Συναντήσεις κατ’ ιδίαν… με τον Κωνσταντίνο Δεληγιαννίδη –  «Το επάγγελμά μας είναι λειτούργημα με κοινωνική ευθύνη»

Κωνσταντίνος Δεληγιαννίδης,

Πρόεδρος της Επιτροπής Γραφείων Τελετών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών:

 «Το επάγγελμά μας είναι λειτούργημα με κοινωνική ευθύνη»

Στη στήλη «Συναντήσεις κατ’ ιδίαν», ο δημοσιογράφος Λάμπρος Ρόδης συναντά αυτή την εβδομάδα τον Κωνσταντίνο Δεληγιαννίδη, Πρόεδρο της Επιτροπής Γραφείων Τελετών του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, ο οποίος μιλά για έναν απαιτητικό και ιδιαίτερο κλάδο που λειτουργεί αδιάλειπτα δίπλα στον πολίτη στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής του. Ο ίδιος αναφέρεται εκτενώς στις σοβαρές ελλείψεις υποδομών, στην ανάγκη θεσμικού εκσυγχρονισμού και οργανωμένης εκπαίδευσης, αλλά και στις καθημερινές προκλήσεις ενός επαγγέλματος με έντονο κοινωνικό φορτίο και υψηλό βαθμό ευθύνης. Παράλληλα, υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και προσωπικά του Προέδρου του, κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, επισημαίνοντας ότι για πρώτη φορά δόθηκε ουσιαστικό θεσμικό βήμα και ενεργή εκπροσώπηση σε έναν κλάδο που για δεκαετίες παρέμενε στο περιθώριο του δημόσιου διαλόγου.

Κύριε Δεληγιαννίδη, η Επιτροπή των γραφείων τελετών είναι ένας κλάδος που πολλές φορές δεν βρίσκεται στη δημόσια συζήτηση όσο άλλοι επαγγελματικοί χώροι. Ποια είναι σήμερα η εικόνα και η δραστηριότητά της μέσα στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών;

Καταρχάς θεωρώ υποχρέωσή μας να ευχαριστήσουμε δημόσια το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών και προσωπικά τον Πρόεδρό του, κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, γιατί από την πρώτη στιγμή στάθηκε πραγματικά δίπλα στον κλάδο μας. Για πρώτη φορά ένας θεσμικός φορέας μάς έδωσε ουσιαστικό βήμα ώστε να μπορέσουμε να αναδείξουμε δημόσια τα προβλήματα, τις ανάγκες αλλά και τις ιδιαιτερότητες ενός επαγγέλματος που, αν και αφορά κάθε οικογένεια και κάθε άνθρωπο, πολλές φορές παραμένει «αόρατο» στη δημόσια συζήτηση.

Η δημιουργία της Επιτροπής στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών αποτέλεσε μια πολύ σημαντική εξέλιξη για εμάς, γιατί για πρώτη φορά ο κλάδος απέκτησε μια πιο οργανωμένη και θεσμική παρουσία μέσα στο Επιμελητήριο. Μέχρι πρόσφατα, τα περισσότερα ζητήματα που αντιμετωπίζαμε παρέμεναν χωρίς ουσιαστική εκπροσώπηση και χωρίς δυνατότητα παρέμβασης προς την Πολιτεία. Σήμερα πλέον μπορούμε να καταθέτουμε προτάσεις, να συμμετέχουμε στον διάλογο και να διεκδικούμε λύσεις για έναν κλάδο που εξυπηρετεί καθημερινά χιλιάδες οικογένειες.

Μιλάμε για έναν επαγγελματικό χώρο με περισσότερες από 700 επιχειρήσεις μόνο στην Αττική, στην πλειονότητά τους οικογενειακές επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες δραστηριοποιούνται εδώ και δεκαετίες. Είναι ένας κλάδος με έντονο κοινωνικό χαρακτήρα, γιατί ερχόμαστε καθημερινά σε επαφή με ανθρώπους που βιώνουν πολύ δύσκολες στιγμές στη ζωή τους. Δεν παρέχουμε απλώς μια υπηρεσία. Διαχειριζόμαστε ανθρώπινο πόνο, ψυχολογική πίεση και καταστάσεις που απαιτούν επαγγελματισμό, ευθύνη και σεβασμό.

