Γιώργος Τσολάκος,
Πρόεδρος της Επιτροπής Ιδιωτικής Εκπαίδευσης
του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών
«Το Φροντιστήριο δεν είναι απλώς “ιδιωτική επιχείρηση”, αλλά μέρος της εκπαιδευτικής κουλτούρας»
Στην έναρξη της εκπαιδευτικής χρονιάς, o δημοσιογράφος κ. Λάμπρος Ρόδης συνάντησε κατ` ιδίαν τον κ. Γιώργο Τσολάκο, Πρόεδρο της Επιτροπής Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών (ΕΕΑ). Με μακρά εμπειρία στον χώρο και ενεργό θεσμικό ρόλο, ο κ. Τσολάκος καταθέτει τις απόψεις του για τη σημερινή εικόνα της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα, τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ιδιωτικά σχολεία και τα φροντιστήρια, αλλά και τις ευκαιρίες που ανοίγονται μέσα από την καινοτομία, τη διεθνοποίηση και την ψηφιακή μετάβαση. Παράλληλα, αναδεικνύει τη σημασία της στήριξης που παρέχει η Επιτροπή Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του ΕΕΑ με πρωτοβουλία του κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου στα μέλη της και στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα σε όσους επιθυμούν να επενδύσουν στον στρατηγικό αυτό τομέα, που συνδέεται άρρηκτα με το μέλλον της κοινωνίας μας.
Ποια είναι η σημερινή εικόνα του κλάδου της ιδιωτικής εκπαίδευσης στην Ελλάδα;
Η ιδιωτική εκπαίδευση στην Ελλάδα αποτελεί έναν δυναμικό και διαρκώς εξελισσόμενο κλάδο. Παρά τις προκλήσεις της τελευταίας δεκαετίας (οικονομική κρίση, πανδημία), έχει αποδείξει ανθεκτικότητα και ικανότητα προσαρμογής. Τα ιδιωτικά σχολεία παρέχουν υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, καινοτόμα προγράμματα και ξενόγλωσσες πιστοποιήσεις, ενώ παράλληλα καλύπτουν ανάγκες που δεν μπορούν πάντα να ικανοποιηθούν από τη δημόσια εκπαίδευση. Τα τελευταία χρόνια ο χώρος της ιδιωτικής εκπαίδευσης έχει προσελκύσει έντονο ενδιαφέρον για επενδύσεις από μεγάλους διεθνείς εκπαιδευτικούς οργανισμούς και έχουν ολοκληρωθεί αρκετές εξαγορές μεγάλων ιδιωτικών σχολείων σε Αττική και Θεσσαλονίκη.
Ποιες είναι οι μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ιδιωτικά σχολεία σήμερα και τι ρόλο παίζει η Επιτροπή Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του ΕΕΑ;
Οι κυριότερες προκλήσεις είναι:
- Η αυξανόμενη γραφειοκρατία και το θεσμικό πλαίσιο που συχνά περιορίζει την ευελιξία.
- Οι υψηλές επενδύσεις που απαιτούνται για ψηφιακές υποδομές και εκσυγχρονισμό.
- Ο ανταγωνισμός από διεθνή πρότυπα εκπαίδευσης.
- Το έντονο δημογραφικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα και έχει ως συνέπεια τη διαρκή μείωση του μαθητικού πληθυσμού.
- Η δυσκολία στην εξεύρεση διδακτικού προσωπικού καθώς όλο και περισσότεροι απόφοιτοι πανεπιστημιακών σχολών επιλέγουν άλλους χώρους για εργασία αντί της εκπαίδευσης.
Η Επιτροπή Ιδιωτικής Εκπαίδευσης του ΕΕΑ στηρίζει τα μέλη της παρέχοντας ενημέρωση, δικτύωση, θεσμικές παρεμβάσεις και εκπροσώπηση στα κέντρα λήψης αποφάσεων, ώστε να δημιουργηθεί ένα πιο σταθερό και ευνοϊκό περιβάλλον για τον κλάδο.
Υπάρχουν συγκεκριμένα προγράμματα ή πρωτοβουλίες που προσφέρει η Επιτροπή στα μέλη της;
Ναι, η Επιτροπή αναλαμβάνει:
- Σεμινάρια και εκπαιδευτικά προγράμματα για στελέχη και εκπαιδευτικούς.
- Δράσεις δικτύωσης με άλλους φορείς εκπαίδευσης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
- Υποστήριξη σε θέματα κανονιστικού πλαισίου και φορολογίας.
- Προώθηση καινοτομίας μέσα από συνεργασίες με τεχνολογικές εταιρείες και εκπαιδευτικούς οργανισμούς.
