Η «ακτινογραφία» των ελληνικών επιχειρήσεων το 2016 – Έρευνα ΕΛΣΤΑΤ

Κατά το έτος 2016 δραστηριοποιήθηκαν στην Ελλάδα συνολικά 793.946 επιχειρήσεις στους τομείς της βιομηχανίας, των κατασκευών, του εμπορίου και των υπηρεσιών.

Στα 225,9 δισεκατομμύρια ευρώ ανήλθε το 2016 ο συνολικός κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην Ελλάδα στους τομείς της βιομηχανίας, των κατασκευών, του εμπορίου και των υπηρεσιών (πλην των προσωπικών υπηρεσιών), σύμφωνα με τα αποτελέσματα έρευνας της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ).
Η αξία παραγωγής και η ακαθάριστη προστιθέμενη αξία για τις συγκεκριμένες επιχειρήσεις ανήλθαν στα 132,5 και 45,2 δισεκατομμύρια ευρώ, αντίστοιχα.
Ως προς τις εισροές εργασίας των επιχειρήσεων, αυτές αριθμούσαν 2,4 εκατομμύρια απασχολούμενους, εκ των οποίων το 1,7 εκατομμύριο ήταν μισθωτοί, ενώ σε ισοδύναμα πλήρους απασχόλησης, ο αριθμός των μισθωτών αντιστοιχούσε σε 1,4 εκατομμύρια άτομα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, οι επιχειρήσεις των συγκεκριμένων τομέων οικονομικών δραστηριοτήτων δαπάνησαν 187,5 δισεκατομμύρια ευρώ για αγορές αγαθών και υπηρεσιών στο πλαίσιο της δραστηριότητάς τους κατά το έτος 2016, εκ των οποίων τα 99,0 δισεκατομμύρια ευρώ αφορούσαν σε αγορές αγαθών και υπηρεσιών με σκοπό τη μεταπώλησή τους στην κατάσταση στην οποία παρελήφθησαν, δηλαδή χωρίς επεξεργασία.
Οι επιχειρήσεις πραγματοποίησαν επενδύσεις ύψους 8,8 δισεκατομμυρίων ευρώ κατά το 2016 (Πίνακας 1).  
Κατά το έτος 2016 δραστηριοποιήθηκαν στην Ελλάδα συνολικά 793.946 επιχειρήσεις στους τομείς της βιομηχανίας, των κατασκευών, του εμπορίου και των υπηρεσιών (πλην των προσωπικών υπηρεσιών). Οι κλάδοι με το μεγαλύτερο πλήθος επιχειρήσεων ήταν το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 255.503 επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν το 32,2%, ο κλάδος των επαγγελματικών, επιστημονικών και τεχνικών υπηρεσιών με 152.320 επιχειρήσεις, οι οποίες αποτελούν το 19,2% και ακολουθούν οι υπηρεσίες παροχής καταλύματος και εστίασης με 118.052 επιχειρήσεις και ποσοστό 14,9% (Πίνακας 2).
Αναφορικά με τον συνολικό κύκλο εργασιών που κατέγραψαν οι επιχειρήσεις το 2016, ο κλάδος του χονδρικού και λιανικού εμπορίου κατείχε το μεγαλύτερο μερίδιο με ποσοστό 45,2% και 102,1 δισεκατομμύρια ευρώ, σε απόλυτο μέγεθος, και ακολουθούν οι κλάδοι της μεταποίησης και παροχής ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού με ποσοστά 20,7% και 8,1% αντίστοιχα και απόλυτα μεγέθη 46,8 δισεκατομμύρια ευρώ και 18,3 δισεκατομμύρια ευρώ, κατ’ αντιστοιχία.
Οι κλάδοι που συνεισέφεραν την μεγαλύτερη ακαθάριστη προστιθέμενη αξία στην ελληνική οικονομία κατά το έτος 2016 ήταν η μεταποίηση με 10,4 δισεκατομμύρια ευρώ (23,0%), το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 10,4 δισεκατομμύρια ευρώ (23,0%) και οι μεταφορές και αποθήκευση με 5,6 δισεκατομμύρια ευρώ (12,5%).
Από την πλευρά του κόστους προσωπικού, οι κλάδοι που δαπάνησαν τα μεγαλύτερα ποσά ήταν το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 8,2 δισεκατομμύρια ευρώ (28,2%), η μεταποίηση με 5,8 3 δισεκατομμύρια ευρώ (20,0%) και οι μεταφορές και αποθήκευση με 3,7 δισεκατομμύρια ευρώ (12,7%).
