Ο υπερδιπλασιασμό της ανεργίας στην ηλικιακή ομάδα 55 – 64 την οποία δείχνουν τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ για το μήνα Οκτώβρη από το 2011 μέχρι το 2016, προκαλεί πολλά ερωτηματικά κοινωνικοπολιτικού χαρακτήρα. Είναι άχρηστο αυτό το δυναμικό και πετιέται τόσο έντονα στην ανεργία; Υπάρχει άραγε κάποια θεωρία που να τεκμηριώνει θέσεις για άχρηστο ανθρώπινο δυναμικό;
Φυσικά δεν θα βρούμε τέτοιες μελέτες αλλά θα βρούμε «παράπλευρες» εκ των οποίων άλλες μιλάνε για αντιπαραγωγικό δυναμικό, δηλαδή που πρέπει να πεταχτεί εκτός παραγωγής, άλλοι για αναγκαίο κόστος ανάπτυξης, άλλες για ανάπτυξη μέσα από τη συνεχή αναβάθμιση προσόντων, δηλαδή κατά την κρίση όποιων έχουν τα κλειδιά της οικονομίας να κρίνονται κατά βούληση ποιοί θα πεταχτούν έξω με αιτιολογικό την τεχνική καθυστέρηση κ.α.
Από γενική άποψη δεν υπάρχει άχρηστο ανθρώπινο δυναμικό. Και ένα ευρώ να παράγει κάποιος με την εργασία του, το οποίο με ανεργία δεν θα υπήρχε, θετικό είναι. Όταν όμως η οικονομία κατατρύχεται σε ανταγωνισμό επιβίωσης των επιχειρήσεων, και πολύ περισσότερο όταν διέρχεται κρίση, ο κανόνας δεν είναι η παραγωγή του ενός ευρώ αλλά αν έτσι θα μπορέσει η επιχείρηση να επιβιώσει έναντι των άλλων. Με αυτό τον τρόπο τίθενται τα όρια του χρήσιμου και του άχρηστου ανθρώπινου δυναμικού.
Σε συνθήκες μάλιστα κρίσης δεν υπάρχει η δυνατότητα άντλησης εσόδων από τις βιώσιμες επιχειρήσεις, ώστε μέσα από την ανακατανομή πόρων να κατευθυνθούν πόροι για επενδύσεις που θα έκαναν παραγωγικό το άνεργο δυναμικό.
Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ μας παραπέμπουν στο κριτήριο της οικονομίας για το «άχρηστο παραγωγικό δυναμικό» που δεν είναι άλλο από το γερασμένο και ξεπερασμένο τεχνολογικά και οικονομικά δυναμικό, το οποίο όμως είχε και καλύτερους μισθούς. Και αυτό εντοπίζεται στην ηλικιακή ομάδα 55-64 ετών. Αυτοί «δεν συμφέρουν» θα έλεγε ένας οικονομολόγος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία στον ικανό προς εργασία πληθυσμό στη συγκεκριμένη ηλικιακή ομάδα το ποσοστό ανεργίας ήταν 9,2% τον Οκτώβρη του 2011 και από τότε μέσα από συνεχείς αυξήσεις έφθασε στο 19,3% τον Οκτώβρη του 2016. Προφανώς θα συνεχίσει να αυξάνει.
Το θέμα εδώ είναι ότι οι άνθρωποι αυτοί έχουν ελάχιστες ελπίδες επανάκαμψης στην παραγωγή, σε αντίθεση με τους νέους που με μικρότερους μισθούς και μεγαλύτερο μέλλον, ελπίζουν ότι θα καταφέρουν να μπουν στην εργασία.
Εν όσο τα σύστημα βρίσκεται σε κρίση και δεν ανοίγουν νέες δουλειές, η ανεργία θα κατατρώει τις διάφορες ομάδες εργαζομένων. Πώς όμως θα ανοίξουν δουλειές για «άχρηστο δυναμικό»:
Παρότι φαίνεται αντίφαση, η λύση είναι η δημιουργία πολύ πρωτοπόρων και καινοτόμων επιχειρήσεων με χαρακτηριστικά ανταγωνισμού και βιωσιμότητας οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν νέες συνθήκες ανάπτυξης στην οικονομία, η οποία θα συμπαρασύρει σε αναπτυξιακή τροχιά και επιχειρήσεις κατώτερου επιπέδου, π.χ. μεταφορές, ανοίγοντας δουλειές για μεγάλες ομάδες ανέργων που τώρα θεωρούνται «άχρηστο δυναμικό»
Σ.