεργασίας μεταξύ του ΙΝΕΜΥ και του Εθνικού Κέντρου Κοινωνικών Ερευνών.
Κατά τη διάρκεια των πρωινών εργασιών, ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Βασίλης Κορκίδης απένειμε τιμητική πλακέτα στον Υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας κ. Γιάννη Βρούτση για το συνολικότερο έργο του στο Υπουργείο και ειδικότερα για τη δημιουργία του συστήματος «Περσέας», του πρώτου ηλεκτρονικού λευκού μητρώου συνεπών επιχειρήσεων προκειμένου αυτές να επιβραβεύονται έμπρακτα μέσα από την εξαίρεσή τους από ελέγχους της Επιθεώρησης Εργασίας, διοικητικές διευκολύνσεις και μειωμένη καταβολή του μη μισθολογικού κόστους των εργαζομένων τους. Ο Υπουργός Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας σχολιάζοντας τις πολιτικές εξελίξεις επεσήμανε ότι «το βάρος θα πέσει και στους πολίτες αν δεν υπάρξει εκλογή Προέδρου. Θα βρεθούν οι πολίτες αντιμέτωποι με τις επιλογές τους σε ένα περιβάλλον πολιτικής αβεβαιότητας».
Στο πλαίσιο της παρουσίασης της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου 2014 πραγματοποιήθηκε ενημερωτική ημερίδα σε συνεργασία με τον Σύνδεσμο Ελλήνων Εισαγωγέων Τροφίμων – Ποτών Εξωτερικού (ΣΕΛΕΤΡΟΠΕ) για την εξωστρέφεια των εμπορικών επιχειρήσεων, κατά τη διάρκεια της οποίας ο Πρόεδρος του ΣΕΛΕΤΡΟΠΕ κ. Αριστοτέλης Καρβέλας παρουσίασε τη δραστηριότητα του Συνδέσμου, καθώς και τις δυνατότητες σχετικά με την προβολή και προώθηση προϊόντων σε διεθνείς αγορές μέσα από σύγχρονα εμπορικά δίκτυα.
Στην ομιλία του ο Πρόεδρος της ΕΣΕΕ κ. Βασίλης Κορκίδης καθησύχασε τους εμπόρους για την πορεία της αγοράς εν μέσω των πολιτικών εξελίξεων με την επίσπευση της διαδικασίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας και είπε ότι οι βουλευτές πρέπει να πράξουν ό,τι είναι ωφέλιμο για τη χώρα, δηλώνοντας εμπιστοσύνη στο πρόσωπο του κ. Σταύρου Δήμα και ευχήθηκε η Ελλάδα να βγει νικήτρια από τη δίμηνη παράταση του μνημονίου μέχρι να κλείσει η συμφωνία με την τρόικα. Ο κ. Κορκίδης, επίσης, ανέφερε τη σημαντική απόφαση που έλαβε το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΣΕΕ την ίδια ημέρα σχετικά με το άνοιγμα Ειδικού Λογαριασμού για τις επιχειρήσεις που επλήγησαν από τις καταστροφικές πορείες της 6ης Δεκεμβρίου και κάλεσε όλους τους φορείς να συνεισφέρουν στο κοινωνικό αυτό εγχείρημα.
Τα κεντρικό συμπέρασμα που προέκυψε από τα αποτελέσματα της Ετήσιας Έκθεσης Ελληνικού Εμπορίου για 2014 δείχνει την καταγραφή αντίρροπων τάσεων μεταξύ μεγάλων και μικρών επιχειρήσεων. Το 2013 και το 2014 ήταν δύο δύσκολες χρονιές για όλους και ιδίως για τους μικρομεσαίους, ενώ για το 2015 υπάρχει αισιοδοξία από τους «μεγαλύτερους», αβεβαιότητα από τους «μικρότερους», αλλά σταθεροποίηση της αγοράς για όλους.
Η φετινή Έκθεση:
στα 20 χρόνια της ΕΣΕΕ και στην πιο κρίσιμη στιγμή για τον τόπο
Ι. Αρχίζουν να φαίνονται τα πρώτα σημάδια σταθεροποίησης της οικονομίας, αλλά παραμένει η αβεβαιότητα.
Η ελληνική οικονομία, ύστερα από έξι έτη πρωτοφανούς σε βάθος και διάρκεια ύφεσης και διανύοντας το πέμπτο έτος της μεγαλύτερης δημοσιονομικής προσαρμογής που έχει πραγματοποιηθεί σε προηγμένη χώρα τις τελευταίες 4 δεκαετίες, επέστρεψε σε μικρό μεν αλλά θετικό ρυθμό μεταβολής του προϊόντος.
