tuv-iso-logo

Κόσμος: Χρέος και ανάπτυξη. Τι θα επικρατήσει;

Εδώ και καιρό διαβάζουμε σε διάφορες αναλύσεις, ότι ο κόσμος έχει ξεπεράσει την κρίση και βαδίζει στο δρόμο μιας νέας ανάπτυξης. Ωστόσο, σοβαροί παρατηρητές επισημαίνουν ότι η ανάπτυξη αυτή δεν σημαίνει ότι ξεπεράστηκε η κρίση και κυρίως δεν γίνεται πάνω σε ένα υγιές οικονομικό υπόβαθρο το οποίο υποτίθεται θα έφερνε η κρίση.

Το χρέος το 2018

Τα πρόσφατα στοιχεία[1] δείχνουν ότι, το δεύτερο τρίμηνο του 2018 το παγκόσμιο χρέος εκτινάχθηκε σε νέα υψηλά επίπεδα των 260 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ενώ ως ποσοστό του ΑΕΠ έφθασε στο 320%! Επί του συνόλου, το 61% αφορά ιδιωτικό χρέος και μόνον το 23% αφορά το τόσο ενοχοποιημένο δημόσιο χρέος. Στις ΗΠΑ αναλογεί το 30% του συνολικού δημόσιου χρέους όλων των χωρών. Ακολουθούν η Ιαπωνία και η Κίνα και μετά, με αρκετή απόσταση, έπονται οι μεγαλύτερες οικονομίες της Ευρωζώνης. Ιστορικά μιλώντας, το χρέος μιας χώρας, τόσο εκείνο του δημόσιου τομέα όσο και του ιδιωτικού, τείνει να συμβαδίζει με την επέκταση της οικονομίας, εξαιρουμένης της περιπτώσεως των αιφνίδιων πτωχεύσεων.

Συγκρίσεις. Αύξηση του χρέους ταχύτερα από την αύξηση του ΑΕΠ.

Επιλέξαμε να συγκρίνουμε έναν σημαντικό δείκτη, αυτόν του δημόσιου χρέους για να διαπιστώσουμε κατά πόσο αυτός αυξήθηκε από την 1η χρονιά της κρίσης το 2009 μέχρι το 2017. Θα σημειώσουμε ότι παράλληλα με την ανάπτυξη του χρέους αναπτύχθηκε και το παγκόσμιο ΑΕΠ. Η ταχεία ανάπτυξη του ΑΕΠ μπορεί να κάνει το χρέος βιώσιμο. Ωστόσο το χρέος αυξάνει ταχύτερα από το χρέος! Έτσι, ενώ το χρέος φαντάζει βιώσιμο, μόλις η διαταραχθεί η ομαλή εξέλιξή του, το χρέος ξαφνικά γίνεται μη βιώσιμο και πνίγει τη χώρα. Με αυτή την έννοια κι επειδή η ανάπτυξη έχει όρια, η αύξηση του χρέους παραμένει πάντα ο υπ αριθμόν ένα κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία.

Επιλέξαμε να συγκινούμε τα στοιχεία που δίνει ο ECONOMIST μέσα από την ιστοσελίδα του, παρότι δεν είναι πλήρως ενήμερα από τα κράτη. Ωστόσο, είναι σχετικά αξιόπιστα και από αυτά που μπορούν να συγκριθούν.

Όπως βλέπουμε, το παγκόσμιο χρέος, από το 2009 μέχρι τέλους του 2017, αυξήθηκε κατά 81,16%.

Στον παρακάτω πίνακα παρατηρούμε ότι το χρέος των κυριοτέρων κρατών του κόσμου αυξήθηκε και σε απόλυτα ποσά και ποσοστά και σε σχέση με το ΑΕΠ. Η αύξηση των μεγεθών και του ποσοστού  χρέους σε σχέση με το ΑΕΠ, παρουσιάζεται στην τελευταία στήλη του  πίνακα. Τα στοιχεία γίνονται ορισμένες φορές εντελώς ανησυχητικά για ορισμένες οικονομίες. Σε παγκόσμιο επίπεδο το δημόσιο χρέος αυξήθηκε κατά 81,16%. Στις ΗΠΑ το χρέος αυξήθηκε σε απόλυτο ποσό από το 2009 στο 2017 κατά 195% και του ποσοστού ως προς το ΑΕΠ κατά 142%, στη Γερμανία τα αντίστοιχα ποσοστά ήταν  58,88% και 29,35%, στη Γαλλία 39,53% και 53,84%, στο Ηνωμένο Βασίλειο 162,30% και 94,24% στην Κίνα 204,80% και 19,60% στη Ρωσία 193,47% και 46,96%, στην Ιαπωνία 23,22% και 55,96% αντίστοιχα.

