Μπλόκο Ευρωκοινοβουλίου στη συμφωνία Mercosur – ΕΕ: Τι σημαίνει και τι μπορεί να προκαλέσει

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο πατά «φρένο» στη συμφωνία ΕΕ–Mercosur, ζητώντας νομικό έλεγχο από το ανώτατο δικαστήριο της Ένωσης. Τι σημαίνει το μπλόκο, ποια συμφέροντα συγκρούονται και τι διακυβεύεται για την Ευρώπη.

Η συμφωνία ΕΕ–Mercosur, που παρουσιάστηκε ως ιστορικό βήμα ελεύθερου εμπορίου μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων, βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με σοβαρό θεσμικό εμπόδιο. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να μπλοκάρει προσωρινά τη διαδικασία, παραπέμποντας το κείμενο στο ανώτατο δικαστήριο της Ένωσης. Η κίνηση αυτή δεν είναι τυπική. Είναι πολιτική, νομική και κυρίως προειδοποιητική.

Τι είναι η συμφωνία Mercosur – ΕΕ

Η συμφωνία αφορά τη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως, μεταξύ της Ευρωπαϊκή Ένωση και της Mercosur, στην οποία συμμετέχουν η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ουρουγουάη και η Παραγουάη.

Στόχος της είναι:

• η κατάργηση δασμών σε πάνω από το 90% των εμπορικών συναλλαγών,
• η ευκολότερη πρόσβαση ευρωπαϊκών επιχειρήσεων σε αγορές της Λατινικής Αμερικής,
• και η ενίσχυση της γεωπολιτικής παρουσίας της ΕΕ σε μια περιοχή που παραδοσιακά κινούνται έντονα ΗΠΑ και Κίνα.

Γιατί παρεμβαίνει το Ευρωκοινοβούλιο

Το Ευρωκοινοβούλιο δεν απέρριψε ευθέως τη συμφωνία. Επέλεξε κάτι πιο «βαρύ». Να ζητήσει γνωμοδότηση από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να κριθεί αν το περιεχόμενό της συνάδει με το ευρωπαϊκό δίκαιο.

Στο στόχαστρο μπαίνουν κυρίως:

• οι περιβαλλοντικές ρήτρες, με αιχμές για ανεπαρκή προστασία των δασών και του κλίματος,
• ο κίνδυνος αποδυνάμωσης των ευρωπαϊκών προτύπων ασφάλειας τροφίμων,
• και η πίεση που ενδέχεται να δεχθούν οι Ευρωπαίοι αγρότες από φθηνότερες εισαγωγές.

Με απλά λόγια, πολλοί ευρωβουλευτές φοβούνται ότι η ΕΕ «ανοίγει την πόρτα» χωρίς επαρκείς δικλείδες.

Τι σημαίνει πρακτικά το μπλόκο

Η παραπομπή στο Δικαστήριο σημαίνει ότι:

• η εφαρμογή της συμφωνίας παγώνει,
• η διαδικασία μπορεί να τραβήξει για μήνες ή και χρόνια,
• και τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο, ακόμη κι αν τα κράτη-μέλη την υποστηρίζουν.

Δεν πρόκειται για τυπική καθυστέρηση. Είναι μια θεσμική δοκιμασία που μπορεί να οδηγήσει είτε σε αλλαγές στο κείμενο είτε σε σοβαρή αποδυνάμωσή του.

Πού συγκρούονται πολιτική και οικονομία

Η συμφωνία με Mercosur  αποκαλύπτει μια βαθύτερη σύγκρουση στο εσωτερικό της ΕΕ:

• από τη μία, η ανάγκη για εμπορική εξωστρέφεια και γεωπολιτική ισχύ,
• από την άλλη, η πίεση για προστασία περιβάλλοντος, αγροτών και κοινωνικών προτύπων.

