Τι προβλέπει η νέα υπουργική απόφαση για την αντιμετώπιση από τον εργοδότη των ευπαθών ομάδων εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα

Γράφει ο Στάθης Δημ. Σταματελόπουλος, Νομικός Συνεργάτης Ε.Ε.Α.

---

Δημοσιεύτηκε στο ΦΕΚ Β 4262/30-9-2020 η υπ. αριθμ. 39363/1537/30.9.2020 κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων και Υγείας, με την οποία προβλέπεται αναλυτικά η διαδικασία, την οποία πρέπει να ακολουθήσει ο εργοδότης στον ιδιωτικό τομέα, εφόσον κάποιοι από τους εργαζομένους του αποδεδειγμένα ανήκουν στις, οριζόμενες από το άρθρο 1 της; νέας υπ. αριθμ. 37095/1436/17-9-2020, κοινής υπουργικής απόφασης (ΦΕΚ Β’ 4011), κατηγορίες ευπαθών, ως προς τον κοροναϊό, ομάδες. Ειδικότερα, με την ως άνω απόφαση καθορίζονται οι αναγκαίες ενέργειες στις οποίες οφείλουν να προβούν, τόσο ο εργαζόμενος, όσο και ο εργοδότης, προκειμένου να εξασφαλιστεί η υγεία των ευπαθών ομάδων και προβλέπεται ότι, σε περίπτωση, κατά την οποία, ακόμη και μετά την λήψη όλων των αναγκαίων και τμηματικών μέτρων, που οφείλει να λάβει ο εργοδότης, – μεταξύ των οποίων και η εξ αποστάσεως εργασία – δεν είναι δυνατόν να διαφυλαχθεί η υγεία του ανήκοντος σε ευπαθή ομάδα εργαζομένου, τότε ως έσχατο μέσο προβλέπεται η θέση σε ανατολή της σύμβασης εργασίας του εργαζομένου, με την λήψη της αντίστοιχης προβλεπόμενης αποζημίωσης ειδικού σκοπού, η οποία όμως σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να παραταθεί πέραν της 31/12/2020. Ειδικότερα και σύμφωνα με τα οριζόμενα στην ως άνω κοινή υπουργική απόφαση προβλέπονται τα εξής: Άρθρο 1 Πεδίο εφαρμογής Στο πεδίο εφαρμογής της παρούσας υπάγονται οι εργαζόμενοι του ιδιωτικού τομέα, που ανήκουν σε «ευπαθείς ομάδες» σύμφωνα με το άρθρο 1 της υπ’ αρ. 37095/1436/17-9-2020 κοινής υπουργικής απόφασης (ΦΕΚ Β’ 4011). Ειδικότερα, κατά τα οριζόμενα της παρ. 2 του άρθρου 4 της από 11.03.2020 Π.Ν.Π. (ΦΕΚ Α’ 55), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του Ν.4682/2020  (ΦΕΚ Α’ 76) και τροποποιήθηκε με το άρθρο όγδοο της Π.Ν.Π. της 22.08.2020 (ΦΕΚ Α’ 161), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του Ν.4722/2020  ΦΕΚ (Α’ 177) και συμπληρώθηκε με το άρθρο 21 αυτού, οι εργαζόμενοι, που ανήκουν σε «ευπαθείς ομάδες» διακρίνονται, σύμφωνα με την υπ’ αρ. 37095/1436/17-09-2020 κοινή υπουργική απόφαση (Β’ 4011) στις κατηγορίες: 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου». 1.2. «Άτομα Ενδιαμέσου κινδύνου». Εργαζόμενοι που ανήκουν σε περισσότερες από μία από τις ευπαθείς ομάδες της κατηγορίας 1.2. «Άτομα Ενδιαμέσου κινδύνου» θεωρείται αυτόματα ότι, ανήκουν στην κατηγορία 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου». Άρθρο 2 Μέτρα στήριξης εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα που ανήκουν στις ευπαθείς ομάδες -Διαδικασία εφαρμογής μέτρων προστασίας αυτών Α. Εργαζόμενοι ευπαθών ομάδων της κατηγορίας 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου»

