ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ ΚΑΤ` ΙΔΙΑΝ
Με τον κ. Θεόδωρο Μάλλιο,
Πρόεδρος της Επιτροπής Περιπτερούχων του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών :
«Τα περίπτερα μπορούν να έχουν μέλλον – με λειτουργικότητα, αισθητική και στήριξη από την Πολιτεία»
«Η «συνάντηση κατ’ ιδίαν» με τον κ. Θεόδωρο Μάλλιο, Πρόεδρο της Επιτροπής Περιπτερούχων του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, αποκαλύπτει όλα τα μεγάλα ζητήματα του κλάδου: από τον κοινόχρηστο χώρο και το μισθωτικό πλαίσιο, μέχρι τις νέες υπηρεσίες, την καθημερινότητα των επαγγελματιών και το μέλλον του θεσμού. Με 34 χρόνια εμπειρίας, ο κ. Μάλλιος γνωρίζει όσο λίγοι τις δυσκολίες, αλλά και τις δυνατότητες του επαγγέλματος, που έχει αντέξει σε κρίσεις, συρρίκνωση και σκληρό ανταγωνισμό. Στη συζήτηση με τον δημοσιογράφο Λάμπρο Αριστ. Ρόδη, τονίζει: «Τα περίπτερα μπορούν να έχουν μέλλον – με λειτουργικότητα, αισθητική και στήριξη από την Πολιτεία». Η σταθερή υποστήριξη του ΕΕΑ και η ουσιαστική παρέμβαση του Προέδρου του, κ. Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, σε πολύ δύσκολες στιγμές, έχουν καταφέρει να αποτρέψουν άδικες ρυθμίσεις, όπως στον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης μας, που θα οδηγούσε σε οικονομικό αδιέξοδο χιλιάδες μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα, η επιβίωση και η ανάπτυξη του περιπτέρου απαιτούν εξέλιξη και ευελιξία. «Ο περιπτερούχος πρέπει να παρακολουθεί τις τάσεις της αγοράς και να διαθέτει άμεσα αυτό που ζητάει ο κόσμος – αλλιώς δεν στέκεσαι», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Κύριε Μάλλιο, ποια είναι σήμερα τα κυριότερα ζητήματα που απασχολούν τους περιπτερούχους;
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα είναι η αύξηση του κοινόχρηστου χώρου, πρόβλημα που υφίσταται εδώ και χρόνια, ειδικά στον Δήμο Αθηναίων, δημιουργώντας μια συνεχώς συγκρουσιακή κατάσταση. Εμείς προσπαθούμε να τη μετριάσουμε. Πριν από 7-8 χρόνια, μαζί με αρχιτέκτονες του Πολυτεχνείου, δημιουργήσαμε σχέδια για την αναβάθμιση των περιπτέρων, τα οποία πρόσφατα αρχίσαμε να επικοινωνούμε στους Δήμους. Οι εντυπώσεις ήταν πολύ θετικές και το εγχείρημα κρίθηκε εξαιρετικά ενδιαφέρον. Το μότο μας είναι: «Λειτουργικά περίπτερα σε μια αισθητικά αναβαθμισμένη πόλη». Έτσι, δημιουργήσαμε ένα πρότυπο περίπτερο μέσα από μια κοπιώδη και χρονοβόρα διαδικασία. Ωστόσο, η υλοποίησή του είναι δύσκολη, καθώς οι μισθωτές πολλές φορές δεν έχουν την οικονομική δυνατότητα να χρηματοδοτήσουν τέτοια έργα. Η εφαρμογή μπορεί να γίνει μόνο μέσω χορηγιών ή χρηματοδοτήσεων από ευρωπαϊκά προγράμματα.