Μέσα από την Επιτροπή, λοιπόν, προσπαθούμε να αναδείξουμε όλα αυτά τα ζητήματα και ταυτόχρονα να συμβάλουμε στον εκσυγχρονισμό του επαγγέλματος, γιατί πολλές φορές ο κόσμος βλέπει μόνο την «τελευταία πράξη» μιας δύσκολης στιγμής, χωρίς να γνωρίζει τι πραγματικά συμβαίνει πίσω από αυτή τη δουλειά. Η Επιτροπή, λοιπόν, δεν δημιουργήθηκε μόνο για να εκπροσωπήσει έναν επαγγελματικό κλάδο. Δημιουργήθηκε για να δώσει φωνή σε ανθρώπους που επιτελούν ένα πολύ δύσκολο αλλά απολύτως αναγκαίο κοινωνικό έργο και να συμβάλει ουσιαστικά στον εκσυγχρονισμό ενός επαγγέλματος που αφορά τελικά ολόκληρη την κοινωνία.

Πόσο μεγάλος είναι σήμερα ο κλάδος στην Αττική;

Ο κλάδος των γραφείων τελετών στην Αττική είναι πολύ μεγαλύτερος απ’ όσο ίσως αντιλαμβάνεται ο περισσότερος κόσμος. Σήμερα δραστηριοποιούνται περισσότερες από 700 επιχειρήσεις σε ολόκληρο το λεκανοπέδιο, γεγονός που δείχνει τόσο το μέγεθος όσο και τη σημασία του επαγγέλματος για την κοινωνία και την καθημερινότητα των πολιτών. Η μεγάλη πλειονότητα αυτών των επιχειρήσεων ξεκίνησε και εξελίχθηκε ως οικογενειακή επιχείρηση. Πρόκειται για επαγγελματίες δεύτερης ή και τρίτης γενιάς, ανθρώπους που μεγάλωσαν μέσα σε αυτό το περιβάλλον και που έμαθαν τη δουλειά από τους γονείς και τους παππούδες τους. Για πολλά χρόνια το επάγγελμα λειτουργούσε σχεδόν αποκλειστικά με αυτή τη λογική: οικογενειακές επιχειρήσεις με έντονο το στοιχείο της προσωπικής σχέσης, της εμπιστοσύνης και της ανθρώπινης επαφής με τις οικογένειες που εξυπηρετούν. Τα τελευταία χρόνια, όμως, ο κλάδος αρχίζει να αλλάζει, όπως αλλάζει συνολικά και η κοινωνία. Βλέπουμε νέους ανθρώπους να εισέρχονται στον χώρο, είτε γιατί εργάστηκαν για χρόνια σε επιχειρήσεις γραφείων τελετών και απέκτησαν εμπειρία, είτε γιατί αποφάσισαν να κάνουν το δικό τους επαγγελματικό βήμα δημιουργώντας μια νέα επιχείρηση. Αυτό έχει δημιουργήσει μια νέα πραγματικότητα, με διαφορετικές αντιλήψεις, νέες ανάγκες αλλά και μεγαλύτερη απαίτηση για εκσυγχρονισμό του επαγγέλματος. Παράλληλα, έχει αλλάξει και ο τρόπος λειτουργίας του ίδιου του κλάδου. Σήμερα οι απαιτήσεις των οικογενειών είναι διαφορετικές, οι διαδικασίες πιο σύνθετες και η διαχείριση πολύ πιο απαιτητική σε σχέση με παλαιότερα. Ο επαγγελματίας του χώρου δεν καλείται μόνο να οργανώσει μια τελετή, αλλά να διαχειριστεί μια ολόκληρη σειρά διαδικασιών που συνδέονται με δημόσιες υπηρεσίες, νοσοκομεία, κοιμητήρια, δήμους, μεταφορές και πολλές φορές ακόμη και διεθνείς διαδικασίες επαναπατρισμού.

