Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή: Ο Καταναλωτής σε Πίεση

Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή γιορτάζεται από το 1983,  κάθε 15 Μαρτίου, με απόφαση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, εις ανάμνηση μιας ομιλίας του Αμερικανού προέδρου Τζον Κένεντι στο Κογκρέσο, που έθεσε τις βάσεις του καταναλωτικού κινήματος.

Οι καταναλωτές, αποτελούν ίσως τη μεγαλύτερη οικονομική μονάδα η οποία επηρεάζει, αλλά και επηρεάζεται σχεδόν από κάθε δημόσια ή ιδιωτική οικονομική απόφαση. O ρόλος συνεπώς του καταναλωτή στην ελεύθερη οικονομία είναι καθοριστικός.

Το Ε.Ε.Α. από τον ρόλο του ως συμβούλου της Πολιτείας σε οικονομικά και επιχειρηματικά θέματα, έχει πάντα στις προτάσεις και επεξεργασίες του την θέση των καταναλωτών και οι πολιτικές που προβάλλει έχουν την αναλογικότητα της ωφέλειας του μικρομεσαίου επιχειρηματία  σε συνδυασμό με την ωφέλεια του καταναλωτή. Χωρίς αυτή την αναλογικότητα πλήττεται η κοινωνική συνοχή και αντί συνεργασίας ανοίγει πόλεμος τμημάτων της κοινωνίας και διχασμός, ανάλογα με τη θέση που βρίσκεται κάθε φορά ο καθένας. Ωστόσο δεν ξεχνάμε ποτέ ότι κάθε μικρός επιχειρηματίας, σάρκα από τη σάρκα της εργαζόμενης κοινωνίας, είναι ταυτόχρονα και καταναλωτής κι έτσι επιδρά σημαντικά στην συμπεριφορά η αρχή «μη κάνεις αυτό που δεν θέλεις να σου κάνουν»!

Τα σημερινά προβλήματα των καταναλωτών εντοπίζονται κυρίως στην ακρίβεια (καύσιμα, στέγη, τρόφιμα κλπ) και στην σταδιακή υποβάθμιση της αγοραστικής δυνατότητας των καταναλωτών αφού δεν αναπληρώνεται το εισόδημα με βάση τον πληθωρισμό.

Ο Καταναλωτής – Πολίτης του 2026

Η σημερινή εποχή χαρακτηρίζεται από πολέμους, γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακή κρίση, οικονομική αστάθεια και έντονες κοινωνικές ανισότητες.

Οι πολίτες βρίσκονται αντιμέτωποι με:

• συνεχή ακρίβεια στα τρόφιμα και στα βασικά αγαθά
• υψηλό κόστος ενέργειας και καυσίμων
• αύξηση ενοικίων και κόστους διαβίωσης
• ακριβότερες υπηρεσίες υγείας και φαρμάκων
• αυξήσεις σε μεταφορές, τηλεπικοινωνίες και τραπεζικές υπηρεσίες
• παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές ιδιαίτερα στο ηλεκτρονικό εμπόριο

Όμως το καταναλωτικό κίνημα δεν αφορά μόνο την αγορά.

Αφορά την ποιότητα του καταναλωτή – πολίτη, την ενημέρωση, την παιδεία και την ενεργή συμμετοχή του στην κοινωνία.

Ένας ενημερωμένος πολίτης μπορεί να προστατεύσει τον εαυτό του, την οικογένειά του και την κοινωνία από καταχρήσεις, αδικίες και παραπλάνηση.

Δικαιώματα αλλά και Υποχρεώσεις

Ο σύγχρονος καταναλωτής πρέπει να γνωρίζει όχι μόνο τα δικαιώματά του αλλά και τις υποχρεώσεις του.

Επισημάνσεις

Σε μια εποχή με καλπάζουσα ακρίβεια, η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας ανέδειξε ορισμένα βασικά προβλήματα που αντιμετωπίζουν σήμερα τα ελληνικά νοικοκυριά. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζει τα αποτελέσματα της δράσης της στον τομέα των καταγγελιών και της ρύθμισης των οφειλών των μελών της κατά έτος 2025 καθώς και τις προτάσεις  της για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.

Σε μια περίοδο έντονης οικονομικής πίεσης, ο καταναλωτής βρίσκεται αντιμέτωπος με πολλαπλές προκλήσεις: ακρίβεια, κόκκινα δάνεια, στεγαστική κρίση και αθέμιτες εμπορικές πρακτικές.

