«Τι ισχύει σήμερα για τις απολύσεις με προειδοποίηση»

Γράφει η Σουζάνα Κλημεντίδη, Νομ. Συνεργάτης ΕΕΑ


Στο πλαίσιο άσκησης του διευθυντικού του δικαιώματος, κάθε εργοδότης δύναται να επιλέξει μεταξύ δύο τρόπων απόλυσης υπαλλήλων: απόλυση χωρίς προειδοποίηση (άτακτη), εάν επιθυμεί άμεσα αποτελέσματα, ή απόλυση με προειδοποίηση (τακτική), εάν επιθυμεί την πραγματοποίηση της απόλυσης σε μεταγενέστερο χρόνο, δηλαδή μετά την παρέλευση ορισμένης προθεσμίας. Αυτό σημαίνει ότι, μέχρι τη λήξη του χρόνου της προειδοποίησης, η εργασιακή σχέση εξακολουθεί να λειτουργεί κανονικά, με τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των μερών να διατηρούνται ακέραια.

Σύμφωνα με τις ισχύουσες ρυθμίσεις που αφορούν στην απόλυση με προειδοποίηση, ένας εργοδότης μπορεί να προβεί σε καταγγελία της σύμβασης εργασίας αορίστου χρόνου υπαλλήλου του, κατόπιν προηγούμενης έγγραφης προειδοποίησης του τελευταίου ότι η εργασιακή σχέση επρόκειτο να λυθεί μετά την πάροδο ορισμένου χρόνου. Ο δε χρόνος της προειδοποίησης, διαφέρει ανάλογα τα έτη προϋπηρεσίας του υπαλλήλου, ενώ προς αποφυγή κάθε σύγχυσης το έγγραφο της προειδοποίησης δέον όπως αναγράφει επακριβώς την ημερομηνία λήξης του χρόνου προειδοποίησης.

Ειδικότερα, βάσει νομοθετικής πρόβλεψης, η προθεσμία προειδοποίησης -η οποία θα ισχύει από την επομένης της γνωστοποίησής της στον υπάλληλο- προβλέπεται ως εξής: α. για υπαλλήλους με προϋπηρεσία άνω των 12 μηνών και έως 2 έτη, απαιτείται προειδοποίηση 1 μηνός πριν την απόλυση, β. για υπαλλήλους με προϋπηρεσία άνω των 2 ετών και έως 5 έτη, απαιτείται προειδοποίηση 2 μηνών πριν την απόλυση, γ. για υπαλλήλους με προϋπηρεσία άνω των 5 ετών και έως 10 έτη, απαιτείται προειδοποίηση 3 μηνών πριν την απόλυση και δ. για υπαλλήλους με προϋπηρεσία μεγαλύτερη των 10 ετών, απαιτείται προειδοποίηση 4 μηνών πριν την απόλυση. Σημειωτέον ότι, η προειδοποίηση δύναται να έχει μεγαλύτερη από την παραπάνω αναφερόμενη διάρκεια, όχι όμως μικρότερη, αφού στην περίπτωση αυτή η απόλυση θα θεωρηθεί ως άτακτη.

Περαιτέρω, στη περίπτωση της απόλυσης με προειδοποίηση, ο εργοδότης υποχρεούται στην καταβολή του μισού της αποζημίωσης που θα όφειλε εάν επέλεγε την απόλυση χωρίς προειδοποίηση (άτακτη καταγγελία). Μάλιστα, η αποζημίωση απόλυσης καταβάλλεται την ημέρα που ορίστηκε ως λύση της σύμβασης εργασίας (ημέρα λήξης του χρόνου προειδοποίησης).

Στο σημείο αυτό αξίζει να επισημανθεί ότι, ως τακτική καταγγελία της σύμβασης εργασίας -κατά την οποία ο εργαζόμενος δικαιούται το μισό της αποζημίωσης- νοείται μόνο η έγγραφη καταγγελία της σύμβασης με προειδοποίηση και όχι η απλή έγγραφη προειδοποίηση χωρίς καταγγελία. Έτσι λοιπόν, εάν  μια καταγγελία σύμβασης έχει γίνει με απλό έγγραφο προειδοποίησης που δεν έχει κατατεθεί στον ΟΑΕΔ, θεωρείται άτακτη καταγγελία, συνέπεια της οποίας οφείλεται ολόκληρη η αποζημίωση.

Μέχρι πρότινος, εάν ένας υπάλληλος, για τον οποίον έχει λάβει χώρα έγγραφη καταγγελία με προειδοποίηση, αποχωρούσε οικειοθελώς από την εργασία του πριν την πάροδο της προθεσμίας προειδοποίησης, δε δικαιούταν να αξιώσει την καταβολή της προβλεπόμενης αποζημίωσης, ενώ αντιστρόφως, εάν ο εργοδότης απομάκρυνε τον υπάλληλο πριν παρέλθει το χρονικό διάστημα της προειδοποίησης, όφειλε ολόκληρη την αποζημίωση απόλυσης, σαν να πρόκειται άτακτη απόλυση. Ωστόσο, δυνάμει του πιο πρόσφατου εργασιακού νόμου (Ν. 4808/2021) και βάσει διευκρινήσεων του Υπουργείου Εργασίας, παρέχεται πλέον η δυνατότητα στον εργοδότη, να απαλλάξει (ολικά ή μερικά) τον εργαζόμενο υπάλληλο από την υποχρέωση παροχής εργασίας κατά το χρονικό διάστημα από την προειδοποίηση μέχρι και τη λήξη του χρόνου αυτής (και τη συνακόλουθη λύση της εργασιακής σύμβασης), χωρίς ο εργαζόμενος να χάνει το δικαίωμά του στη λήψη μισθού και την αποζημίωσης απόλυσης. Η νέα αυτή πρόβλεψη, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση του φαινομένου διατάραξης της εργασιακής ειρήνης, ήδη από το χρόνο γνωστοποίησης της προειδοποίησης και μέχρι το πέρας αυτής.