Έχουν τα ελληνικά ιδιωτικά σχολεία τη δυνατότητα να ακολουθήσουν διεθνή πρότυπα ψηφιακής εκπαίδευσης;
Σαφώς ναι. Ήδη πολλά ιδιωτικά σχολεία έχουν επενδύσει σε ψηφιακές πλατφόρμες, υβριδικά προγράμματα και e-learning. Το ζητούμενο είναι να υπάρξει θεσμική υποστήριξη και πρόσβαση σε πόρους ώστε να ενισχυθεί η διασύνδεση με τα διεθνή πρότυπα. Η Επιτροπή ενθαρρύνει τις συνεργασίες και την ανταλλαγή τεχνογνωσίας, ώστε ο κλάδος να συμβαδίσει με τις εξελίξεις. Η ελληνική ιδιωτική εκπαίδευση παρέχει τα εχέγγυα τόσο σε υποδομές όσο και σε ανθρώπινο δυναμικό ώστε να αποτελεί πόλο έλξης μεγάλων διεθνών εκπαιδευτικών οργανισμών.
Ποιες είναι οι βασικές τάσεις στον κλάδο για τα επόμενα χρόνια;
- Ενίσχυση της ψηφιακής και διαδραστικής εκπαίδευσης.
- Διεθνοποίηση (προγράμματα IB, συνεργασίες με ξένα πανεπιστήμια).
- Προσαρμογή στις δεξιότητες του 21ου αιώνα (κριτική σκέψη, δημιουργικότητα, τεχνολογία, soft skills).
- Στροφή σε πιο εξατομικευμένα μοντέλα μάθησης.
- Ενίσχυση της βιωσιμότητας (green schools, οικολογική εκπαίδευση).
- Εισαγωγή του ΑΙ στην καθημερινότητα της εκπαίδευσης έτσι ώστε να παρέχεται άμεση και έγκυρη χρήση σύνθετων γνώσεων.
Τι ρόλο μπορεί να παίξει η Επιτροπή στη στήριξη νέων επιχειρηματιών στον κλάδο;
Η Επιτροπή μπορεί να λειτουργήσει ως «ομπρέλα υποστήριξης» για τους νέους επιχειρηματίες, προσφέροντας:
- Συμβουλευτική για την ίδρυση και οργάνωση ιδιωτικών σχολείων.
- Πρόσβαση σε δίκτυα επαγγελματιών και συνεργασίες.
- Ενημέρωση για ευρωπαϊκά προγράμματα χρηματοδότησης.
- Θεσμική εκπροσώπηση, ώστε να μειωθούν τα εμπόδια εισόδου στον κλάδο.
Ποιά είναι η θέση του φροντιστηρίου σήμερα μέσα στην εκπαιδευτική μας κοινότητα;
Το Φροντιστήριο αποτελεί έναν θεσμό με μακρά παρουσία στην ελληνική κοινωνία και έχει μια ιδιαίτερα σημαντική θέση στην εκπαιδευτική κοινότητα, καθώς λειτουργεί συμπληρωματικά προς το σχολείο, ενισχύοντας και εμβαθύνοντας τη γνώση των μαθητών τόσο γνωστικά όσο και ψυχολογικά στην απαιτητική πορεία προς την τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Εκτός όμως από χώρος μετάδοσης γνώσεων, είναι και χώρος καθοδήγησης, μεθοδολογίας και ψυχολογικής υποστήριξης, ειδικά σε περιόδους έντονου ανταγωνισμού όπως οι πανελλαδικές εξετάσεις.
Αναφορικά με την κοινωνική του αποδοχή έχει καταστεί σχεδόν απαραίτητος θεσμός, ιδίως στο Λύκειο, καθώς οι γονείς το θεωρούν εγγύηση για την ακαδημαϊκή πορεία των παιδιών. Συνεπώς, αποτελεί έναν βασικό πυλώνα της μαθησιακής διαδικασίας και έναν αξιόπιστο συνεργάτη γονέων, μαθητών και σχολείων.
Το Φροντιστήριο δεν είναι απλώς “ιδιωτική επιχείρηση”, αλλά μέρος της εκπαιδευτικής κουλτούρας, ενώ παράλληλα έχει διαμορφώσει δικές του μεθόδους διδασκαλίας, βοηθήματα και παιδαγωγικές πρακτικές που συνιστούν πλέον ένα ιδιαίτερο κεφάλαιο της ελληνικής εκπαίδευσης.
Το σύνολο γονέων και των μαθητών αναγνωρίζει την αξία του Φροντιστηρίου και την πολύτιμη συνεισφορά του στην επιτυχία του κάθε μαθητή. Έχει καταξιωθεί κοινωνικά ως βασικό στήριγμα της οικογένειας του μαθητή.
Πως συμβαδίζει το φροντιστήριο με τις εξελίξεις στο χώρο της εκπαίδευσης;
Τα φροντιστήρια προσαρμόζονται διαρκώς στις εξελίξεις, είτε αυτές αφορούν τις αλλαγές στην εξεταστέα ύλη και τα εκπαιδευτικά συστήματα, είτε τις νέες τεχνολογίες διδασκαλίας.
