- Παράδοξο αγοράς: έλλειψη προσωπικού σε κρίσιμους κλάδους, ταυτόχρονα υποαπασχόληση, ουσιαστικό πρόβλημα ποιότητας και χάσμα δεξιοτήτων.
- Αναβάθμιση επαγγελματικής εκπαίδευσης: τα ΕΠΑΛ, ΙΕΚ και μαθητεία σε άμεση επαφή με επιχειρήσεις και ανάγκες αγοράς.
- Εφαρμογή δια βίου μάθησης, σύντομα ευέλικτα προγράμματα κατάρτισης για άμεση απόκτηση νέων τεχνικών και ψηφιακών δεξιοτήτων.
- Ενσωμάτωση Τεχνητής Νοημοσύνης στην εκπαίδευση και κατάρτιση, επιχειρήσεις εκπαιδεύουν ανθρώπινο δυναμικό, κράτος και φορείς συντονισμένα.
Άρθρο του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, Προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και Επίτιμου Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πειραιά και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην εφημερίδα “Δημοκρατία” (19/05/2026).
Η ελληνική αγορά εργασίας βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα παράδοξο: από τη μία πλευρά καταγράφεται έλλειψη προσωπικού σε κρίσιμους τομείς, και από την άλλη, ένα σημαντικό ποσοστό του ανθρώπινου δυναμικού παραμένει ανενεργό ή υποαπασχολείται. Το πρόβλημα δεν είναι ποσοτικό, αλλά βαθιά ποιοτικό και αποτυπώνει ένα χάσμα δεξιοτήτων.
Σήμερα, κλάδοι όπως η βιομηχανία, οι κατασκευές, η ενέργεια, ο τουρισμός και η πληροφορική αναζητούν εξειδικευμένους εργαζόμενους και δεν τους βρίσκουν. Η εικόνα αυτή αποκαλύπτει μια δυσάρεστη αλήθεια. Στην Ελλάδα για χρόνια υποτιμήσαμε την τεχνική εκπαίδευση, παραμελήσαμε τον επαγγελματικό προσανατολισμό, προωθήσαμε σχεδόν αποκλειστικά το πανεπιστήμιο ως μονόδρομο για επαγγελματική αποκατάσταση.
Για να αντιμετωπίσουμε το πρόβλημα, χρειαζόμαστε μια διαφορετική σχέση ανάμεσα στην παιδεία και την αγορά εργασίας.
Το πρώτο βήμα είναι να δώσουμε ουσιαστικό περιεχόμενο στην επαγγελματική εκπαίδευση και κατάρτιση. Τα ΕΠΑΛ, τα ΙΕΚ και τα προγράμματα μαθητείας πρέπει να λειτουργούν σε άμεση επαφή με τις επιχειρήσεις και τις ανάγκες της αγοράς.
Το δεύτερο βήμα είναι να χτίσουμε ένα σύστημα δια βίου μάθησης που να λειτουργεί στην πράξη. Και να δώσουμε προτεραιότητα στην επανεκπαίδευση και στην απόκτηση νέων δεξιοτήτων.
Τρίτο βήμα είναι η αναβάθμιση του επαγγελματικού προσανατολισμού. Οι νέοι πρέπει να ξέρουν τι προσφέρει κάθε κλάδος, τι δεξιότητες ζητάει και ποιες είναι οι δυνατότητες εξέλιξης.
Η προσπάθεια αυτή γίνεται ακόμη πιο απαιτητική, εξαιτίας της Τεχνητής Νοημοσύνης. Η ΤΝ μπορεί να καταργεί ορισμένες θέσεις εργασίας, ταυτόχρονα όμως αλλάζει το περιεχόμενο της δουλειάς όλων μας και δημιουργεί νέες ανάγκες που δεν υπήρχαν πριν.
Το ερώτημα δεν είναι αν η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αντικαταστήσει ανθρώπους, αλλά ποιοι εργαζόμενοι θα είναι σε θέση να τη χρησιμοποιήσουν – και ποιοι όχι. Γι’ αυτό χρειαζόμαστε νέες τεχνικές και ψηφιακές δεξιότητες και βασική εξοικείωση με εργαλεία ΑΙ.
Η εκπαίδευση πρέπει να ανταποκριθεί σε αυτή την πραγματικότητα. Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να μπει στην εκπαιδευτική αίθουσα, όχι μόνο ως θέμα προς μελέτη, αλλά και ως εργαλείο που χρησιμοποιούν οι μαθητές. Παράλληλα, οι εργαζόμενοι χρειάζονται πρόσβαση σε σύντομα και ευέλικτα προγράμματα κατάρτισης, που τους επιτρέπουν να αποκτούν νέες δεξιότητες σε πραγματικό χρόνο.
Οι επιχειρήσεις είναι αναπόσπαστο μέρος της εξίσωσης. Αν υιοθετήσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους μας, τα οφέλη θα είναι ελάχιστα και βραχυπρόθεσμα σε επίπεδο αποδοτικότητας. Αντίθετα, οι απώλειες σε ανταγωνιστικότητα θα είναι σοβαρές και μακροπρόθεσμες.
Το διακύβευμα είναι μεγάλο. Αν αφήσουμε το χάσμα δεξιοτήτων να μεγαλώνει, θα έχουμε μια αγορά εργασίας που δεν μπορεί να υποστηρίξει την οικονομία της χώρας. Αν όμως κινηθούμε έγκαιρα — κράτος, επιχειρήσεις, εκπαιδευτικοί φορείς και εργαζόμενοι μαζί — η πρόκληση μπορεί να γίνει ευκαιρία.