Στα μεγέθη της απασχόλησης, ο κλάδος του χονδρικού και λιανικού εμπορίου κατείχε την πρώτη θέση το 2016 με 708.428 απασχολούμενους (29,9%), εκ των οποίων 470.267 ήταν μισθωτοί (28,3%). Ακολουθεί ο κλάδος των υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης με 488.149 απασχολούμενους (20,6%), εκ των οποίων 379.905 μισθωτοί (22,9%) και εν συνεχεία ο κλάδος της μεταποίησης με 311.369 απασχολούμενους (13,2%), εκ των οποίων 254.053 μισθωτοί (15,3%). 
Με βάση το μέγεθος των επιχειρήσεων, προκύπτει ότι, για το έτος 2016, οι κλάδοι με τις περισσότερες μικρές επιχειρήσεις (από 0 έως 9 απασχολούμενα άτομα προσωπικό) ήταν το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 249.186 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 41,8 δισεκατομμύρια ευρώ, οι επαγγελματικές, επιστημονικές και τεχνικές δραστηριότητες με 151.080 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 4,3 δισεκατομμύρια ευρώ και οι υπηρεσίες παροχής καταλύματος και εστίασης με 107.920 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 3,3 δισεκατομμύρια ευρώ (Πίνακας 3).
 
Στην τάξη των επιχειρήσεων που αριθμούν από 10 έως 19 απασχολούμενα άτομα το μεγαλύτερο πλήθος καταγράφει ο κλάδος των υπηρεσιών παροχής καταλύματος και εστίασης με 6.590 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 1,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ακολουθεί το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 4.026 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 10,0 δισεκατομμύρια ευρώ και εν συνεχεία η μεταποίηση με 2.293 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 2,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
Οι κλάδοι με τις περισσότερες επιχειρήσεις που διαθέτουν 20 έως 49 άτομα απασχολούμενο προσωπικό είναι οι υπηρεσίες παροχής καταλύματος και εστίασης που αριθμούν 2.814 μονάδες με κύκλο εργασιών που ανέρχεται σε 1,8 δισεκατομμύρια ευρώ, το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 1.637 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 12,5 δισεκατομμύρια ευρώ και η μεταποίηση με 1.218 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 4,3 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στην τάξη των επιχειρήσεων που αριθμούν από 50 έως 249 απασχολούμενα άτομα το μεγαλύτερο πλήθος καταγράφει ο κλάδος των υπηρεσιών καταλύματος και εστίασης με 681 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ, ακολουθεί η μεταποίηση με 660 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 11,2 δισεκατομμύρια ευρώ και εν συνεχεία το χονδρικό και λιανικό εμπόριο με 569 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 18,4 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στην τάξη των μεγάλων επιχειρήσεων (με 250 ή περισσότερα απασχολούμενα άτομα) το μεγαλύτερο πλήθος παρουσιάζει ο κλάδος της μεταποίησης με 113 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 22,6 δισεκατομμύρια ευρώ, ακολουθούμενος από τον κλάδο χονδρικού και λιανικού εμπορίου με 85 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 19,3 δισεκατομμύρια ευρώ και εν συνεχεία ο κλάδος μεταφοράς – αποθήκευσης με 56 επιχειρήσεις και κύκλο εργασιών 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ.
Κατά τη σύγκριση των ετών 2016-2015, ο κλάδος οικονομικής δραστηριότητας που παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση τόσο στον κύκλο εργασιών όσο και στην αξία παραγωγής είναι η διαχείριση ακίνητης περιουσίας, με μεταβολή 6,9% και 16,2% αντίστοιχα ενώ ο κλάδος που παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση τόσο στον κύκλο εργασιών όσο και στην αξία παραγωγής είναι τα ορυχεία και λατομεία, με μεταβολή 28,1% και 22,3% αντίστοιχα.
Κατά τη σύγκριση των ετών 2015-2014, η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στον κύκλο εργασιών και στην αξία παραγωγής, της τάξης 55,7% και 42,0% αντίστοιχα, ενώ τα ορυχεία και λατομεία ήταν ο κλάδος που σημείωσε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση στον κύκλο εργασιών, της τάξης 13,1% και η μεταποίηση ο κλάδος που κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση στην αξία παραγωγής, της τάξης 7,8% (Πίνακας 4).
