Γ. Χατζηθεοδοσίου στα "Επίκαιρα": Οι ασφυκτικές πληθωριστικές πιέσεις απειλή για επιχειρήσεις και νοικοκυριά

Άρθρο του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, Προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και Επίτιμου Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πειραιά, στο περιοδικό “Επίκαιρα” (01/6/2022).

Τους τελευταίους μήνες ολόκληρη η ελληνική κοινωνία ζει με το άγχος του αυξημένου κόστους διαβίωσης. Από τους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου, μέχρι την αγορά καυσίμων και τα έξοδα του σούπερ μάρκετ. Ο πληθωρισμός που «τρέχει» συνεχώς, δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού για κανέναν. Ούτε για νοικοκυριά, ούτε για επιχειρήσεις και επαγγελματίες.

Για κάποιον που έχει μία μικρομεσαία επιχείρηση, το λειτουργικό κόστος έχει φτάσει σε τέτοια ύψη που αδυνατεί πλέον να καλύψει ακόμα και ανελαστικές υποχρεώσεις. Πολύ πρόσφατα διοργανώσαμε στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών μία υβριδική εκδήλωση για την περιβόητη ρήτρα αναπροσαρμογής, με την συμμετοχή του προέδρου του ΔΣΑ, Δημήτρη Βερβεσού, εκπροσώπων καταναλωτικών οργανώσεων και επαγγελματιών οι οποίοι επέδειξαν λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος που ήταν τρεις και τέσσερις φορές επάνω από αυτούς που πλήρωναν συνήθως. Και χωρίς να έχουν καταναλώσει περισσότερο ρεύμα. Τη διαφορά την έκανε η επιβολή αυτής της ρήτρας, η οποία όπως αναλύθηκε στην εκδήλωση, είναι πρακτικά αδύνατο να υπολογιστεί από τον οποιονδήποτε καταναλωτή.

Είδαμε επαγγελματίες λοιπόν που οι επιχειρήσεις τους απειλούνται με διακοπή ρεύματος, καταναλωτές στο όριο νευρικής κρίσης, ανθρώπους που δεν ξέρουν πως θα πληρώσουν αυτά τα υπέρογκα ποσά.

Άνευ εισοδήματος δεν υπάρχει επιβίωση

Μεταξύ των μέτρων που πρόσφατα ανακοίνωσε η κυβέρνηση, περιλαμβάνεται η αναστολή της ρήτρας αναπροσαρμογής, από τον Ιούλιο και μετά όμως. Άρα σίγουρα μας περιμένουν κάποιοι δύσκολοι μήνες, ενώ γενικότερα το θέμα των ανατιμήσεων στην ενέργεια θα μας ταλαιπωρεί τουλάχιστον έως το τέλος του χρόνου, ίσως και περισσότερο.

Μία άλλη πτυχή των ανατιμήσεων βλέπουμε και στο θέμα της τιμής των καυσίμων που συνεχώς αυξάνονται. Η επιδότηση που δόθηκε, αποδείχθηκε μέτρο προσωρινής ανακούφισης. Ειδικά τις τελευταίες ημέρες παρατηρούμε ένα ράλι τιμών με την τιμή της αμόλυβδης να έχει «σκαρφαλώσει» πάνω από τα 2,30 ευρώ το λίτρο, ενώ στα νησιά προσεγγίζει τα 2,5 ευρώ. Αυτό σημαίνει ότι δεν αποκλείεται πολύ σύντομα να δούμε το λίτρο να είναι κοντά στα 3 ευρώ.

Αυτή η εξέλιξη επηρεάζει αρνητικά όλη την αγορά, καθώς αυξάνεται το μεταφορικό κόστος, οι πρώτες ύλες, οι τιμές των αγαθών στα ράφια των μαγαζιών. Το διαθέσιμο εισόδημα των καταναλωτών μειώνεται συνεχώς κάτι που έχει ως αποτέλεσμα και τη μείωση της κατανάλωσης σε βάρος της λειτουργίας των επιχειρήσεων. Χωρίς εισόδημα πως θα ανταποκριθούν οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις στις τόσες υποχρεώσεις τους; Μιλάμε για λογαριασμούς, οφειλές λόγω της πανδημίας, αποπληρωμή δανείων, προμήθειες. Η κατάσταση λοιπόν πάει να φύγει εκτός ελέγχου.