Ταυτόχρονα, ο κλάδος επηρεάζεται άμεσα από όλες τις αλλαγές που συμβαίνουν στο κράτος και στη δημόσια διοίκηση. Κάθε νέα νομοθεσία, κάθε αλλαγή σε υγειονομικές διατάξεις ή διοικητικές διαδικασίες επηρεάζει άμεσα και τη δική μας καθημερινότητα. Για αυτό και θεωρούμε πολύ σημαντικό ότι πλέον υπάρχει η Επιτροπή μέσα στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών, ώστε να μπορούμε να μεταφέρουμε θεσμικά τα προβλήματα και τις ανάγκες ενός τόσο ιδιαίτερου επαγγελματικού χώρου. Παρά το μέγεθος και τη σημασία του κλάδου, πολλές φορές οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις γραφείων τελετών στην πράξη. Μιλάμε για έναν χώρο που λειτουργεί χωρίς ωράρια, χωρίς αργίες και με πολύ μεγάλη ψυχολογική πίεση, καθώς καθημερινά ερχόμαστε αντιμέτωποι με δύσκολες ανθρώπινες στιγμές. Για αυτό πιστεύουμε ότι ο εκσυγχρονισμός του επαγγέλματος, η καλύτερη εκπαίδευση, η θεσμική αναβάθμιση και η ουσιαστική στήριξη των επαγγελματιών του κλάδου δεν είναι μόνο ζήτημα επαγγελματικό. Είναι πρωτίστως ζήτημα κοινωνικό και αφορά συνολικά την ποιότητα των υπηρεσιών που παρέχονται προς τους πολίτες.

Πόσο επηρεάζεται ο κλάδος από τις αλλαγές στο κράτος και στη δημόσια διοίκηση;

Ο κλάδος των γραφείων τελετών επηρεάζεται άμεσα και σε πολύ μεγάλο βαθμό από κάθε αλλαγή που πραγματοποιείται στο κράτος και στη δημόσια διοίκηση. Μπορεί θεσμικά να υπαγόμαστε στο Υπουργείο Ανάπτυξης, όμως στην πραγματικότητα η καθημερινή λειτουργία του επαγγέλματός μας συνδέεται με ένα πολύ ευρύ φάσμα υπουργείων, δημόσιων υπηρεσιών και οργανισμών. Το βασικότερο υπουργείο με το οποίο έχουμε συνεχή συνεργασία είναι φυσικά το Υπουργείο Υγείας, γιατί ολόκληρη η δραστηριότητά μας σχετίζεται άμεσα με ζητήματα δημόσιας υγείας, υγειονομικών κανόνων, νοσοκομείων, νεκροτομείων και διαδικασιών διαχείρισης περιστατικών. Οτιδήποτε αλλάζει στον χώρο της Υγείας επηρεάζει αυτόματα και τον δικό μας κλάδο. Παράλληλα, έχουμε καθημερινή επαφή και με το Υπουργείο Εσωτερικών μέσω των δήμων, των ληξιαρχείων και των κοιμητηρίων, καθώς εκεί δηλώνονται οι θάνατοι και ολοκληρώνονται πολλές διοικητικές διαδικασίες. Συνεργαζόμαστε επίσης με το  Υπουργείο Δικαιοσύνης και το Υπουργείο Εξωτερικών σε περιπτώσεις επαναπατρισμού σορών ή διεθνών μεταφορών, αλλά και με το Υπουργείο Ναυτιλίας όταν προκύπτουν περιστατικά σε νησιά, λιμάνια ή πλοία. Αυτό σημαίνει ότι κάθε νέα νομοθετική ρύθμιση, κάθε αλλαγή διαδικασίας ή κάθε τροποποίηση στον τρόπο λειτουργίας του Δημοσίου έχει άμεσο αντίκτυπο στη δική μας καθημερινότητα. Και πολλές φορές οι αλλαγές αυτές εφαρμόζονται χωρίς να έχει προηγηθεί ουσιαστικός διάλογος με τους ανθρώπους που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του επαγγέλματος και γνωρίζουν τις πραγματικές ανάγκες και δυσκολίες. Δυστυχώς, πολλές φορές δημιουργούνται νέες υποχρεώσεις, γραφειοκρατικά εμπόδια ή πρακτικά προβλήματα που στην πράξη δυσκολεύουν τόσο τη λειτουργία των επιχειρήσεων όσο και την εξυπηρέτηση των οικογενειών. Και αυτό είναι κάτι που μας απασχολεί ιδιαίτερα, γιατί σε τόσο ευαίσθητες στιγμές για έναν άνθρωπο ή μια οικογένεια δεν υπάρχουν περιθώρια καθυστερήσεων, ασυνεννοησίας ή δυσλειτουργιών. Για αυτό θεωρούμε πολύ σημαντικό το γεγονός ότι πλέον, μέσα από την Επιτροπή του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, υπάρχει ένας θεσμικός δίαυλος επικοινωνίας με την Πολιτεία. Για πρώτη φορά έχουμε τη δυνατότητα να μεταφέρουμε οργανωμένα τα προβλήματα του κλάδου, να καταθέτουμε προτάσεις και να συμμετέχουμε ουσιαστικά στη συζήτηση για αλλαγές που επηρεάζουν άμεσα τη δουλειά μας αλλά και την κοινωνία συνολικά. Εμείς δεν ζητάμε κάτι υπερβολικό. Ζητάμε να υπάρχει συνεργασία, να ακούγεται η φωνή των επαγγελματιών και να λαμβάνονται υπόψη οι πραγματικές συνθήκες κάτω από τις οποίες λειτουργεί ο κλάδος. Γιατί τελικά, όταν λύνονται σωστά τα προβλήματα του δικού μας χώρου, εξυπηρετείται καλύτερα και ο ίδιος ο πολίτης.

