Στην πραγματικότητα, οι Λιανέμποροι έχουν μετατραπεί σε «τραπεζικά ιδρύματα».
Η «τραπεζική αργία» αποκάλυψε σειρά από αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας ως προς την προσαρμογή τους σε σύγχρονους κανόνες πληρωμών και συναλλαγών. Ο χαμηλός βαθμός χρήσης πλαστικού χρήματος και ηλεκτρονικών πληρωμών, έδειξε, σε μια κρίσιμη στιγμή όπως η κρίση που ξέσπασε στην αγορά με το κλείσιμο των τραπεζών, ότι το «γάντζωμα» στο φυσικό χρήμα δεν είναι και ο καλύτερος οδηγός για πολίτες και επιχειρήσεις, ιδίως για τις πολύ μικρές που σε μεγάλο ποσοστο δεν δέχονται πληρωμές με κάρτες. Έτσι αναγκάζονταν να ζητάνε φυσικό χρήμα πράγμα που αδυνατούσαν να εκπληρώσουν οι καταναλωτές με τους περιορισμούς στη διακίνηση χρήματος.
Ωστόσο, τελικά το φυσικό χρήμα που μάζευαν τα λιανεμπορικά, σε μεγάλο βαθμό διαχέονταν στην αγορά και διατηρούσε μια ελάχιστη κυκλοφορία.
Τα προβλήματα.
Στην πραγματικότητα, οι Λιανέμποροι έχουν μετατραπεί σε «τραπεζικά ιδρύματα».
Ο ακρογωνιαίος λίθος είναι ο επαναπατρισμός των κεφαλαίων (μέσω αναπτυξιακών μέτρων).
Μέχρι τότε πρέπει να “βγουν” τα ελάχιστα μετρητά για την αγορά (όχι μόνο για τους συνταξιούχους).
Επειδή:
1 Συνεχίζουν να υπάρχουν επαγγελματίες και επιχειρηματίες που χρειάζονται και απαιτούν μετρητά γιατί:
1.1 το απαιτούν οι δικοί τους προμηθευτές
1.2 πρέπει να τηρούν «μικρό ταμείο» για τις καθημερινές τους ανάγκες μικρής αξίας που γίνονται σε μετρητά
1.3 δεν υπάρχουν πολλές πιστωτικές εταιρικές κάρτες, καθώς η έγκριση τους από τις τράπεζες δεν είναι τόσο εύκολη για τις επιχειρήσεις, όσο για τα φυσικά πρόσωπα
1.4 Αφορούν ειδικούς κλάδους όπως μεταφορές (φορτωτικές)
1.5 αλλά και για να απασχολούν εργαζομένους κατ έργον και περιστασιακούς (εργολάβοι πληρώνουν εβδομαδιαία μετρητά εθιμικώ δικαίω).
1.6 δεν εμπιστεύονται το τραπεζικό σύστημα ή δεν γνωρίζουν το iban
1.7 παρατηρήθηκαν ελλείψεις σε κέρματα και μικρά χαρτονομίσματα (5 & 10 €) κατά τη διάρκεια της τραπεζικής αργίας κυκλοφόρησαν μόνο χαρτονομίσματα των 20 & 50€ από τα ATM.
2 Εισαγωγές προϊόντων και πρώτων υλών
2.1 Η αρμόδια επιτροπή έγκρισης τραπεζικών συναλλαγών ΔΕΝ γνωρίζει:
2.1.1 τις συναλλακτικές πρακτικές
2.1.2 τις παραγωγικές διαδικασίες
2.2 Υπάρχουν ιδιαιτερότητες ανάλογα με τον τύπο
2.2.1 ενδοκοινοτικές
2.2.2 τρίτη χώρα
2.2.3 ειδικού σκοπού
ΠΡΟΤΑΣΗ:
3 Η επιτροπή κεφαλαιακών ελέγχων να γίνει πιο αποτελεσματική και ελαστική στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και επαγγελματίες
3.1 ορθολογισμός και εκλογίκευση στην πληρωμή των εμβασμάτων
3.2 υπάρχει αδιαφάνεια στη λήψη αποφάσεων της επιτροπής- να ανακοινωθεί βηματισμός έγκρισης που να αφορά όλους τους επιτηδευματίες
4 ΦΠΑ
4.1 Απευθείας πληρωμή ΦΠΑ (τόσο στις εισπράξεις όσο και στις αγορές)
4.2 Συμψηφισμός ΦΠΑ να γίνεται άμεσα
4.3 Εισαγωγές από ενδοκοινοτικές συναλλαγές
5 Capital control και στις επιταγές
5.1 ένα μέρος να αποδίδεται σε μετρητά
5.2 με επίδειξη τιμολογίου
Για το τραπεζικό σύστημα απαιτούνται άμεσες μεταρρυθμίσεις. Δεν αρκεί όμως μόνο η θέσπιση τους αλλά και η εφαρμογή των μέτρων, προκειμένου το τραπεζικό σύστημα να γίνει πάλι αξιόπιστο καταρχήν προς την ΕΚΤ που θα οδηγήσει σε ένεση ρευστότητας.
Τα capital controls γέννησαν τον φόβο για το κούρεμα των καταθέσεων και οδήγησε στην έλλειψη καταθέσεων. Τον τελευταίο μήνα όλα τα μετρητά που εισέπραξε το λιανεμπόριο, διατηρήθηκαν εντός των επιχειρήσεων για πληρωμή μισθών και άμεσων αναγκών. Η Κοινωνική πολιτική των εταιρειών προς τους υπαλλήλους τους, αποτελεί πρόβλημα για τις τράπεζες.
Στον παρακάτω πίνακα της μελέτης του ΔΝΤ περί συναλλαγματικών περιορισμών και ρυθμίσεων (1995-2010) φαίνονται οι χώρες στις οποίες επιβλήθηκε capital controls. Η Ελλάδα τότε βρισκόταν στο γκρούπ των ανεπτυγμένων οικονομιών.
michael w. klein Tufts University
michael w. klein Tufts University