- Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή περιορίζει την παγκόσμια ανάπτυξη, αυξάνει αβεβαιότητα και ανεβάζει διεθνείς τιμές ενέργειας.
- Το ΔΝΤ προβλέπει παγκόσμιο ρυθμό αύξησης ΑΕΠ 3,0% το 2026 και πληθωρισμό 4,7%.
- Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει άνοδο διεθνών ενεργειακών τιμών λόγω κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ.
- Στην Ελλάδα ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται 3,8% το 2026, με υποχώρηση μετά το 2027.
- Ισχυρά δημοσιονομικά: πλεόνασμα 1,7% του ΑΕΠ το 2025 και πρωτογενές 4,9%, με καθοδική πορεία δημόσιου χρέους.
Η διατήρηση υψηλών δασμών από τις ΗΠΑ, η αυξανόμενη χρήση μη δασμολογικών εμποδίων και η συνεχιζόμενη αναδιάρθρωση των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού εντείνουν την αβεβαιότητα και περιορίζουν τη δυναμική του διεθνούς εμπορίου.
Η κλιμάκωση των εντάσεων στη Μέση Ανατολή και η διαταραχή των διεθνών ενεργειακών ροών λόγω του κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ προκάλεσαν νέα απότομη άνοδο των διεθνών τιμών της ενέργειας, επιβαρύνοντας τις προοπτικές οικονομικής ανάπτυξης και αναζωπυρώνοντας τις πληθωριστικές πιέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
Παράλληλα, η διατήρηση υψηλών δασμών από τις Ηνωμένες Πολιτείες, η αυξανόμενη χρήση μη δασμολογικών εμποδίων και η συνεχιζόμενη αναδιάρθρωση των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού εντείνουν την αβεβαιότητα και περιορίζουν τη δυναμική του διεθνούς εμπορίου.
Πηγές κινδύνου αποτελούν επίσης: Μια ενδεχόμενη διόρθωση των αγορών στον τομέα της υψηλής τεχνολογίας, λαμβάνοντας υπόψη τη μεγάλη εξάρτηση αυτού του τομέα από εισροές ενέργειας σε συνδυασμό με την αύξηση των τιμών των ενεργειακών προϊόντων, η υπερβολική εξάπλωση των Μη Τραπεζικών Χρηματοπιστωτικών Οργανισμών (NBFIs) σε συνδυασμό με την υψηλή διακράτηση, από τους οργανισμούς αυτούς, κρατικών ομολόγων χωρών με σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα, και η ενδεχόμενη γενικευμένη υποκατάσταση της ανθρώπινης εργασίας από την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Προβλέψεις για ρυθμό αύξησης 3% στο ΑΕΠ
Σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Ιούλιος 2026), ο ρυθμός αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ αναμένεται σε 3,0% το 2026 και 3,4% το 2027, από 3,5% το 2024 και το 2025. Η επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης του παγκόσμιου ΑΕΠ οφείλεται στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, παρά την ώθηση από τον τομέα της τεχνολογίας παγκοσμίως, κυρίως λόγω των επενδύσεων στην Τεχνητή Νοημοσύνη. Ταυτόχρονα, ο παγκόσμιος πληθωρισμός, βάσει του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, εκτιμάται σε 4,7% το 2026 και 3,9% το 2027 από 4,1% το 2025. Η τάση μείωσης του πληθωρισμού που παρατηρήθηκε παγκοσμίως το 2024 και μετά, σταμάτησε λόγω υψηλότερων τιμών στην ενέργεια και στα είδη διατροφής.
Πιο πρόσφατα, η συμφωνία μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ιράν δημιούργησε προσδοκίες για τερματισμό των εχθροπραξιών, οδηγώντας σε σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών της ενέργειας. Ως αποτέλεσμα, τον περασμένο Ιούνιο το ποσοστό μεταβολής του Εναρμονισμένου Δείκτη Τιμών Καταναλωτή στη ζώνη του ευρώ μειώθηκε στο (μη αναμενόμενο) 2,8% από 3,2% τον Μάιο. Η εξέλιξη αυτή θα μπορούσε να οδηγήσει σε ευνοϊκότερες μακροοικονομικές προοπτικές σε σχέση με τις εκτιμήσεις της άνοιξης του 2026.