Όσον αφορά στην ακαθάριστη προστιθέμενη αξία, κατά τη σύγκριση των ετών 2016-2015, ο κλάδος που παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση είναι η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού με μεταβολή 28,3% και ο κλάδος που σημείωσε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση είναι η επισκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδών ατομικής ή οικιακής χρήσης με μεταβολή 30,6%.
Αντίστοιχα, κατά τη σύγκριση των ετών 2015-2014, οι κατασκευές ήταν ο κλάδος με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας, με μεταβολή 13,4% και η διαχείριση ακίνητης περιουσίας ο κλάδος που κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση με μεταβολή 24,2%.
Για τις συνολικές αγορές αγαθών και υπηρεσιών, οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες ήταν ο κλάδος με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή κατά τα έτη 2015-2016, της τάξης 7,4% και τα ορυχεία και λατομεία ο κλάδος με τη μεγαλύτερη αντίστοιχη μείωση της τάξης 16,5%.
Κατά τη σύγκριση των ετών 2015-2014, η παροχή ηλεκτρικού ρεύματος, φυσικού αερίου, ατμού και κλιματισμού κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στις συνολικές αγορές αγαθών και υπηρεσιών με μεταβολή 100,1% και οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση αντίστοιχα, με μεταβολή 16,4%. 
Κατά τη σύγκριση των ετών 2016-2015, ο κλάδος οικονομικής δραστηριότητας που παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στον αριθμό απασχολουμένων είναι η διαχείριση ακίνητης περιουσίας, με μεταβολή 23,9% και ο κλάδος που παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση αντίστοιχα είναι τα ορυχεία και λατομεία, με μεταβολή 14,3%.
Κατά τη σύγκριση των ετών 2015- 2014, οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες κατέγραψαν τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στον αριθμό απασχολουμένων, της τάξης 1,5%, ενώ οι κατασκευές ήταν ο κλάδος που σημείωσε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση στον αριθμό απασχολουμένων, της τάξης 19,8% (Πίνακας 5).
 
Όσον αφορά στον αριθμό μισθωτών, κατά τη σύγκριση των ετών 2016-2015, ο κλάδος που παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση είναι η επισκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδών ατομικής ή οικιακής χρήσης με μεταβολή 71,5% και ο κλάδος που σημείωσε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση είναι τα ορυχεία και λατομεία με μεταβολή 14,3%.
Αντίστοιχα, κατά τη σύγκριση των ετών 2015-2014, οι δραστηριότητες υπηρεσιών παροχής καταλύματος και υπηρεσιών εστίασης και οι διοικητικές και υποστηρικτικές δραστηριότητες ήταν οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση του αριθμού μισθωτών, με μεταβολή 7,1% ενώ τα ορυχεία και λατομεία ο κλάδος που κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση με μεταβολή 13,9%.
Για το κόστος προσωπικού, η επισκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδών ατομικής ή οικιακής χρήσης ήταν ο κλάδος με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση κατά τη σύγκριση των ετών 2016-2015, της τάξης 26,6% και τα ορυχεία και λατομεία ο κλάδος με τη μεγαλύτερη αντίστοιχη μείωση της τάξης 14,7%.
Κατά τη σύγκριση των ετών 2015-2014, η διαχείριση ακίνητης περιουσίας κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση στο κόστος προσωπικού με μεταβολή 10,6% και η παροχή νερού, επεξεργασία λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων και δραστηριότητες εξυγίανσης τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση αντίστοιχα, με μεταβολή 12,8%.
Για τους μισθούς και ημερομίσθια, κατά τη σύγκριση των ετών 2016-2015, η επισκευή ηλεκτρονικών υπολογιστών και ειδών ατομικής ή οικιακής χρήσης ήταν ο κλάδος με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία αύξηση με μεταβολή 26,2% και τα ορυχεία και λατομεία ο κλάδος που κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση με μεταβολή 14,7%.
Κατά τη σύγκριση των ετών 2015-2014, ο κλάδος της διαχείρισης ακίνητης περιουσίας παρουσίασε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μεταβολή των μισθών και ημερομισθίων της τάξης 11,2% και η παροχή νερού, επεξεργασία λυμάτων, διαχείριση αποβλήτων και δραστηριότητες εξυγίανσης τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση αντίστοιχα, με μεταβολή 7,2%.