Πρόσφατα είχατε συνάντηση με τον Υπουργό Υγείας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη. Τι αποκομίσατε από αυτή την επαφή;

Η συνάντηση με τον Υπουργό Υγείας, κ. Άδωνι Γεωργιάδη, ήταν ιδιαίτερα σημαντική για τον κλάδο μας, γιατί για πρώτη φορά υπήρξε μια τόσο ουσιαστική και οργανωμένη θεσμική συζήτηση γύρω από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν καθημερινά τα γραφεία τελετών και συνολικά ο χώρος της διαχείρισης πένθους και τελετών στην Ελλάδα. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μέσα από την Επιτροπή του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, παρουσία και του Προέδρου του Ε.Ε.Α., κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, ο οποίος στάθηκε από την πρώτη στιγμή δίπλα μας και στήριξε έμπρακτα τα αιτήματα και τις διεκδικήσεις του κλάδου. Αυτό για εμάς είχε πολύ μεγάλη σημασία, γιατί αποδείχθηκε στην πράξη ότι το Επιμελητήριο δεν λειτουργεί απλώς ως ένας τυπικός θεσμός, αλλά ως πραγματικός υποστηρικτής των επαγγελματικών κλάδων και των αναγκών τους. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης παρουσιάσαμε αναλυτικά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουμε καθημερινά. Ζητήματα που σχετίζονται με τις υποδομές, τις υγειονομικές διαδικασίες, την έλλειψη χώρων ψυκτικών θαλάμων, τη λειτουργία των νεκροτομείων, αλλά και συνολικότερα με την ανάγκη εκσυγχρονισμού ενός επαγγέλματος που για δεκαετίες λειτουργούσε με παλαιά δεδομένα και χωρίς ουσιαστική θεσμική στήριξη. Ο Υπουργός έδειξε από την πρώτη στιγμή ότι κατανοεί τη σοβαρότητα των ζητημάτων και ότι αντιλαμβάνεται πως οι δυσκολίες του κλάδου δεν αφορούν μόνο τους επαγγελματίες, αλλά επηρεάζουν άμεσα και την εξυπηρέτηση των πολιτών. Γιατί όταν υπάρχουν ελλείψεις σε υποδομές ή δυσλειτουργίες στις διαδικασίες, τελικά ταλαιπωρούνται οι ίδιες οι οικογένειες που βιώνουν ήδη μια πολύ δύσκολη στιγμή. Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι ότι η συγκεκριμένη συνάντηση δεν έμεινε μόνο σε επίπεδο συζήτησης ή καλών προθέσεων. Μετά από έναν χρόνο συνεχών επαφών, συναντήσεων και συνεργασίας ανάμεσα στο Υπουργείο Υγείας, το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών και το Σωματείο μας, ήρθε τελικά μια υπουργική απόφαση που αποτέλεσε μια ουσιαστική δικαίωση για τον κλάδο. Πρόκειται για μια εξέλιξη που θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική, γιατί δεν αφορά μόνο μια επαγγελματική διεκδίκηση. Αποτελεί ένα πραγματικό βήμα εκσυγχρονισμού του επαγγέλματος, ενίσχυσης των επιχειρήσεων του κλάδου και βελτίωσης των υπηρεσιών που παρέχονται προς την κοινωνία. Θεωρούμε επίσης πολύ σημαντικό ότι μέσα από αυτή τη διαδικασία αποδείχθηκε πως όταν υπάρχει συνεργασία ανάμεσα στους επαγγελματικούς φορείς, το Επιμελητήριο και την Πολιτεία, μπορούν να προκύψουν ουσιαστικές λύσεις. Και αυτό μας δίνει τη δύναμη να συνεχίσουμε να διεκδικούμε και άλλα σημαντικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά για τον κλάδο. Για εμάς, αυτή η εξέλιξη δεν είναι το τέλος μιας προσπάθειας αλλά η αρχή μιας πιο οργανωμένης πορείας για την αναβάθμιση του επαγγέλματος και τη δημιουργία καλύτερων συνθηκών τόσο για τους επαγγελματίες όσο και για τους πολίτες που εξυπηρετούμε καθημερινά.

