Συναντήσεις κατ’ ιδίαν … με την Μαίρη Λαδά

Μαίρη Λαδά, Πρόεδρος της Επιτροπής Αναγνωρισμένων από το Κράτος Σχολών Χορού του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών:
 «Ο χορός χρειάζεται θεσμική αποκατάσταση και ενημέρωση του κοινού»

Η Μαίρη Λαδά, Πρόεδρος της Επιτροπής Αναγνωρισμένων από το Κράτος Σχολών Χορού του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, πλαισιωμένη από τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου — Παρασκευή Υφαντή, Χριστιάννα Σκιαδά  και Μαρίνα Κούρτη  — μιλά στον δημοσιογράφο Λάμπρο Αριστ. Ρόδη για το έργο της Επιτροπής, τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επαγγελματίες του χορού στην Ελλάδα, την ανάγκη θεσμικής αναγνώρισης των σπουδών και των σχολών, αλλά και για την παιδαγωγική και κοινωνική διάσταση του χορού ως μορφής καλλιτεχνικής εκπαίδευσης. Η φωνή της Μαίρης Λαδά εκφράζει έναν κλάδο με βαθιά παιδεία, ευαισθησία και δημιουργικότητα, αλλά και με έντονη θεσμική αδικία που παραμένει για δεκαετίες. Όπως τονίζει, η Επιτροπή προσπαθεί να δώσει στον χώρο του χορού αυτό που πραγματικά του αξίζει: κύρος, ασφάλεια, αναγνώριση και σωστή ενημέρωση του κοινού. «Η πολιτεία που τιμά τον πολιτισμό δεν μπορεί να μην σέβεται τους ανθρώπους της τέχνης και του πολιτισμού», υπογραμμίζει η κα Λαδά, επισημαίνοντας πως η θεσμική κατοχύρωση και η αναβάθμιση των σχολών χορού είναι όρος πολιτισμικής συνέπειας και σεβασμού στην τέχνη που διαμορφώνει σώμα, ψυχή και πνεύμα.

Κυρία Λαδά, πώς λειτουργεί η Επιτροπή και ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι της;
Η Επιτροπή είναι σχετικά νέα· δημιουργήθηκε για να ενημερώσει το κοινό σχετικά με τις αναγνωρισμένες από το κράτος σχολές χορού. Στην Ελλάδα υπάρχουν πολλά είδη χορού — από λατινικούς και παραδοσιακούς μέχρι ακαδημαϊκούς, όπως το κλασικό μπαλέτο και ο σύγχρονος χορός. Οι αναγνωρισμένες σχολές όμως είναι κάτι διαφορετικό: πρόκειται για σχολεία ιδιωτικής καλλιτεχνικής εκπαίδευσης με τάξεις, βαθμίδες και αναλυτικά προγράμματα. Δεν είναι απλώς μία Σχολή Χορού για ψυχαγωγία ή χόμπι· είναι μια δομημένη εκπαιδευτική διαδικασία με εξετάσεις και πτυχία αναγνωρισμένα από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Πρόκειται δηλαδή για πλήρη εκπαιδευτική διαδικασία;
Ακριβώς. Τα παιδιά ξεκινούν από μικρή ηλικία και, αν επιθυμούν να ακολουθήσουν επαγγελματικά, συμμετέχουν στις εξετάσεις του Υπουργείου Πολιτισμού. Όσοι επιτύχουν, φοιτούν τρία χρόνια στις Ανώτερες Επαγγελματικές Σχολές Χορού, όπου διδάσκονται τεχνικά μαθήματα (μπαλέτο, σύγχρονο, κάρακτερ) αλλά και θεωρητικά, όπως ανατομία, παιδαγωγικά, ψυχολογία, μουσική. Έτσι, ο απόφοιτος γνωρίζει πώς να διδάξει, να προστατεύει τον μαθητή από τραυματισμούς και να αναγνωρίζει τα ταλέντα. Είναι μια ολοκληρωμένη καλλιτεχνική και παιδαγωγική εκπαίδευση.

Πώς συνδέεται ο χορός με την εκπαίδευση των παιδιών;
Ο χορός απευθύνεται κυρίως σε παιδιά και απαιτεί συστηματική δουλειά — είναι μια μορφή μικρού «πρωταθλητισμού». Για να φτάσει κανείς σε επαγγελματικό επίπεδο, χρειάζεται σωστή και μεθοδική εκπαίδευση από νωρίς, με καθηγητές καταρτισμένους και έμπειρους.