Το πρωτογενές δημοσιονομικό πλεόνασμα και το πλεόνασμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών διατηρήθηκαν το 2014, ωστόσο το ποσοστό ανεργίας εκτιμάται πως υποχώρησε ελάχιστα από το ιστορικό υψηλό του 2013, ενώ το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα υποχώρησε ακόμα περισσότερο υπό το βάρος περαιτέρω μείωσης των αποδοχών και περαιτέρω αύξησης των φορολογικών επιβαρύνσεων.
Για να είναι σαφές το διεθνές περιβάλλον μέσα στο οποίο σημειώθηκαν τα παραπάνω:
– Ο ρυθμός αύξησης της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας διατηρήθηκε μέτριος και σταθερός για τρίτο συνεχόμενο έτος το 2014, στο 3,3%, ενώ παραμένει άνισος μεταξύ των μεγαλύτερων οικονομιών.
– Η ανάκαμψη της Ζώνης του Ευρώ από τη διετή ύφεση που προηγήθηκε είναι αφενός βραδύτερη των προσδοκιών, αφετέρου εύθραυστη και άνιση μεταξύ των επιμέρους οικονομιών.
– Στη διάρκεια του έτους, ο ρυθμός ανάκαμψης της Ζώνης του Ευρώ αποδυναμώθηκε, ενώ αυξήθηκαν οι πιθανότητες να οδηγηθεί σε τρίτη ύφεση μετά το ξέσπασμα της διεθνούς κρίσης.
Για το 2015 στην Ελλάδα προβλέπεται σημαντική επιτάχυνση του ΑΕΠ, η οποία θα προέλθει τόσο από την ανάκαμψη της ιδιωτικής κατανάλωσης και των επενδύσεων όσο και από τις καθαρές εξαγωγές. Ωστόσο η πιθανότητα πολιτικής αστάθειας ή ακυβερνησίας αυξάνει την αβεβαιότητα και εγκυμονεί τον κίνδυνο εκ νέου επιστροφής σε ύφεση.
Συνολικά η κατάσταση έχει βελτιωθεί, χωρίς όμως να υπάρχει ασφάλεια ότι η ελληνική οικονομία έχει διαφύγει τον κίνδυνο μιας νέας ύφεσης. Μπορεί να έχουμε επιτύχει σε σημαντικό βαθμό τη δημοσιονομική εξυγίανση, όμως αυτό δεν έχει μεταφραστεί με κοινωνικούς όρους στην πραγματική οικονομία.
ΙΙ. Το εμπόριο εξακολουθεί να στηρίζει καθοριστικά την απασχόληση στη χώρα μας, αλλά οι εργαζόμενοι σε αυτό μειώνονται διαρκώς…
Ο κλάδος του εμπορίου, αν και σημειώνει σημαντική μείωση στο επίπεδο απασχόλησης, εξακολουθεί να αποτελεί τον κυριότερο κλάδο απασχόλησης της ελληνικής οικονομίας, συγκεντρώνοντας το 2014 το 17,5% της συνολικής και το 20,4% της μη αγροτικής απασχόλησης.
Η απασχόληση στο εμπόριο το 2014 υποχώρησε για έκτη συνεχή χρονιά, καθώς μειώθηκε κατά 31.700 άτομα περίπου ή κατά 4,8% έναντι του 2013, συγκεντρώνοντας μόλις 624.496 απασχολουμένους. Τόσο η απόλυτη μείωση της απασχόλησης όσο και η ποσοστιαία είναι μεγαλύτερες από τις αντίστοιχες που είχαν καταγραφεί στο διάστημα 2012-2013.
Για τρίτη συνεχή χρονιά η απασχόληση στο εμπόριο διαμορφώθηκε κάτω από τις 700.000 θέσεις, σε επίπεδα του 1995. Σε σχέση με το 2008 το εμπόριο παρουσιάζει απώλειες 208.000 καθαρών θέσεων εργασίας (ή το 25%).
Από το 2008 έως το 2014 το λιανικό εμπόριο έχασε το 20,8% των θέσεων εργασίας που διέθετε το 2008, το χονδρικό εμπόριο έχασε 29% και το εμπόριο αυτοκινήτων 40,7%.