1. Εργαζόμενοι που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες της κατηγορίας 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου» δύνανται, κατόπιν αιτήματός τους προς τον εργοδότη τους, να παρέχουν την εργασία τους με το σύστημα της εξ απο-στάσεως εργασίας.
2. Για την εφαρμογή της περ. 1 της παρούσας παραγράφου, το αίτημα του εργαζόμενου πρέπει να γνωστοποιηθεί εγκαίρως στον εργοδότη, με κάθε πρόσφορο μέσο, όπως τηλέφωνο, ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, ή γραπτό μήνυμα κινητού τηλεφώνου.
3. Εντός ευλόγου χρόνου από την υποβολή του αιτήματος, ο εργαζόμενος οφείλει να προσκομίσει στον εργοδότη του σχετικό ιατρικό πιστοποιητικό, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 2 της υπ’ αριθμ. 37095/1436/17-9-2020 κοινής υπουργικής απόφασης (ΦΕΚ Β’ 4011), προς απόδειξη της υπαγωγής του στις ευπαθείς ομάδες της κατηγορίας 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου».
4. Ο εργοδότης οφείλει να αποδεχθεί το αίτημα του εργαζόμενου-αιτούντα της περ. 1 της παρούσας παραγράφου, εφόσον τα καθήκοντά του δύνανται να εκτελούνται εξ αποστάσεως.
5. Εάν η παροχή της εξ αποστάσεως εργασίας δεν καθίσταται εφικτή, κατά τα ανωτέρω, ο εργοδότης οφείλει να λάβει μέτρα, ώστε ο αιτών εργαζόμενος που ανήκει σε ευπαθή ομάδα, να μην παρέχει εργασία για την εκτέλεση της οποίας έρχεται σε επαφή με κοινό. Στην περίπτωση αυτή ο εργοδότης οφείλει να εξετάσει, ανάλογα με τις ανάγκες της επιχείρησης, τη δυνατότητα της πρόσκαιρης απασχόλησης του εργαζόμενου- αιτούντα σε άλλη θέση εργασίας, προκειμένου να διασφαλιστεί η προστασία της υγείας του, τηρουμένων των διατάξεων της εργατικής νομοθεσίας. Ο εργαζόμενος οφείλει να αποδεχθεί την ανωτέρω πρόταση του εργοδότη, εκτός κι αν αδυνατεί να το πράξει για σπουδαίο και σοβαρό κατ’ αντικειμενική κρίση λόγο, τον οποίο οφείλει να εκθέσει εγγράφως προς τον εργοδότη του. Για την εφαρμογή της παρούσας, ως «κοινό», νοούνται τα άτομα που δεν είναι ενταγμένα στο πάγιο εργασιακό περιβάλλον της επιχείρησης.
6. Ο εργοδότης εφόσον έχει εξαντλήσει τις δυνατότητες που ορίζονται διαδοχικά στις ανωτέρω περ. 4 και 5, ενημερώνει εγγράφως τον εργαζόμενο-αιτούντα, που ανήκει σε ευπαθή ομάδα, για τους λόγους αδυναμίας εφαρμογής αυτών και θέτει σε αναστολή τη σύμβασης εργασίας του, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 3 της παρούσας, ως ύστατο μέτρο προστασίας της υγείας αυτού.