1. Παραπλανητικές και Αθέμιτες Εμπορικές Πρακτικές

Στη μελέτη διαχείρισης των καταγγελιών της ΕΕΚΕ για το 2025 την πρώτη θέση καταλαμβάνει ο τραπεζικός τομέας, ο οποίος υπήρξε ο πιο προβληματικός για τους καταναλωτές (59,27%). Τη δεύτερη θέση καταλαμβάνουν ο καταγγελίες για προϊόντα και υπηρεσίες (17,45%) αλλά και καταγγελίες στον τομέα των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας (6,55%). Ακολουθούν οι καταγγελίες στον τομέα των τουριστικών υπηρεσιών με ποσοστό 4,73% καθώς και στον τομέα των  τηλεπικοινωνιών, με ποσοστό 4,36%. Μικρότερο είναι το ποσοστό των καταγγελιών για τα ακίνητα (1,45%), για τα ασφαλιστήρια συμβόλαια  και τις ηλεκτρονικές συναλλαγές με ίσο ποσοστό 1,09% και τέλος για τα τρόφιμα και τις υπηρεσίες εκπαίδευσης με ποσοστό 0,37%.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε τη Στατιστική Ανάλυση Καταναλωτικών Καταγγελιών 2025

1. Ρύθμιση Οφειλών και «Κόκκινα» Δάνεια

Η καθημερινότητα χιλιάδων νοικοκυριών εξακολουθεί να επηρεάζεται από τις δυσλειτουργίες στις διαδικασίες ρύθμισης και εύρεσης βιώσιμων λύσεων για τους οφειλέτες.

Σύμφωνα με τη μελέτη για την παροχή χρηματοοικονομικών υπηρεσιών για το 2025, οι οφειλές των καταναλωτών που απευθύνθηκαν στην ΕΕΚΕ,  σε τραπεζικά ιδρύματα και συναφείς χρηματοοικονομικές εταιρείες της δευτερογενούς αγοράς, στο Ελληνικό Δημόσιο και τα Ελληνικά Ασφαλιστικά Ταμεία, είναι συνολικού ποσού ύψους 24.227.333,53 €.  Η ΕΕΚΕ προχώρησε σε διμερή διαπραγμάτευση για ποσό οφειλών ύψους 3.250.223,90 €, από το οποίο, ρυθμίστηκε και αποπληρώνεται το 70,83%, δηλαδή ποσό ύψους 2.302.128,47 €, ενώ επετεύχθη οριστική διαγραφή οφειλών σε ποσοστό 29,17% που αντιστοιχεί σε ποσό ύψους 948.095,43€.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε Στατιστική Μελέτη Χρηματοοικονομικών Υπηρεσιών 2025

1. Η Στεγαστική Κρίση ως Κοινωνικό Ζήτημα

Η στεγαστική κρίση οδηγεί σε ασφυξία τους εργαζόμενους καταναλωτές. Η διαρκής αύξηση των ενοικίων και η περιορισμένη διαθεσιμότητα προσιτής κατοικίας διαμορφώνουν ένα περιβάλλον αβεβαιότητας για νέους, οικογένειες και ευάλωτα νοικοκυριά.

Η ΕΕΚΕ υποστηρίζει την ανάγκη για τη διασφάλιση του δικαιώματος στη στέγη ως κοινωνικού δικαιώματος, με ρεαλιστικά, εφαρμόσιμα και κοινωνικά δίκαια μέτρα για τη στήριξη των πολιτών μέσα από έξι παρεμβάσεις:

1. Αύξηση της προσφοράς κατοικιών μακροχρόνιας ενοικίασης μέσω φορολογικών κινήτρων και ενδιάμεσων φορέων διαχείρισης.
2. Υποβοήθηση της επαναγοράς κατοικίας από πολίτες που έχασαν το σπίτι τους λόγω πλειστηριασμών.
3. Αξιοποίηση ακινήτων του Δημοσίου και των ΟΤΑ για φοιτητές, υπερήλικες και εργαζόμενους εκτός έδρας.
4. Ενίσχυση της κατασκευής προσιτών νεόδμητων κατοικιών μέσω οικοδομικών συνεταιρισμών.
5. Αξιοποίηση μεγάλων αστικών διαμερισμάτων μέσω συγκατοίκησης ειδικών ομάδων.
6. Εξισορρόπηση μεταξύ βραχυχρόνιων και μακροχρόνιων μισθώσεων, με εφαρμογή αρχών εταιρικής κοινωνικής ευθύνης.

Τις  προτάσεις της ΕΕΚΕ για την αντιμετώπιση της Στεγαστικής κρίσης μπορείτε αναλυτικά να βρείτε εδώ:

Η Παγκόσμια Ημέρα Καταναλωτή δεν είναι μια συμβολική επέτειος. Είναι υπενθύμιση ότι:

• Ο καταναλωτής πρέπει να προστατεύεται ουσιαστικά.
• Η αγορά οφείλει να λειτουργεί με διαφάνεια και δικαιοσύνη.
• Η Πολιτεία έχει ευθύνη για τη διασφάλιση μιας δίκαιης αγοράς κ υγιούς ανταγωνισμού.

Β