Στο εμπόριο συγκεντρώνεται το 31,6% του συνόλου των εργοδοτών, το 30,5% των αυτοαπασχολουμένων και το 40,3% των συμβοηθούντων μελών της συνολικής μη αγροτικής απασχόλησης, ενώ συγκεντρώνεται μόλις το 16,3% των μισθωτών εργαζομένων.
Η μερική απασχόληση ως ποσοστό της συνολικής απασχόλησης στο εμπόριο, ενώ το 2008 ήταν 4,5%, το 2014 έφθασε το 8,4%. Αντιθέτως, η εργασία ορισμένου χρόνου περιορίζεται στο 7,1% (έναντι 11,6% στο σύνολο των μισθωτών στη μη αγροτική απασχόληση).
Σε αντίθεση με την υπόλοιπη οικονομία όπου οι απώλειες κατανέμονται κυρίως εις βάρος της μισθωτής εργασίας, στο εμπόριο το μεγαλύτερο ποσοστό απωλειών έχει αναληφθεί από τον επιχειρηματικό κόσμο (εργοδότες και αυτοαπασχολούμενοι). Αυτό σημαίνει ότι η κρίση στο εμπόριο έχει λάβει τη μορφή κυρίως της διακοπής της λειτουργίας των εμπορικών επιχειρήσεων (λουκέτα). Οι απώλειες θέσεων εργασίας εργοδοτών και αυτοαπασχολουμένων φθάνουν το 47% των συνολικών απωλειών του κλάδου του εμπορίου, ενώ σε αυτό το ποσοστό πρέπει να προστεθούν και 17% απώλειες που προέρχονται από τα συμβοηθούντα και μη αμειβόμενα μέλη της οικογένειας του επιχειρηματία. Σε απόλυτους αριθμούς, τα ποσοστά αυτά μεταφράζονται σε περισσότερες από 90.000 απώλειες επιχειρηματικών μονάδων στον κλάδο.
Οι ηλικιακές κατανομές των απωλειών θέσεων εργασίας από τους επιχειρηματίες αποκαλύπτουν υψηλό ποσοστό στις ηλικίες κάτω των 40 ετών. Tο 55,6% των συνολικών απωλειών συγκεντρώνεται στις ηλικίες κάτω των 45 ετών, ενώ ιδιαίτερα αυξημένη είναι και η συμμετοχή της ηλικιακής ομάδας μεταξύ 45 και 50 ετών (17,1%). Η κρίση της ελληνικής οικονομίας δεν έχει πλήξει μόνο τις νέες επιχειρηματικές δραστηριότητες, αλλά και τις περισσότερο ώριμες επιχειρηματικές προσπάθειες.
Πάντως, η μεγάλη πλειονότητα των επιχειρήσεων, ανεξάρτητα μάλιστα από τη νομική τους μορφή, δήλωσαν ότι διατήρησαν σταθερό το προσωπικό τους το 2014.
Συνολικά, η πιθανότητα παραμονής στην κατάσταση της απασχόλησης για έναν εργαζόμενο στο εμπόριο φθάνει το 2014 στο 93,9%, σχετικά βελτιωμένη σε σχέση με το 2013 (92,5%).
ΙΙΙ. Απολογισμός του 2013 και εκτιμήσεις για το 2014:
Δύσκολα για όλους, αλλά ιδίως για τους μικρομεσαίους.
Τόσο στον απολογισμό του 2013, όσο και στις εκτιμήσεις για το 2014, μεταξύ των εμπορικών επιχειρήσεων εμφανίζεται μια εικόνα «αντίρροπων» τάσεων, με σαφείς διαφορές μεταξύ των μεγαλύτερων επιχειρήσεων (ΑΕ και ΕΠΕ) που δείχνουν να τα πηγαίνουν σχετικά καλύτερα και των μικρότερων (ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ) που αντιμετωπίζουν μεγαλύτερες δυσκολίες.
Εκ πρώτης όψεως, το 2013 σηματοδότησε την επάνοδο στην κερδοφορία για τις ΑΕ και ΕΠΕ του εμπορίου, με κέρδη προ φόρου ύψους 1 δισ. € περίπου, ύστερα από τριετή περίοδο συσσώρευσης ζημιών. Ωστόσο το συγκεκριμένο στοιχείο δημιουργεί εν μέρει πλασματικές εντυπώσεις, καθώς μεγάλο μέρος της συνολικής κερδοφορίας προέρχεται από συγκεκριμένη εταιρεία.