Ποιο θεωρείτε σήμερα το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο κλάδος;

Αυτή τη στιγμή το μεγαλύτερο και πιο πιεστικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο κλάδος είναι η σοβαρή έλλειψη υποδομών παραμονής και φύλαξης σορών, σε όλη την Ελλάδα. Το σημαντικότερο ζήτημα αφορά τους ψυκτικούς θαλάμους. Σήμερα, δυστυχώς, δεν υπάρχουν επαρκείς διαθέσιμοι χώροι ώστε να μπορεί να εξυπηρετείται σωστά και με αξιοπρέπεια ο κόσμος. Αυτό δημιουργεί τεράστια προβλήματα τόσο στις οικογένειες που βιώνουν μια απώλεια όσο και στους ίδιους τους επαγγελματίες που καλούνται καθημερινά να διαχειριστούν εξαιρετικά δύσκολες καταστάσεις χωρίς τις απαραίτητες υποδομές. Πρέπει να καταλάβει ο κόσμος ότι μιλάμε για ένα ζήτημα που δεν αφορά μόνο τον επαγγελματικό μας χώρο, αλλά πρωτίστως τη δημόσια υγεία και την αξιοπρεπή διαχείριση ανθρώπινων περιστατικών. Όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμοι χώροι παραμονής, δημιουργούνται σοβαρές δυσλειτουργίες σε ολόκληρη τη διαδικασία, από τα νοσοκομεία και τα νεκροτομεία μέχρι την εξυπηρέτηση των οικογενειών και την οργάνωση των τελετών. Για αυτόν ακριβώς τον λόγο ζητήσαμε από την Πολιτεία να υπάρξει άμεσα λύση. Η πρότασή μας ήταν ξεκάθαρη: είτε να δοθούν οι απαραίτητες άδειες ώστε να μπορούν να δημιουργηθούν σύγχρονοι ιδιωτικοί χώροι φύλαξης και ψυκτικοί θάλαμοι που θα λειτουργούν με όλες τις προβλεπόμενες προδιαγραφές, είτε — αν το κράτος δεν επιθυμεί αυτό το μοντέλο — να προχωρήσει το ίδιο στη δημιουργία δημόσιων δομών που θα καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Και θέλω να το ξεκαθαρίσω: αυτό το αίτημα δεν έχει καμία σχέση με λογικές κερδοσκοπίας. Δεν ζητάμε κάτι για να εξυπηρετηθούν οικονομικά οι επιχειρήσεις του κλάδου. Το ζητάμε γιατί σήμερα υπάρχει μια πραγματική και σοβαρή ανάγκη εξυπηρέτησης των πολιτών και προστασίας της αξιοπρέπειας των ανθρώπων σε μια από τις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής τους.