Β. Εργαζόμενοι ευπαθών ομάδων της κατηγορίας 1.2. «Άτομα Ενδιαμέσου κινδύνου» Εργαζόμενοι που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες της κατηγορίας 1.2. «Άτομα Ενδιαμέσου κινδύνου» δύνανται να υπαχθούν αναλόγως στα μέτρα στήριξης όπως αυτά ορίζονται στις περιπτώσεις 1 έως 5 της παραγράφου Α του παρόντος άρθρου. Γ. Γενικά μέτρα προστασίας Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν ο εργαζόμενος δεν υποβάλλει αίτημα για εργασία με το σύστημα της εξ αποστάσεως εργασίας, ο εργοδότης υποχρεούται, στη λήψη αυξημένων μέτρων προστασίας, βάσει της εκτίμησης επαγγελματικού κινδύνου, καθώς και στην πλήρη εφαρμογή, τόσο της νομοθεσίας για την υγεία και ασφάλεια στην εργασία, όσο και των ειδικότερων κανονιστικών διατάξεων που ρυθμίζουν ζητήματα εφαρμογής μέτρων δημόσιας υγείας, όπως τήρηση αποστάσεων και χρήση μάσκας, σε εργασιακούς χώρους, ανά κλάδο και τόπο οικονομικής δραστηριότητας. Άρθρο 3 Αναστολή συμβάσεων εργασίας εργαζομένων ευπαθών ομάδων της κατηγορίας 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου» Οι επιχειρήσεις – εργοδότες του ιδιωτικού τομέα, ανεξαρτήτως Κωδικού Αριθμού Δραστηριότητας (ΚΑΔ), κατά τα οριζόμενα στην περ. 6 της παρ. Α του άρθρου 2, θέτουν τις συμβάσεις εργασίας των εργαζομένων, που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες της κατηγορίας 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου» σε αναστολή, για το χρονικό διάστημα, που αιτείται ο εργαζόμενος και πάντως, όχι πέραν της 31η Δεκεμβρίου 2020. Άρθρο 4 Αποζημίωση Ειδικού Σκοπού

1. Οι εργαζόμενοι της περ. ε’ της παρ. 2 του άρθρου 4 της από 11.03.2020 Π.Ν.Π., όπως ισχύει, των οποίων η σύμβαση εργασίας τους τελεί σε αναστολή, είναι δικαιούχοι αποζημίωσης ειδικού σκοπού του δέκατου τρίτου άρθρου της από 14.3.2020 Π.Ν.Π. (Α’ 64), όπως αυτή κυρώθηκε με το άρθρο 3, του Ν.4682/2020(ΦΕΚ Α’ 76), εφόσον δεν έχουν σύμβαση εξαρτημένης εργασίας σε άλλον εργοδότη.
2. Η αποζημίωση ειδικού σκοπού υπολογίζεται ανά μήνα κατ’ αναλογία των ημερών κατά τις οποίες η σύμβαση εργασίας των ανωτέρω εργαζομένων τελεί σε αναστολή με βάση υπολογισμού το ποσό των πεντακο-σίων τριάντα τεσσάρων (534,00) ευρώ, που αντιστοιχεί σε τριάντα (30) ημερολογιακές ημέρες και παρέχεται πλήρης ασφαλιστική κάλυψη επί του ονομαστικού τους μισθού, για τις ημέρες που η σύμβαση εργασίας τελεί σε αναστολή. 3. Η αποζημίωση της προηγούμενης παραγράφου είναι αφορολόγητη, ανεκχώρητη και ακατάσχετη στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, κατά παρέκκλιση κάθε γενικής και ειδικής διάταξης, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, τέλος ή εισφορά, συμπεριλαμβανομένης και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης του άρθρου 43 Α του Ν.4172/2013 (ΦΕΚ Α’ 167), δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με βεβαιωμένα χρέη προς την φορολογική διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, τους δήμους, τις περιφέρειες, τα ασφαλιστικά ταμεία ή τα πιστωτικά ιδρύματα.