Πέντε αναγκαίες παρεμβάσεις

Και τα νοικοκυριά όμως πιέζονται ασφυκτικά. Ο πληθωρισμός τον Απρίλιο του 2022 σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2021 αυξήθηκε κατά 10,2%, ενώ σε σύγκριση με τον Μάρτιο παρουσίασε αύξηση 2,1%. Παρατηρώντας όμως και τιμές προϊόντων καταλαβαίνουμε τη δυσκολία που βιώνουν οι καταναλωτές. Για παράδειγμα, τον Απρίλιο του 2022 σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα του 2021, η τιμή του φυσικού αερίου ανέβηκε κατά 122,6%, του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 88,8%, των καυσίμων κατά 29%, των λαχανικών κατά 13,8%, των γαλακτοκομικών κατά 11,7%, του ψωμιού και των δημητριακών κατά 10%. Δηλαδή μιλάμε για υπερβολικές ανατιμήσεις ακόμα και σε τιμές βασικών αγαθών.

Με δεδομένο λοιπόν ότι δεν υπάρχουν αντοχές σε επιχειρήσεις και νοικοκυριά, είναι κάτι παραπάνω από αναγκαίο να υπάρξει επιπλέον στήριξη. Η μέχρι τώρα διαχείριση της κρίσης έχει αποδείξει ότι πολλές από τις προτάσεις του ΕΕΑ τελικά υιοθετούνται από την κυβέρνηση, παρά την αρχική αρνητική της θέση. Στο σημείο που βρισκόμαστε λοιπόν, ουσιαστικές απαντήσεις στα προβλήματα που αντιμετωπίζει το επιχειρείν και συνολικά η κοινωνία μπορεί να δοθεί μέσα από:

Μείωση του ΦΠΑ σε βασικά αγαθά από το 13% στο 6%, ώστε να ενισχυθεί το καλάθι της νοικοκυράς και να δοθεί η δυνατότητα κατανάλωσης και άλλων ειδών, προς όφελος των μικρομεσαίων.
Μείωση του ΕΦΚ στα καύσιμα και συγκεκριμένα στο ποσοστό της αύξησης των τελευταίων μηνών. Έτσι δεν θα επιβαρυνθεί και ο προϋπολογισμός.
Ρύθμιση 120 δόσεων όσων αποδεδειγμένα βρίσκονται σε δυσχερή οικονομική κατάσταση.
Καίρια παρέμβαση στο θέμα της ρήτρας αναπροσαρμογής ώστε να τελειώσουν οι υπέρογκες επιβαρύνσεις στην τιμή του ρεύματος. Για την ώρα έχουμε ακούσει μόνο μία γενική αναφορά σε ένα μηχανισμό που θα τεθεί σε λειτουργία από τον Ιούλιο.
Χρηματοδοτικά «εργαλεία» για τους μικρομεσαίους που αυτή την στιγμή είναι αποκλεισμένοι από τον τραπεζικό δανεισμό.

Το οικονομικό περιβάλλον δεν βελτιώνεται από τη μια μέρα στην άλλη και αυτή την στιγμή η απόλυτη προτεραιότητα πρέπει να είναι η δημιουργία ενός αναχώματος απέναντι στο κύμα των ανατιμήσεων. Προέχει δηλαδή η επιβίωση των επιχειρήσεων και η ανακούφιση των νοικοκυριών. Όσο αυτά δεν επιτυγχάνονται, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να οδηγηθούμε σε μη ελεγχόμενες καταστάσεις. Από μαζικά «λουκέτα» σε επιχειρήσεις μέχρι και κοινωνικές αναταραχές.