Δυστυχώς, ειδικά τους καλοκαιρινούς μήνες, όταν αυξάνονται οι ανάγκες και πιέζονται ακόμη περισσότερο οι δημόσιες δομές, το πρόβλημα γίνεται εντονότερο. Και αυτό δεν αφορά μόνο την Αθήνα. Σε πολλές περιοχές της χώρας — ιδιαίτερα στα νησιά — οι ελλείψεις είναι ακόμη μεγαλύτερες. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου μια σορός χρειάζεται να μεταφερθεί από νησί σε νησί επειδή δεν υπάρχουν υποδομές, ψυκτικοί θάλαμοι ή νεκροτομεία.

Αυτό δείχνει ότι μιλάμε για ένα συνολικό ζήτημα υποδομών που χρειάζεται σοβαρή αντιμετώπιση από την Πολιτεία. Ο δικός μας στόχος, μέσα από την Επιτροπή και το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών, είναι να συνεχίσουμε να πιέζουμε θεσμικά ώστε να δοθούν λύσεις που θα βοηθήσουν τόσο τους επαγγελματίες όσο και, κυρίως, την ίδια την κοινωνία. Γιατί στο τέλος της ημέρας, το σημαντικό δεν είναι μόνο να λειτουργεί σωστά ένας επαγγελματικός κλάδος. Το σημαντικό είναι να μπορεί ο πολίτης να εξυπηρετείται με αξιοπρέπεια, σεβασμό και ανθρώπινες συνθήκες σε μια τόσο δύσκολη στιγμή.

Έχετε μιλήσει αρκετές φορές για την ανάγκη εκπαίδευσης στον κλάδο. Τι ακριβώς λείπει σήμερα;

Το θέμα της εκπαίδευσης είναι ίσως ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αντιμετωπίζει σήμερα ο κλάδος μας και προσωπικά θεωρώ ότι αποτελεί βασική προϋπόθεση για τον πραγματικό εκσυγχρονισμό του επαγγέλματος.

Σήμερα, δυστυχώς, μπορεί κάποιος να αποκτήσει άδεια διαχείρισης νεκρών χωρίς να έχει προηγηθεί μια ουσιαστική και οργανωμένη εκπαιδευτική διαδικασία. Και αυτό είναι κάτι που θεωρούμε εξαιρετικά σοβαρό, γιατί μιλάμε για ένα επάγγελμα με τεράστια ευθύνη, τόσο απέναντι στη δημόσια υγεία όσο και απέναντι στους ανθρώπους και τις οικογένειες που εξυπηρετούμε. Δεν είναι δυνατόν ένα τόσο απαιτητικό επάγγελμα να βασίζεται σχεδόν αποκλειστικά στην εμπειρική γνώση ή στη μαθητεία μέσα από την καθημερινή δουλειά. Μέχρι σήμερα, οι περισσότεροι επαγγελματίες του χώρου μαθαίνουν το επάγγελμα εμπειρικά, μέσα από οικογενειακές επιχειρήσεις ή δουλεύοντας δίπλα σε παλαιότερους συναδέλφους. Αυτό φυσικά έχει τη δική του αξία, όμως δεν αρκεί πλέον στις σύγχρονες απαιτήσεις της εποχής. Για αυτό πιστεύουμε ότι πρέπει να δημιουργηθεί επίσημη εκπαιδευτική δομή για το επάγγελμα. Είτε μια ειδική σχολή είτε ένα δημόσιο ή ιδιωτικό ΙΕΚ, μέσα από το οποίο οι άνθρωποι που θέλουν να ασχοληθούν επαγγελματικά με τον χώρο να μπορούν να εκπαιδεύονται σωστά και οργανωμένα.  Η εκπαίδευση αυτή δεν θα πρέπει να αφορά μόνο τεχνικά ή διαδικαστικά ζητήματα. Χρειάζεται συνολική επαγγελματική κατάρτιση. Σήμερα όλα αυτά τα μαθαίνουμε κυρίως μέσα από την εμπειρία, όμως θεωρούμε ότι η Πολιτεία πρέπει να δώσει πλέον θεσμική βαρύτητα στο επάγγελμα και να δημιουργήσει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο εκπαίδευσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε πολλές άλλες ειδικότητες απαιτείται πλέον πιστοποιημένη κατάρτιση ακόμη και για πολύ πιο απλές επαγγελματικές δραστηριότητες. Δεν μπορεί, λοιπόν, για ένα επάγγελμα που σχετίζεται άμεσα με τη διαχείριση ανθρώπινων σωμάτων, με ζητήματα δημόσιας υγείας και με τόσο ευαίσθητες κοινωνικές συνθήκες, να μην υπάρχει οργανωμένη επαγγελματική εκπαίδευση. Για εμάς, η δημιουργία σχολής ή εκπαιδευτικού προγράμματος δεν είναι απλώς μια επαγγελματική διεκδίκηση. Είναι ζήτημα ποιότητας υπηρεσιών, προστασίας της δημόσιας υγείας, αλλά και σεβασμού τόσο προς τους εργαζόμενους του κλάδου όσο και προς τις οικογένειες που εξυπηρετούμε καθημερινά.