Αναζωπύρωση των εχθροπραξιών
Όμως, οι εχθροπραξίες επαναλήφθηκαν, και συνεχίζονται, με αποτέλεσμα την εκ νέου σημαντική αύξηση στις τιμές του πετρελαίου και ένα νέο κύκλο αβεβαιότητας γύρω από τον πληθωρισμό και τον ρυθμό οικονομικής ανάπτυξης.
Παρά την ανθεκτικότητα που επέδειξε η οικονομία της ζώνης του ευρώ κατά το προηγούμενο έτος απέναντι στις σημαντικές εμπορικές εντάσεις, η επιδείνωση του γεωπολιτικού περιβάλλοντος και η νέα ενεργειακή κρίση αναμένεται να επιβαρύνουν τις βραχυπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης για το 2026, δεδομένου ότι η ζώνη του ευρώ παραμένει καθαρός εισαγωγέας ενέργειας. Η άνοδος των διεθνών τιμών της ενέργειας, σε συνδυασμό με την αυξημένη αβεβαιότητα, επηρεάζει αρνητικά την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και των επιχειρήσεων, περιορίζει την εγχώρια ζήτηση και ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Ευνοϊκές δημοσιονομικές εξελίξεις με πλεόνασμα 1,7% στην Ελλάδα
Ο γενικός πληθωρισμός αναμένεται σε 3,8% το 2026, από 2,9% το 2025, πριν υποχωρήσει σε 2,6% το 2027 και 2,3% το 2028, καθώς αναμένεται σταδιακή εξασθένιση των πιέσεωνστις τιμές της ενέργειας και των ειδών διατροφής. Τον Ιούνιο του 2026, ο πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχώρησε στο 3,9%, λόγω της επιβράδυνσης του πληθωρισμού της ενέργειας, των υπηρεσιών και των μη επεξεργασμένων ειδών διατροφής.
Μετά την ισχυρή δημοσιονομική επίδοση του 2024, οι ιδιαίτερα ευνοϊκές δημοσιονομικές εξελίξεις συνεχίστηκαν και το 2025. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, το αποτέλεσμα της γενικής κυβέρνησης κατέγραψε πλεόνασμα ύψους 1,7% του ΑΕΠ το 2025, έναντι 1,3% το 2024, ενώ το πρωτογενές αποτέλεσμα διαμορφώθηκε σε ιστορικά υψηλό πλεόνασμα 4,9% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας σημαντικά τον στόχο του Προϋπολογισμού (3,7% του ΑΕΠ).
Η εξέλιξη αυτή αντανακλά κυρίως την καλύτερη του αναμενομένου πορεία των φορολογικών εσόδων, ιδίως από τον ΦΠΑ, τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων και τις ασφαλιστικές εισφορές, ως αποτέλεσμα της ενίσχυσης της φορολογικής και ασφαλιστικής συμμόρφωσης μέσω της επέκτασης των ηλεκτρονικών συναλλαγών, της ευρύτερης χρήσης ψηφιακών εργαλείων και της περαιτέρω εφαρμογής της ψηφιακής κάρτας εργασίας.
Παράλληλα, η συνετή διαχείριση των δημόσιων δαπανών συνέβαλε στη δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου, επιτρέποντας την υλοποίηση στοχευμένων μέτρων στήριξης από το 2026 και μετά.
Ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ συνέχισε την καθοδική του πορεία, υποχωρώντας στο 146,1% το 2025 από 154,2% το 2024, και κατέγραψε τη μεγαλύτερη ετήσια μείωση μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται κυρίως στη διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων και στην ισχυρή αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ.
Πηγή: Flash.gr
Β