Από την άλλη πλευρά, μείωση τόσο των πωλήσεων όσο και των κερδών τους δήλωσαν περίπου οι 8 στις 10 ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ.
Η πτώση των επενδύσεων παγίου κεφαλαίου στις ΑΕ και ΕΠΕ του ελληνικού εμπορίου που είχε καταγραφεί τη διετία 2011-2012 φαίνεται να αποκλιμακώνεται το 2013, με την προσθήκη, έστω και οριακή, νέων παγίων.
Περισσότερες από 8 στις 10 ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ δήλωσαν ότι δεν πραγματοποίησαν επενδύσεις παγίου κεφαλαίου το 2013.
Η γενική ρευστότητα βελτιώθηκε το 2013 στις ΑΕ και ΕΠΕ. Αντιθέτως, σχεδόν οι 6 στις 10 ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ δήλωσαν ότι περιορίστηκε σημαντικά η ρευστότητά τους.
Η πλειονότητα (σχεδόν 53%) των ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ δηλώνει ότι βρίσκεται εκτός των ορίων της τραπεζικής χρηματοδότησης.
Οι 8 στις 10 εταιρείες ΑΕ και ΕΠΕ εκτιμούν ότι οι πωλήσεις τους και τα κέρδη τους ΔΕΝ παρουσιάζουν επιδείνωση το 2014 (παρέμειναν σταθερά ή αυξήθηκαν).
Αντίθετα, στην απόλυτη πλειοψηφία των ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ (πάνω από 60%) υπάρχει διάχυτη η εκτίμηση για νέα επιδείνωση πωλήσεων και κερδοφορίας το 2014.
Η πλειονότητα των εμπορικών επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από τη νομική τους μορφή, δήλωσαν στασιμότητα επενδύσεων το 2014.
Η πλειονότητα των ΑΕ και ΕΠΕ εκτιμά ότι η ρευστότητά τους παρέμεινε σταθερή το 2014, ενώ 1 στις 3 εταιρείες αναφέρει βελτίωση της ρευστότητας.
Στις ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ, το 55% εκτιμά και πάλι επιδείνωση της ρευστότητάς τους το τρέχον έτος.
ΙV. Προβλέψεις για το 2015: Συγκρατημένη αισιοδοξία από τους «μεγαλύτερους», αβεβαιότητα από τους «μικρότερους».
Τα 3/4 των ΑΕ και ΕΠΕ εκτιμούν ότι οι πωλήσεις και τα κέρδη τους δεν θα παρουσιάσουν επιδείνωση το 2015 (προβλέπουν αύξηση ή σταθερότητα).
Ωστόσο, σχεδόν το 40% των ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ προβλέπει και πάλι μείωση πωλήσεων και κερδών το 2015, ενώ ποσοστό άνω του 33% απέφυγε ή δεν ήταν σε θέση να προβλέψει την εξέλιξη.
Η πλειονότητα των επιχειρήσεων, ανεξάρτητα από νομική μορφή, προβλέπει στασιμότητα επενδύσεων το 2015.
Παραμένει κυρίαρχη τάση η στασιμότητα στην απασχόληση για όλες τις εμπορικές επιχειρήσεις.
Η σχετική πλειοψηφία των ΑΕ και ΕΠΕ προβλέπει αυξημένη ρευστότητα το 2015. Αντίθετα, στις ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ επικρατεί η αβεβαιότητα και η απαισιοδοξία για την εξέλιξη της ρευστότητάς τους.
Συνολικά, είναι έντονο το άγχος για επιβίωση από την κρίση. Σχεδόν 3 στις 10 ΑΕ και ΕΠΕ και περισσότερες από 4 στις 10 ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ θεωρούν αρκετά ή πολύ πιθανό να μην μπορούν να ανταποκριθούν στις τρέχουσες υποχρεώσεις τους το 2014. Ενώ το 9,3% των ΑΕ και ΕΠΕ και το 17,3% των ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ θεωρούν αρκετά ή πολύ πιθανή την παύση εργασιών τους (λουκέτο) μέσα στο 2014.
Η μείωση της απασχόλησης (18,2%) και ο περιορισμός του κόστους λειτουργίας (17,4%) είναι οι κυριότερες επιλογές για τα μέτρα που προτίθενται να λάβουν οι ΑΕ και ΕΠΕ, ενώ για τις ΟΕ-ΕΕ και ΑτΕ κυριαρχούν ο περιορισμός του κόστους λειτουργίας (24,5%) και η μείωση τιμών (21,8%).
Η ΕΚΘΕΣΗ