Τι σημαίνει πρακτικά “αναγνωρισμένη σχολή χορού”;
Είναι σχολές που πληρούν αυστηρές προδιαγραφές: ειδικά πατώματα απορρόφησης κραδασμών, αίθουσες συγκεκριμένων διαστάσεων, διδακτικό προσωπικό με πτυχία, άδεια λειτουργίας από την Περιφέρεια. Για να λάβει μια σχολή άδεια, απαιτείται επένδυση 40.000-50.000 ευρώ.
Δυστυχώς, λειτουργούν και πολλά μη αναγνωρισμένα στούντιο που απλώς δηλώνονται στην Εφορία, ώς Σχολές Χορού, χωρίς να πληρούν καμία προδιαγραφή. Είναι άδικο, γιατί οι αναγνωρισμένες σχολές έχουν μεγάλο κόστος και ευθύνη, ενώ τα στούντιο λειτουργούν ανεξέλεγκτα.

Υπάρχει μηχανισμός ελέγχου για αυτή τη διάκριση;
Όχι ουσιαστικά. Παλαιότερα ήταν αρμόδια η αστυνομία και υπήρχαν αυτόφωρα για παράνομη διδασκαλία. Τώρα ούτε η αστυνομία ούτε οι δήμοι έχουν σχετική αρμοδιότητα, με αποτέλεσμα να υπάρχει τεράστιο νομικό κενό. Ακόμα και οι ΚΑΔ (κωδικοί δραστηριότητας) στην Εφορία είναι ασαφείς, γεγονός που επιτρέπει στα στούντιο να δηλώνονται σαν αναγνωρισμένες σχολές. Προσπαθούμε μέσω του Επιμελητηρίου να το διορθώσουμε.

Ποιο θεωρείτε το πιο κρίσιμο θεσμικό πρόβλημα;
Το πιο σημαντικό είναι ότι ο χορός έχει μείνει θεσμικά ξεκρέμαστος. Από την εποχή της Μελίνας Μερκούρη οι σπουδές μας αναγνωρίζονταν ως ανώτερες, ισότιμες με τα ΤΕΙ. Όταν όμως τα ΤΕΙ καταργήθηκαν το 2001, μείναμε χωρίς βαθμίδα — ούτε ανώτερη ούτε ανώτατη.
Το 2022, ύστερα από τις κινητοποιήσεις στα θέατρα στους και δρόμους, υπήρξε δέσμευση για δημιουργία Ανώτατης Σχολής Παραστατικών Τεχνών, αλλά μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει. Το Υπουργείο Πολιτισμού παρέπεμψε το θέμα στο Παιδείας, το οποίο καθυστερεί. Έτσι, οι χορευτές και οι καθηγητές χορού εξακολουθούν να μην έχουν θεσμική-ακαδημαϊκή αναγνώριση σπουδών, ώστε να συμμετέχουν σε μεταπτυχιακά προγράμματα και να μπορούν να εξελιχθούν.

Υπάρχει και πρόβλημα ενημέρωσης του κοινού;
Βεβαίως. Οι περισσότεροι γονείς δεν γνωρίζουν τη διαφορά ανάμεσα σε μια αναγνωρισμένη σχολή Χορού και σε μία απλή Σχολή Χορού, πολλές φορές φέρουν και βαρύγδουπους τίτλους, όπως academy, future dance κ.ά. Γι’ αυτό θεωρούμε απαραίτητη μια εκστρατεία ενημέρωσης του κοινού, ώστε να ξέρει ο κάθε γονιός πού στέλνει το παιδί του. Αφού δεν το κάνει η πολιτεία, πρέπει να το κάνουμε εμείς, σε συνεργασία με το Επιμελητήριο.

Πώς σας στηρίζει το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών;
Ο πρόεδρος, κ. Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, στάθηκε πολύ κοντά μας και μας είπε: «Θα σας δώσω ό,τι χρειάζεστε». Μέσω του Επιμελητηρίου διοργανώνουμε δωρεάν σεμινάρια (όπως μουσικοκινητικής και διατροφής για παιδιά που ασχολούνται με τον χορό), έχουμε δημιουργήσει δυναμικό ιστότοπο, συνεργαζόμαστε με άλλες επιτροπές και τμήματα.
Το μόνο εμπόδιο είναι το GDPR, καθώς δυσκολεύει την επικοινωνία με τα μέλη μας. Προσπαθούμε να το ξεπεράσουμε με σεβασμό στα προσωπικά δεδομένα. Γι’ αυτό, αν κάποιος ενδιαφέρεται να επικοινωνήσει μαζί μας, μπορεί να στείλει μήνυμα στο email [email protected] ή να επικοινωνήσει μέσω του Επιμελητηρίου.

Ποιο είναι το όραμά σας για την επόμενη χρονιά;
Πρώτα απ’ όλα, να κατοχυρωθεί θεσμικά ο χορός και να ολοκληρωθεί η διαδικασία με το Υπουργείο Παιδείας. Παράλληλα, θέλουμε να ξεκινήσει η καμπάνια ενημέρωσης του κοινού για τις αναγνωρισμένες σχολές. Ετοιμάζουμε επίσης πολιτιστικά events και συνεργασίες με ακαδημίες του εξωτερικού. Θέλουμε να δείξουμε ότι οι Έλληνες χορευτές και καθηγητές μπορούν να σταθούν επάξια διεθνώς.