Γ. Χατζηθεοδοσίου στην "ΑΞΙΑ": Καταστροφικό αν αγνοήσουμε τις προβλέψεις για επιβράδυνση της ανάπτυξης

Άρθρο του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, Προέδρου Ε.Ε.Α., επίτιμου διδάκτορα ΠΑ.ΠΕΙ. & Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην εφημερίδα “ΑΞΙΑ” (06/12/2025).

Καθώς η χώρα εισέρχεται σε λίγες ημέρες στο 2026, η ελληνική αγορά βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις καλούνται να κινηθούν σε ένα σύνθετο περιβάλλον διεθνών αναταράξεων, τεχνολογικών μετασχηματισμών και αυξανόμενων προκλήσεων. Παρά τις θετικές προοπτικές για το νέο έτος, οι εξελίξεις των επόμενων χρόνων δημιουργούν σοβαρές ανησυχίες, κυρίως λόγω των προβλέψεων για σημαντική επιβράδυνση του ΑΕΠ.

Το 2026 εκτιμάται ότι η ελληνική οικονομία θα καταγράψει ανάπτυξη 2,4%, εν μέρει λόγω της ολοκλήρωσης της απορρόφησης πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης. Ωστόσο, από το 2027 και μετά οι προβλέψεις δείχνουν ξεκάθαρη κάμψη: 1,7% το 2027, 1,6% το 2028 και μόλις 1,3% το 2029. Αυτοί οι αριθμοί δεν αποτελούν απλώς τεχνικές εκτιμήσεις, αλλά προειδοποιήσεις για πιθανούς κινδύνους που θα επηρεάσουν ευθέως τη λειτουργία των μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Μείωση της ανάπτυξης σημαίνει περιορισμένη κατανάλωση, πιο δύσκολη πρόσβαση σε χρηματοδότηση, αύξηση του λειτουργικού ρίσκου και μικρότερη αντοχή των επιχειρήσεων σε εξωτερικούς κλυδωνισμούς. Οπότε απαιτούνται προσεκτικοί χειρισμοί και κατάλληλη προετοιμασία προκειμένου να αποφύγουμε δυσάρεστες εξελίξεις για την αγορά και ην οικονομία.

Η ψηφιακή μετάβαση, αν και απαραίτητη, ενέχει επίσης κινδύνους. Αν οι επιχειρήσεις δεν καταφέρουν να επενδύσουν εγκαίρως σε τεχνολογία, αυτοματοποίηση και εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, η ανταγωνιστικότητά τους θα περιοριστεί δραματικά, ακριβώς τη στιγμή που η οικονομία θα επιβραδύνεται. Η έλλειψη πόρων καθιστά την ανάγκη για στήριξη ακόμη πιο επιτακτική.

Παράλληλα, η εξωστρέφεια μπορεί να λειτουργήσει ως αντίβαρο στην αναμενόμενη επιβράδυνση της οικονομίας, όμως απαιτεί δομές, πιστοποιήσεις και δικτύωση που πολλές επιχειρήσεις δεν διαθέτουν. Αν δεν αναπτυχθούν αυτά τα εργαλεία, ο κίνδυνος να χαθούν ευκαιρίες διεθνούς παρουσίας μεγαλώνει.

Το ενεργειακό κόστος, η φορολογία, οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις και η δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδότηση αποτελούν χρόνια προβλήματα που, σε ένα περιβάλλον μειούμενης ανάπτυξης, γίνονται ακόμη πιο πιεστικά. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με μειωμένα έσοδα, αδυναμία επενδύσεων και περιορισμένη ρευστότητα. Η Πολιτεία οφείλει να μειώσει τα βάρη, να περιορίσει τη γραφειοκρατία και να δημιουργήσει ένα σταθερό, προβλέψιμο πλαίσιο λειτουργίας, αλλιώς οι πιέσεις των επόμενων ετών θα ενταθούν.

Η χρηματοδότηση αποτελεί ίσως τον μεγαλύτερο κίνδυνο. Με την οικονομία να επιβραδύνεται, τα κριτήρια των τραπεζών γίνονται αυστηρότερα και οι μικρές επιχειρήσεις κινδυνεύουν να αποκλειστούν ακόμη περισσότερο από κεφάλαια που χρειάζονται για να προσαρμοστούν.

Με συντονισμένες παρεμβάσεις, ενίσχυση των δεξιοτήτων, αξιοποίηση της τεχνολογίας και καλλιέργεια συνεργασιών, είναι δυνατό να μετριαστούν οι κίνδυνοι της επερχόμενης επιβράδυνσης και να τεθούν οι βάσεις για μια πιο σταθερή και βιώσιμη πορεία τα επόμενα χρόνια.