Θεωρείτε ότι υπάρχει ακόμη κοινωνική προκατάληψη απέναντι στο επάγγελμα;

Δυστυχώς, ναι, εξακολουθεί να υπάρχει μια κοινωνική προκατάληψη γύρω από το επάγγελμά μας, αν και τα τελευταία χρόνια έχει αρχίσει σταδιακά να μειώνεται. Στην Ελλάδα, για διάφορους ιστορικούς και κοινωνικούς λόγους, το επάγγελμα των γραφείων τελετών αντιμετωπίστηκε για πολλά χρόνια με μια σχετική απόσταση ή και αμηχανία από τον κόσμο. Πολλοί άνθρωποι εξακολουθούν να αποφεύγουν ακόμη και να αναφερθούν σε αυτό, σαν να πρόκειται για ένα θέμα ταμπού. Η πραγματικότητα όμως είναι εντελώς διαφορετική. Πρόκειται για ένα απολύτως απαραίτητο κοινωνικό λειτούργημα, το οποίο υπάρχει και θα υπάρχει όσο υπάρχει ανθρώπινη ζωή. Είμαστε ένας κλάδος που βρίσκεται δίπλα στον άνθρωπο στις πιο δύσκολες και ευαίσθητες στιγμές της ζωής του, σε στιγμές απώλειας, πένθους και μεγάλης συναισθηματικής φόρτισης. Και αυτό από μόνο του απαιτεί ιδιαίτερη ευθύνη, επαγγελματισμό και κυρίως σεβασμό. Ο κόσμος πολλές φορές δεν αντιλαμβάνεται την πραγματική διάσταση της δουλειάς μας. Δεν είναι ένα επάγγελμα που έχει ωράριο, αργίες ή γιορτές. Η φύση του είναι τέτοια που λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο, 365 ημέρες τον χρόνο, χωρίς καμία εξαίρεση. Είμαστε πάντα διαθέσιμοι, γιατί οι ανάγκες των ανθρώπων δεν μπορούν να περιμένουν. Αυτό έγινε ακόμη πιο εμφανές την περίοδο της πανδημίας, όπου ο κλάδος μας βρέθηκε στην πρώτη γραμμή μιας πρωτοφανούς κρίσης. Παρά τις εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, τις υγειονομικές προκλήσεις και την πίεση στο σύστημα υγείας, τα γραφεία τελετών συνέχισαν να λειτουργούν καθημερινά, χωρίς διακοπή, στηρίζοντας την κοινωνία σε μια από τις πιο δύσκολες περιόδους της σύγχρονης ιστορίας.

