Γ. Χατζηθεοδοσίου στην "ΑΞΙΑ": Ο νέος νόμος στα εργασιακά και η ανάγκη για ουσιαστικό διάλογο

Άρθρο του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, Προέδρου Ε.Ε.Α., επίτιμου διδάκτορα ΠΑ.ΠΕΙ. & Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην εφημερίδα “ΑΞΙΑ” (01/11/2025).

Η ψήφιση του νέου νόμου που επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, την 13ωρη απασχόληση, άνοιξε εκ νέου τη συζήτηση για τα εργασιακά στη χώρα μας. Είναι σαφές ότι βρισκόμαστε σε μια εποχή ριζικών αλλαγών στην αγορά εργασίας, όπου οι επιχειρήσεις προσπαθούν να προσαρμοστούν στις νέες ανάγκες της οικονομίας, ενώ οι εργαζόμενοι δικαίως ανησυχούν για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους. Η συζήτηση, όμως, δεν μπορεί να περιοριστεί σε συνθήματα ή σε αντιπαράθεση. Χρειάζεται νηφαλιότητα, υπευθυνότητα και κυρίως συνεργασία.

Πρώτα απ’ όλα, είναι αναγκαίο να επανέλθει ο θεσμός των συλλογικών διαπραγματεύσεων σε όλους τους κλάδους. Μόνο μέσα από συλλογικές συμφωνίες, που λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε επαγγέλματος και κλάδου, μπορούμε να διαμορφώσουμε ένα πλαίσιο δίκαιο και ρεαλιστικό. Δεν μπορεί να ισχύουν τα ίδια ωράρια και συνθήκες για έναν υπάλληλο γραφείου και για έναν εργαζόμενο στον τουρισμό ή την εστίαση. Οι ανάγκες, οι ρυθμοί και οι εποχικές διακυμάνσεις είναι διαφορετικές. Άρα, η ευελιξία πρέπει να συνδυάζεται με τον διάλογο και την αμοιβαία κατανόηση.

Στο ίδιο πνεύμα, θεωρώ ότι οι άμεσες συνεννοήσεις μεταξύ εργοδοτών και εργαζομένων είναι συχνά πιο αποτελεσματικές από την υπερβολική παρέμβαση της πολιτείας. Κάθε επιχείρηση έχει τη δική της πραγματικότητα και τις δικές της ανάγκες. Όταν οι δύο πλευρές έχουν καλή πίστη και διάθεση συνεννόησης, μπορούν να βρουν λύσεις που εξυπηρετούν και το επιχειρηματικό συμφέρον και την προστασία του εργαζομένου. Στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας, αυτή η σχέση είναι συνήθως προσωπική και μακροχρόνια. Πολλοί υπάλληλοι εργάζονται για δεκαετίες στην ίδια επιχείρηση, δημιουργώντας έναν δεσμό εμπιστοσύνης που βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό. Αυτή η εργασιακή ειρήνη είναι ανεκτίμητη και πρέπει να διαφυλαχθεί.

Ωστόσο, το μεγάλο πρόβλημα στην αγορά εργασίας σήμερα δεν είναι τόσο το ωράριο ή η ευελιξία. Το ουσιαστικότερο ζήτημα είναι η έλλειψη εργαζομένων με τα κατάλληλα προσόντα που απαιτούν οι σύγχρονες συνθήκες. Οι επιχειρήσεις δυσκολεύονται να βρουν προσωπικό με επάρκεια δεξιοτήτων, ενώ την ίδια στιγμή, οι νέοι που έφυγαν στο εξωτερικό δεν δείχνουν διάθεση επιστροφής. Αν δεν επενδύσουμε σοβαρά στην εκπαίδευση, κατάρτιση και αναβάθμιση δεξιοτήτων, κανένας νόμος, όσο καλοπροαίρετος κι αν είναι, δεν θα μπορέσει να λύσει τα δομικά προβλήματα της αγοράς εργασίας.

Εν κατακλείδι, η 13ωρη απασχόληση δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως πανάκεια ούτε ως απειλή. Είναι μια επιλογή που μπορεί να λειτουργήσει μόνο με σαφείς κανόνες, διαφάνεια και συνεργασία. Η πολιτεία οφείλει να διασφαλίζει το πλαίσιο, αλλά οι λύσεις θα προκύψουν μόνο μέσα από την ενεργό συμμετοχή εργοδοτών και εργαζομένων. Η Ελλάδα χρειάζεται μια αγορά εργασίας σύγχρονη, δίκαιη και παραγωγική. Και αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο μέσα από τον διάλογο και τον αλληλοσεβασμό.