Δεν είναι τυχαίο ότι η συμφωνία έχει προκαλέσει αντιδράσεις σε χώρες με ισχυρό αγροτικό τομέα, αλλά και σε πολιτικές ομάδες που βλέπουν το ελεύθερο εμπόριο ως απειλή χωρίς επαρκείς εγγυήσεις.

Το μήνυμα της Ευρώπης

Το μπλόκο του Ευρωκοινοβουλίου στέλνει ένα καθαρό μήνυμα, στην Ευρώπη του 2026, οι εμπορικές συμφωνίες δεν περνούν «αυτόματα».

Η Mercosur–ΕΕ δεν ακυρώνεται, αλλά μπαίνει σε αυστηρό έλεγχο. Και αυτό, όπως σημειώνουν διεθνή μέσα, μπορεί να αποδειχθεί το πιο δύσκολο κομμάτι μιας συμφωνίας που θεωρήθηκε ιστορική πριν καν εφαρμοστεί.

Η συνέχεια θα κριθεί όχι μόνο στις αγορές, αλλά στις αίθουσες της ευρωπαϊκής δικαιοσύνης. Και εκεί, τίποτα δεν περνάει χωρίς κόστος.

«Πάγωμα» των διαδικασιών για 18-24 μήνες

Η απόφαση αυτή σημαίνει ότι το Ευρωκοινοβούλιο δεν θα μπορεί να προχωρήσει στην τελική ψηφοφορία για την επικύρωση του deal μέχρι το δικαστήριο να εκδώσει την απόφασή του. Η διαδικασία αυτή συνήθως διαρκεί από 18 έως 24 μήνες.

Η καθυστέρηση αυτή εγείρει πλέον το κρίσιμο ερώτημα: Θα επιλέξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εφαρμόσει προσωρινά τη συμφωνία όσο αναμένεται η ετυμηγορία των δικαστών; Μια τέτοια κίνηση θα έφερνε τα δύο θεσμικά όργανα σε πορεία μετωπικής σύγκρουσης με διακύβευμα τη δημοκρατική λογοδοσία.

Πολιτική ήττα με φόντο τον Ντόναλντ Τραμπ

Το αποτέλεσμα αποτελεί μια σημαντική ήττα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τις χώρες που στηρίζουν το deal. Οι υποστηρικτές της συμφωνίας επιθυμούν την εμβάθυνση των δεσμών με τις χώρες της Mercosur (Αργεντινή, Βραζιλία, Παραγουάη και Ουρουγουάη), θεωρώντας την ως την ιδανική ευκαιρία για την Ευρώπη να δείξει πυγμή απέναντι στους απρόβλεπτους δασμούς του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ.

«Όσο περισσότερους εμπορικούς εταίρους έχουμε παγκοσμίως, τόσο πιο ανεξάρτητοι είμαστε. Και αυτό είναι ακριβώς που χρειαζόμαστε τώρα», δήλωσε η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, σε μια έκκληση της τελευταίας στιγμής προς τους ευρωβουλευτές νωρίτερα την Τετάρτη.

Αντιδράσεις και «αυτογκόλ»

Ο Μπερντ Λάνγκε, πρόεδρος της επιτροπής διεθνούς εμπορίου του Κοινοβουλίου, καταδίκασε δριμύτατα το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας. «Απολύτως ανεύθυνο. Πρόκειται για αυτογκόλ», έγραψε στην πλατφόρμα Χ.

«Όσοι τάσσονται κατά της Mercosur θα έπρεπε να ψηφίσουν κατά στη διαδικασία έγκρισης, αντί να χρησιμοποιούν τακτικές καθυστέρησης υπό το πρόσχημα του νομικού ελέγχου. Αυτό είναι εξαιρετικά επιζήμιο για τα οικονομικά μας συμφέροντα και τη διεθνή μας θέση. Η “Ομάδα Ευρώπη” (Team Europe) βγάζει τον εαυτό της οφσάιντ», πρόσθεσε ο Λάνγκε.

Πηγή: flash.gr

 

 

Β