Άρθρο 5 Διαδικασία λήψης αποζημίωσης ειδικού σκοπού Α. Υπεύθυνη δήλωση επιχειρήσεων – εργοδοτών για τη λήψη αποζημίωσης ειδικού σκοπού από τους εργαζόμενους ευπαθών ομάδων

1. Οι επιχειρήσεις – εργοδότες της περ. 6 της παρ. Α του άρθρου 2 υποχρεούνται να υποβάλλουν υπεύθυνη δήλωση ανά μήνα στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ» του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, συγκεντρωτικά στις αρχές του επόμενου μήνα, με την οποία δηλώνουν: α) τους εργαζόμενους που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες της κατηγορίας 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου», των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τους τελούν σε αναστολή,

β) την αδυναμία εφαρμογής των περ. 4 και 5 της παρ. Α του άρθρου 2 της παρούσας. Οι εργοδότες οφείλουν να τηρούν στην έδρα της επιχείρησής τους όλα τα απαραίτητα αποδεικτικά στοιχεία του άρθρου 2, συμπεριλαμβανομένου του προσκομισθέντος ιατρικού πιστοποιητικού, για δύο (2) έτη από την έναρξη αναστολής της σύμβασης εργασίας των εργαζομένων ευπαθών ομάδων. 2. Οι εργοδότες υποχρεούνται να γνωστοποιήσουν την ανωτέρω υπεύθυνη δήλωση, εγγράφως, ή με ηλεκτρονικό ταχυδρομείο, άμεσα στους εργαζόμενούς τους, δηλώ-νοντάς τους και τον αριθμό πρωτοκόλλου καταχώρισης της πράξης τους στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ». Β. Υπεύθυνη δήλωση των εργαζομένων για τη λήψη αποζημίωσης ειδικού σκοπού Οι εργαζόμενοι που ανήκουν σε ευπαθείς ομάδες της κατηγορίας 1.1. «Άτομα Υψηλού κινδύνου» και τίθεται σε αναστολή η σύμβαση εργασίας τους υποβάλλουν υποχρεωτικά υπεύθυνη δήλωση του ν. 1599/1986 (Α’ 75) στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του ειδικού μηχανισμού στήριξης των εργαζομένων (supportemployees.services gov.gr) του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων. Στην υπεύθυνη δήλωση συμπεριλαμβάνονται, εκτός των προσωπικών τους στοιχείων και του αριθμού πρωτοκόλλου καταχώρισης της υπεύθυνης δήλωσης του εργοδότη στο Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ», τα οποία αντλούνται αυτόματα από το Π.Σ. «ΕΡΓΑΝΗ», και τα στοιχεία του προσωπικού τους τραπεζικού λογαριασμού (ΙΒΑΝ). Στην περίπτωση, που κατά το παρελθόν είχε τεθεί η σύμβαση εργασίας τους σε αναστολή λόγω των έκτακτων μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID -19 παρ, δεν απαιτείται η υποβολή υπεύθυνης δήλωσης από τους εργαζόμενους, εκτός κι αν επιθυμούν τροποποίηση στοιχείων του τραπεζικού τους λογαριασμού (ΙΒΑΝ). Κατά τα λοιπά ισχύουν τα οριζόμενα στο υποκεφάλαιο Α1 και στο κεφάλαιο Β’ της υπ’ αρ. οικ. 17788/346/2020 (ΦΕΚ Β’ 1779) κοινής υπουργικής απόφασης. Άρθρο 6 Διάρκεια εφαρμογής των μέτρων των περ. β), γ), δ) και ε) της παρ. 2 του άρθρου 4 της από 11.03.2020 Π.Ν.Π. (Α’ 55) όπως ισχύει. Ο χρόνος ισχύος των περ. β), γ), δ) και ε) της παρ. 2 του άρθρου 4 της από 11.03.2020 Π.Ν.Π. (Α’ 55) η οποία κυρώθηκε με το  άρθρο 2 του Ν.4682/2020 (ΦΕΚ Α’ 76) και τροποποιήθηκε με το άρθρο όγδοο της από 22.08.2020 Π.Ν.Π. (Α’ 161), η οποία κυρώθηκε με το άρθρο 2 του Ν.4722/2020 (ΦΕΚ Α’ 177) και συμπληρώθηκε με το άρθρο 21 αυτού, παρατείνεται έως την 31η Δεκεμβρίου 2020.