 

Στην Ελλάδα είχαμε μείωση του χρέους κατά 3,92% ενώ ως προς το ΑΕΠ το ποσοστό αυξήθηκε κατά 20,45%, λόγω μείωσης του όγκου του. Όμως σε χώρες που υποτίθεται ότι βγήκαν από τα μνημόνια, τα στοιχεία δεν είναι ενθαρρυντικά. Η Πορτογαλία είχε αύξηση του χρέους κατά 75,58% και του ποσοστού ως προς το ΑΕΠ κατά 36,56%, η Ιρλανδία είχε αυξήσεις κατά 47,32% και 242,82% αντίστοιχα και η Κύπρος κατά 79,66% και 119,04%.

 

Η ταχύτερη αύξηση του χρέους, ως προς το ΑΕΠ, αποτελεί μια βραδυφλεγή βόμβα στα θεμέλια της ανάπτυξης που δεν αποκλείεται να εκραγεί ξαφνικά.

 

Αν συνυπολογίσουμε ότι παράλληλη πορεία έχει και το ιδιωτικό χρέος, το οποίο κινείται παγκοσμίως στα 200 τρισεκατομμύρια(!), τότε η ανησυχία γίνεται πιο έντονη.

Δημόσιο Χρέος σε επιλεγμένες οικονομίες του πλανήτη

 

2009 $

 

2017 $

Διαφορά

2009-2017

Παγκόσμιο δημόσιο χρέος 33.400.000.000.000 60.510.000.000.000  81,16%
 
ΗΠΑ

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

ΠληθυσμόςΔημόσιο χρέος %

ΑΕΠ

 

$5,893,758,630,137

$19,352.77

304,535,342

41.2%

 

$17,441,083,606,557

$54,448.38

324,409,289

100.0%

 

195,96%

 

 

142,71%

Καναδάς

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$945,702,191,781

$28,340.23

33,320,821

71.7%

 

$1,806,607,103,825

$50,482.54

36,034,426

84.4%

 

90,96%

 

 

17,7%

Γερμανία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$2,310,352,602,740

$28,178.60

81,989,589

67.1%

 

$2,791,865,027,322

$34,188.61

81,821,311

86.8%

 

58,88%

 

 

29,35%

Γαλλία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$1,851,276,712,329

$29,715.49

62,315,616

68.9%

 

$2,581,349,180,328

$39,790.22

64,853,551

106.0%

 

39,53%

 

 

53,84%

Ηνωμένο Βασίλειο

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$1,170,889,041,096

$19,062.04

61,420,821

55.6%

 

$3,069,488,524,590

$47,750.60

64,636,612

108.0%

 

162,30%

 

 

94,24

Ιταλία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$2,326,232,602,740

$38,825.88

59,920,821

106.1%

 

$2,276,657,923,497

$36,885.87

61,849,180

123.3%

 

-2,14%

 

 

+16,,21%

Ισπανία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$617,183,835,616

$13,550.61

45,515,616

40.8%

 

$1,168,500,546,448

$24,879.96

46,987,431

96.8%

 

89,30%

 

 

42,15%

Πορτογαλία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$172,914,794,521

$16,273.75

10,600,000

72.2%

 

$302,397,814,208

$28,276.33

10,902,185

170.8%

 

75,58%

 

 

36,56%

Ιρλανδία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$112,840,547,945

$26,150.91

4,300,000

45.3%

 

$277,402,732,240

$62,992.64

4,442,622

155.3%

 

47,32%

 

 

242,82%

Βραζιλία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$765,123,287,671

$4,098.89

186,609,315

57.6%

 

$1,985,137,158,470

$9,952.48

202,383,060

55.2%

 

159,47%

 

 

-4,1%

Κίνα

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$707,037,808,219

$545.21

1,297,416,438

15.3%

 

$2,155,991,803,279

$1,597.43

1,361,349,726

18.3%

 

204,80%

 

 

19,60%

Ιαπωνία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$9,628,554,520,548

$75,650.24

127,289,589

175.1%

 

$11,864,505,464,481

$95,382.17

124,482,513

273.1%

 

23,22%

 

 

55,96%

Ινδία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$657,267,945,205

$572.06

1,148,936,986

56.0%

 

$1,749,983,060,109

$1,396.21

1,292,786,885

55.6%

 

166,21%

 

 

-0,71%

Ρωσία

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$92,396,438,356

$651.57

141,805,205

6.6%

 

$270,940,983,607

$1,923.13

140,156,721

7.9%

 

193,47%

 

 

46,96%

Κύπρος

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος ατομικό

Πληθυσμός

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

$11,824,931,507

$14,804.72

800,000

49.4%

 

$21,248,087,432

$24,811.87

722,360

108.2%

 

79,66%

 

 

119,04%

Ελλάδα σε εκ. €

Δημόσιο χρέος

Δημόσιο χρέος % ΑΕΠ

 

 

330.372 (έτος 2010)*

146,2%

 

317.414

176,1%

 

-3,92%

+20,45%

*Τα στοιχεία για την Ελλάδα είναι από τον οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους

 

Β

[1] Εφημερίδα Καθημερινή, 30/11/2018