Εκεί φάνηκε ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται για ένα επάγγελμα που μπορεί να αντιμετωπίζεται με επιφανειακό τρόπο ή προκατάληψη. Είναι ένας κλάδος που επιτελεί ένα αναγκαίο και βαθιά ανθρώπινο έργο. Και όσο περισσότερο το κατανοεί αυτό η κοινωνία, τόσο θα μειώνεται και η απόσταση ή η αμηχανία που πολλές φορές εξακολουθεί να υπάρχει σήμερα.

Η ψυχολογική πίεση των εργαζομένων είναι κάτι που σας απασχολεί;

Φυσικά και μας απασχολεί και θα έλεγα ότι είναι ένα από τα πιο σοβαρά ζητήματα του κλάδου, το οποίο όμως για πολλά χρόνια δεν συζητιόταν ανοιχτά. Οι άνθρωποι που εργάζονται στα γραφεία τελετών έρχονται καθημερινά αντιμέτωποι με ιδιαίτερα δύσκολες και συχνά τραυματικές εικόνες, οι οποίες δεν αφορούν μια «τυπική επαγγελματική ρουτίνα», αλλά ανθρώπινες τραγωδίες. Μιλάμε για περιστατικά όπως μεγάλα τροχαία δυστυχήματα, φυσικές καταστροφές, ναυάγια ή μαζικά συμβάντα, όπου η ανθρώπινη απώλεια είναι έντονη και άμεση. Αυτές οι εμπειρίες αφήνουν αναμφίβολα ένα ισχυρό ψυχολογικό αποτύπωμα σε όσους τις διαχειρίζονται σε επαγγελματικό επίπεδο. Το σημαντικό είναι ότι μέχρι σήμερα η «εκπαίδευση» και η προετοιμασία των εργαζομένων γίνεται σχεδόν αποκλειστικά μέσα από την εμπειρία, δηλαδή στην πράξη, χωρίς προηγούμενη θεσμική υποστήριξη ή ψυχολογική προετοιμασία. Αυτό δημιουργεί προφανώς επιπλέον επιβάρυνση, ιδιαίτερα στα πρώτα χρόνια ενασχόλησης με το επάγγελμα. Για αυτό και επιμένουμε ότι χρειάζεται πλέον μια πιο οργανωμένη προσέγγιση: θεσμική εκπαίδευση, επαγγελματική κατάρτιση, αλλά και μηχανισμοί ψυχολογικής υποστήριξης, ώστε οι εργαζόμενοι να μπορούν να ανταποκρίνονται στο έργο τους με επάρκεια, αλλά και με μεγαλύτερη προσωπική προστασία.

Ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε μέσα από την Επιτροπή;

Θέλουμε η κοινωνία να κατανοήσει ότι πίσω από αυτό το επάγγελμα βρίσκονται άνθρωποι που εργάζονται καθημερινά με υψηλό αίσθημα ευθύνης, σοβαρότητας και, πάνω απ’ όλα, με σεβασμό απέναντι στον πολίτη και στην ανθρώπινη απώλεια. Δεν πρόκειται για μια τυπική επαγγελματική δραστηριότητα, αλλά για έναν ρόλο που συνδέεται άμεσα με τις πιο δύσκολες στιγμές της ανθρώπινης ζωής. Για αυτό και ζητάμε από την Πολιτεία να αντιμετωπίσει τον κλάδο μας με τη βαρύτητα που πραγματικά του αναλογεί και να τον στηρίξει θεσμικά και ουσιαστικά. Υπάρχουν σημαντικά ζητήματα υποδομών, εκπαίδευσης και λειτουργίας που δεν μπορούν να παραμένουν σε εκκρεμότητα ή να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά. Τελικά, όλη αυτή η προσπάθεια δεν γίνεται μόνο για τις επιχειρήσεις μας ή για τον ίδιο τον κλάδο. Γίνεται πρωτίστως για την καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη, αλλά και για τη διασφάλιση του σεβασμού προς τον άνθρωπο και την αξιοπρέπειά του, ακόμη και στις πιο δύσκολες στιγμές.