Ο τεκμαρτός τρόπος φορολόγησης είναι το μεγαλύτερο πρόβλημα σήμερα;
Με τον τεκμαρτό τρόπο φορολόγησης που ισχύει από τον Δεκέμβριο του 2023, αντιμετωπίσαμε τα μεγαλύτερα προβλήματα σε σχέση με άλλους επαγγελματικούς κλάδους. Αρχικά, καταφέραμε να εξαιρεθεί από τον σχετικό νόμο ο τζίρος των τσιγάρων, που αποτελεί μεγάλο μέρος των εσόδων μας. Πετύχαμε την πρώτη χρονιά εφαρμογής να εξαιρεθεί ο κλάδος από το τρίτο κριτήριο, το 5% για όσους ξεπερνούν το μέσο όρο του ΚΑΔ, δεδομένου ότι το 80% του τζίρου μας αφορά προϊόντα και υπηρεσίες όπως τσιγάρα, κάρτες, Τύπος και εισιτήρια αστικών συγκοινωνιών, κ.α. ενώ το κέρδος μας κυμαίνεται από 0,3% έως 5%. Αντιλαμβάνεται εύκολα κανείς ότι με αυτό τον τρόπο φορολόγησης, όχι μόνο μας εξαφανίζει τα πενιχρά μας κέρδη, αλλά μας παίρνει «και από την τσέπη μας». Δυστυχώς, φέτος βρεθήκαμε ξανά στο ίδιο αδιέξοδο, καθώς ακόμη και με την ίδια κυβέρνηση δεν υπάρχει συνέχεια στις αποφάσεις. Με την έναρξη των φετινών φορολογικών δηλώσεων, επανήλθε το πρόβλημα και ενεργήσαμε κυριολεκτικά στο «και πέντε». Με την συνδρομή και πάλι του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, προστρέξαμε στο Υπουργείο πετυχαίνοντας σημαντικές βελτιώσεις μέσα από την αύξηση του μέσου όρου του ΚΑΔ από 25.000 σε 165.000 – μια διαφορά 140.000. Με αυτό τον τρόπο εξαιρέθηκε η πλειοψηφία των συναδέλφων από αυτό το κριτήριο και άρα επιπλέον φορολογητέο εισόδημα έως και 7.000 ευρώ. Δυστυχώς, κάποιοι περιπτερούχοι πλήρωσαν έστω και ένα μικρό μέρος άδικου φόρου.
Τι ισχύει με τις μισθώσεις των περιπτέρων σήμερα;
Τα πράγματα είναι πολύ καλύτερα σε σχέση με το παρελθόν, αποτέλεσμα ενός διαρκούς αγώνα δεκαετιών. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1980, ο περιπτερούχος δεν είχε καμία νομική κάλυψη. Εκμεταλλευόμενοι τις συγκυρίες κατά διαστήματα, ο κλάδος από το 2015 έφτασε σήμερα να έχει υποχρεωτικές 10ετείς συμβάσεις, οι οποίες μπορεί να φτάσουν έως και 12,5 χρόνια, καθώς παρέχεται η δυνατότητα στους Δήμους να επεκτείνουν τη μίσθωση έως 2,5 χρόνια. Διεκδικούμε να οριστικοποιηθούν αυτά τα περίπου τρία επιπλέον χρόνια μέσω νομοθετικής παρέμβασης από το Υπουργείο Εσωτερικών.
Πώς σας επηρέασαν οι αλλεπάλληλες κρίσεις;
Η κατάσταση υπήρξε εντελώς καταστροφική. Από 11.000 περίπτερα πριν από την οικονομική κρίση, έχουμε μείνει περίπου στα 4.500 – μιλάμε για μείωση άνω του 55%. Οι αλλεπάλληλες κρίσεις, οικονομική, πανδημική και ενεργειακή, έχουν πλήξει τον κλάδο ανεπανόρθωτα, με πολλούς συναδέλφους να αναγκάζονται να περάσουν στο περιθώριο και στην αναζήτηση του μεροκάματου για να ζήσουν τις οικογένειές τους.
Χρειάζονται αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο των περιπτέρων;
Πάντοτε χρειάζονται προσαρμογές στο θεσμικό πλαίσιο, καθώς τα δεδομένα αλλάζουν. Βρισκόμαστε σε συνεχείς διαβουλεύσεις με τα αρμόδια Υπουργεία Εσωτερικών, Οικονομικών και Ανάπτυξης, προκειμένου να εξασφαλίσουμε καλύτερες συνθήκες για τον κλάδο μας.
