Ένα χρόνιο πρόβλημα αυθαιρεσιών σε βάρος επιχειρήσεων τείνει να βρει τη λύση του. Πρόκειται για την κατά βούληση επιβολή εισφορών πνευματικών δικαιωμάτων στις πάσης φύσεως επιχειρήσεις για τη μουσική που παίζουν στον χώρο τους.
Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα των ελεγκτών της ΑΕΠΙ και βάζει φρένο στις εφόδους και στα πρόστιμα που επιβάλλουν αν δεν συνοδεύονται από κρατικά όργανα, όπως αστυνομικούς ή δημοτικούς υπαλλήλους κ.ά. που θα βεβαιώσουν επιτόπου την παράβαση!
Η γνωμοδότηση ζητήθηκε από δήμους που διαφωνούσαν στην πρακτική που πρέπει να ακολουθείται στις περιπτώσεις αυτές. Έρχεται μάλιστα την ώρα που έχει ξεσπάσει μάχη και για τον νέο νόμο που προωθεί το υπουργείο Πολιτισμού, ο οποίος επιτρέπει την ίδρυση και άλλων φορέων προστασίας και είσπραξης πνευματικών δικαιωμάτων, πέραν των δύο (ΑΕΠΙ Α.Ε. και Αυτοδιαχείριση) που η γνωμοδότηση του ΝΣΚ δέχεται ως νόμιμες.
Επί της ουσίας, δεν αμφισβητεί την υποχρέωση του κάθε επιχειρηματία να καταβάλει αντίτιμο προς τις εταιρείες πνευματικής ιδιοκτησίας που λειτουργούν με σκοπό την είσπραξή τους, ούτε το ότι αυτές είναι οι μόνες νόμιμες να διαπιστώσουν και να βεβαιώσουν αν γίνεται παράνομα χρήση ενός έργου, παραβιάζοντας τα δικαιώματα του δημιουργού που αυτές εκπροσωπούν.
Θέτει, όμως, έναν σημαντικό περιορισμό στον τρόπο ελέγχου και επιβολής της υποχρέωσης πληρωμής των ποσών αυτών: στις περιπτώσεις που δεν παρίσταται κρατικό όργανο κατά τον έλεγχο σε μαγαζιά η έκθεση διαπιστώσεων του ελεγκτή-υπαλλήλου της εταιρείας θα θεωρείται απλή καταγγελία προς τον δήμο και όχι πράξη βεβαίωσης παράβασης και επιβολής κυρώσεων.
Ουσιαστικά αμφισβητούνται έτσι τα πρόστιμα που επιβάλλονται ή έχουν επιβληθεί από τα συνεργεία υπαλλήλων των Εταιρειών Προστασίας Πνευματικών Δικαιωμάτων χωρίς την παρουσία εντεταλμένου κρατικού υπαλλήλου! Αντιθέτως, οι δήμοι δεν θα εκτελούν πλέον πάραυτα τις εκθέσεις ελέγχου που κατατέθηκαν εκ των υστέρων σε αστυνομικά τμήματα, η καταγγελία θα πρέπει να αποδειχθεί, ενώ και ο ελεγχόμενος έχει το δικαίωμα ανταπόδειξης για τα πραγματικά περιστατικά – ή ενδεχομένως να ανοίγει και σε ορισμένους η όρεξη να πάρουν «το αίμα τους πίσω».
Η απόφαση αφορά κατεξοχήν τα καταστήματα που παίζουν μουσική και απαιτείται να έχουν σχετική άδεια για να λειτουργούν (μπαρ, κέντρα διασκέδασης, ταβέρνες κ.λ.π). Για τέτοιες άδειες πληρώνουν τα περισσότερα χρήματα και για κάθε παράβαση απειλούνται άμεσα με λουκέτο.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια έχει ξεσπάσει πόλεμος ανάμεσα στις εταιρείες που έχουν αναλάβει τον ρόλο του αστυφύλακα της πνευματικής ιδιοκτησίας χιλιάδων καλλιτεχνών και των καταστηματαρχών που, έστω και αν φαινομενικά δεν έχουν σχέση με τη μουσική (π.χ. συνοικιακά καταστήματα ρούχων, κομμωτήρια, φαρμακεία κ.λπ.) αντιμετωπίζονται από τον νόμο σαν πειρατές, στην περίπτωση που ακούγεται να παίζει, π.χ., ένα ραδιόφωνο στον χώρο τους.
Όσο δίκαιο και αν είναι να πληρώνουν όσοι εκμεταλλεύονται εμπορικά τη μουσική δημιουργία, όχι σπάνια οι έλεγχοι καταλήγουν σε συγκρουσιακές καταστάσεις και ακρότητες – οι οποίες ενίοτε φτάνουν να απασχολούν τις αίθουσες των δικαστηρίων ή ακόμα και την Ελληνική Βουλή!
Από την πλευρά τους, εταιρείες και καλλιτέχνες θεωρούν αναγκαίο να εφαρμόζονται οι νόμοι και οι διεθνείς συμβάσεις που προβλέπουν την επιβολή προστίμων σε περιπτώσεις που οποιαδήποτε επιχείρηση δεν έχει πληρώσει για τη μουσική που ακούγεται να παίζει στον χώρο της.