Ενσωματώνουν σύγχρονα εργαλεία, όπως διαδραστικές πλατφόρμες, ηλεκτρονικές τάξεις και ψηφιακό υλικό, ώστε να ενισχύουν την αποτελεσματικότητα της μάθησης. Επενδύουν σε σύγχρονες μεθόδους μάθησης, όπως η εξατομικευμένη παρακολούθηση και οι προσομοιώσεις εξετάσεων και εμπλουτίζουν το φάσμα των υπηρεσιών τους με ξένες γλώσσες, πληροφορική και πιστοποιήσεις. Μέσα από ημερίδες επαγγελματικού προσανατολισμού καθοδηγούν τους μαθητές στη σωστή επιλογή αντικειμένου σπουδών, σύμφωνα με τις δυνατότητές τους αλλά και τις απαιτήσεις της αγοράς εργασίας.
Παράλληλα, παρακολουθούν στενά τις παιδαγωγικές τάσεις και επιμορφώνουν τους εκπαιδευτικούς τους, για να μπορούν να προσφέρουν στους μαθητές μια διδασκαλία προσαρμοσμένη στις ανάγκες της εποχής συμβαδίζοντας έτσι με τις ανάγκες της κοινωνίας της γνώσης.
Ποια τα ειδικότερα προβλήματα που αντιμετωπίζει ως επιχείρηση ένα φροντιστήριο;
Ένα φροντιστήριο, πέρα από τον καθαρά εκπαιδευτικό του ρόλο, λειτουργεί και ως επιχείρηση, κάτι που συνεπάγεται ιδιαίτερες προκλήσεις.
Η υψηλή φορολογία και τα λειτουργικά κόστη περιορίζουν την οικονομική του βιωσιμότητα, ενώ η δημογραφική συρρίκνωση και η μετανάστευση μειώνουν το μαθητικό δυναμικό.
Η έντονη εποχικότητα (π.χ. αυξημένη ζήτηση πριν τις εξετάσεις) και ο υψηλός και έντονος ανταγωνισμό μεταξύ φροντιστηρίων τόσο από τα ιδιωτικά ιδιαίτερα μαθήματα όσο και από τις διαδικτυακές εκπαιδευτικές υπηρεσίες.
Παράλληλα υπάρχει η ανάγκη συνεχούς επένδυσης σε τεχνολογίες και εκπαιδευτικό υλικό και η εξασφάλιση έμπειρου και καταρτισμένου διδακτικού προσωπικού.
Επίσης υπάρχει οικονομική πίεση που αντιμετωπίζουν πολλές οικογένειες.
Παρόλα αυτά, με σωστή οργάνωση, καινοτομία και εστίαση στις πραγματικές ανάγκες των μαθητών, τα προβλήματα αυτά μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά.
Τέλος ένα διαχρονικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Φροντιστήριο είναι τα παράνομα – μαύρα ιδιαίτερα καθώς και οι μη αδειοδοτημένες δομές, τα οποία από κοινού λειτουργούν ανταγωνιστικά με άνισους όρους, αφού δεν πληρούν κανέναν κανόνα ασφαλείας και υγιεινής και ταυτόχρονα λειτουργούν και τα δύο χωρίς φορολογικούς ελέγχους.
Συμπερασματικά, το φροντιστήριο δεν είναι απλώς μια ιδιωτική εκπαιδευτική επιχείρηση. Είναι ένας βαθιά εδραιωμένος θεσμός που καλύπτει εκπαιδευτικά κενά, στηρίζει τους μαθητές και προσαρμόζεται διαρκώς στις κοινωνικές και παιδαγωγικές εξελίξεις. Για να διατηρήσει, όμως, τον καθοριστικό του ρόλο, χρειάζεται στρατηγική ανανέωση, στήριξη από την πολιτεία και διαρκή αναβάθμιση των υπηρεσιών του.
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε σε όσους σκέφτονται να επενδύσουν ή να αναπτύξουν ιδιωτικό σχολείο στην Ελλάδα;
Η επένδυση στην ιδιωτική εκπαίδευση είναι επένδυση στο μέλλον της χώρας. Παρά τις δυσκολίες, υπάρχει ισχυρή ζήτηση για ποιοτική εκπαίδευση, και τα σχολεία που επενδύουν σε καινοτομία, διεθνή προγράμματα και ψηφιακές υποδομές μπορούν να αναπτυχθούν δυναμικά. Το σημαντικό είναι να βλέπουμε την εκπαίδευση όχι μόνο ως επιχειρηματική δραστηριότητα, αλλά και ως κοινωνική αποστολή που συμβάλλει στη διαμόρφωση των πολιτών του αύριο. Η εκπαίδευση αποτελεί κεφάλαιο για τον φτωχό και συμφέρον για τον πλούσιο. Η εκπαίδευση είναι το δικαίωμα, η ανάγκη και η ευθύνη όλων μας.