Ποιες είναι οι σχέσεις του κλάδου με τους Δήμους, οι οποίοι πλέον έχουν και τις πλήρεις αρμοδιότητες;
Πράγματι, μετά την κατάργηση των Νομαρχιών το 2010, οι Δήμοι απέκτησαν πλήρεις αρμοδιότητες, τόσο σε θέματα αδειοδότησης όσο και στη παραχώρηση του κοινόχρηστου χώρου. Πρόκειται για τον θεσμό που βρίσκεται πιο κοντά στον πολίτη και που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι πιο προσβάσιμος και πιο κατανοητικός. Βρισκόμαστε σε συνεχή επικοινωνία και επαφή μαζί τους και, τα τελευταία 15 χρόνια, σε όλη τη χώρα —και κυρίως στην Αττική— έχουμε πετύχει σημαντικές βελτιώσεις στις κανονιστικές αποφάσεις, ιδίως όσον αφορά την κατάληψη κοινόχρηστων χώρων. Έτσι, από τα 3–5 τ.μ. που ίσχυαν παλαιοτερα, φτάσαμε σήμερα να κινούμαστε 15-20 τ.μ. και σε κάποιες περιπτώσεις έως και 35 τ.μ.· κάτι που κάποτε φάνταζε αδιανόητο.
Πώς μπορεί να γίνει πιο βιώσιμο το περίπτερο;
Ο περιπτερούχος πρέπει να ερευνά συνεχώς, να εκσυγχρονίζεται και να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις. Σήμερα, για παράδειγμα, τάσεις δημιουργούνται μέσα από το TikTok και άλλες κοινωνικές πλατφόρμες. Ο περιπτερούχος πρέπει να είναι εκεί, να αντιλαμβάνεται τι ζητάει ο καταναλωτής και να το προσφέρει άμεσα. Χωρίς αυτή την προσαρμογή, δεν μπορείς να σταθείς.
Ποιες άλλες δυσκολίες έχετε ως κλάδος, πέρα από τα θεσμικά ή φορολογικά ζητήματα;
Η δραστηριότητά μας αντιμετωπίζει πολλές και μεγάλες δυσκολίες. Είμαστε ευάλωτοι στις καιρικές συνθήκες, αλλά και στην εγκληματικότητα, με καθημερινά περιστατικά ληστειών και διαρρήξεων, καθώς και σε ζητήματα που αφορούν το ωράριο, αφού οι πάρα πολλές ώρες εργασίας έχουν άμεσες επιπτώσεις στην οικογενειακή και προσωπική μας ζωή.
Μετά από 34 χρόνια στον κλάδο, πώς βλέπετε το μέλλον;
Όπως είχα προβλέψει το 2012, όταν συνέβησαν οι μεγάλες αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο των περιπτέρων —δηλαδή όταν ο κλάδος πέρασε από το Υπουργείο Εθνικής Άμυνας στο Υπουργείο Εσωτερικών και στους Δήμους—ότι, παρά την τεράστια συρρίκνωση που θα υπήρχε, ο κλάδος δεν θα εξαφανιζόταν για τα επόμενα 20-25 χρόνια. Το ίδιο λέω και σήμερα: για τα επόμενα 30 χρόνια, παρά τον περιορισμό, η πρόβλεψή μου είναι ότι θα παραμείνουν περίπου 3.000-3.500 περίπτερα. Παρά τον σκληρό και πολλές φορές αθέμιτο ανταγωνισμό που προέκυψε εσχάτως από τις αλυσίδες ψιλικών και τα μίνι μάρκετ, το περίπτερο διατηρεί σημαντικά πλεονεκτήματα, καθώς μπορεί να στηθεί σε καίρια σημεία, όπως στις εισόδους πόλεων ή σε περιοχές χωρίς άλλες δομές, κάτι που του δίνει προοπτική. Δεν λέω ότι θα μεγαλουργήσει, αλλά ότι θα επιβιώσει και θα αντέξει στο χρόνο!