Άρθρο του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, Προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και Επίτιμου Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πειραιά και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην εφημερίδα “Δημοκρατία” (23/9/2025).
Αν κάτι ανησυχεί βαθιά τον κόσμο της αγοράς τα τελευταία χρόνια, είναι ότι ο ρόλος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜμΕ) παραμένει σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένος. Κι όμως, αυτές οι επιχειρήσεις είναι από τους κρισιμότερους πυλώνες της ελληνικής οικονομίας.
Οι ΜμΕ προσφέρουν απασχόληση, καινοτομία και κοινωνική συνοχή. Χωρίς αυτές, δεν υπάρχει βιώσιμη παραγωγή, δεν επιτυγχάνονται επενδυτικοί στόχοι, δεν μπορεί να σταθεί η κοινωνία στα πόδια της. Παρά ταύτα, εξακολουθούμε να τις αντιμετωπίζουμε περισσότερο ως “ρίσκο” παρά ως ευκαιρία ανάπτυξης.
Οι προκλήσεις που βιώνον σήμερα νοικοκυριά και επιχειρήσεις, είναι πολλές και σημαντικές: ακρίβεια, μείωση κατανάλωσης, αυξήσεις σε ενέργεια και ενοίκια, περιορισμένες επενδύσεις. Θα έλεγα ότι θυμίζουν έντονα τις δύσκολες μέρες της οικονομικής κρίσης.
Στο κομμάτι των προκλήσεων για τις επιχειρήσεις πρέπει να προσθέσουμε και αυτό της έλλειψης ρευστότητας. Παρά τις κάποιες ενδείξεις βελτίωσης, η πρόσβαση σε δανεισμό παραμένει δύσκολη, με το 22% των αιτήσεων να απορρίπτονται – σχεδόν τριπλάσιο ποσοστό σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Τα προβλήματα εντοπίζονται σε τέσσερα βασικά πεδία: υψηλό κόστος δανεισμού, αυστηρές εγγυήσεις, μεγάλος αριθμός απορρίψεων και ένα διαρκές “χρηματοδοτικό κενό” που αφήνει τις μικρές επιχειρήσεις εκτός τραπεζικής στήριξης. Το αποτέλεσμα; Επενδυτική στασιμότητα, χαμηλότερη ανταγωνιστικότητα και απώλεια θέσεων εργασίας.
Η υφιστάμενη κατάσταση εντείνει τις ανισότητες μεταξύ των επιχειρήσεων και στρεβλώνει τον επιχειρηματικό χάρτη καθώς από τη μια υπάρχουν οι μεγάλες επιχειρήσεις που διαθέτουν τα απαιτούμενα κεφάλαια για επενδύσεις και από την άλλη είναι οι πολύ μικρές, μικρές και μεσαίες που δίνουν καθημερινά μία άνιση μάχη.
Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση. Θέλουν όμως ισότιμη πρόσβαση σε πόρους και ευκαιρίες. Καταθέτω, λοιπόν, μερικές ρεαλιστικές προτάσεις:
-Μείωση επιτοκίων μέσω στοχευμένων εργαλείων και εγγυήσεων.
-Απλοποίηση των διαδικασιών δανειοδότησης και διαφάνεια στους λόγους απόρριψης.
-Χαλάρωση των εγγυήσεων για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις, με αξιολόγηση και ποιοτικών κριτηρίων.
-Αξιοποίηση των ευρωπαϊκών πόρων, με γρήγορες διαδικασίες και έμφαση στις μικρές επιχειρήσεις.
-Συνεργασία κράτους, τραπεζών και Επιμελητηρίων, ώστε να δημιουργηθούν πρότυπα δανεισμού με βάση όχι μόνο την κερδοφορία αλλά και το κοινωνικό αποτύπωμα.
Αν επιδιώκουμε μια ανάπτυξη δίκαιη, βιώσιμη και περιεκτική, οφείλουμε να στηρίξουμε τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην πράξη – όχι με λόγια. Είναι καιρός να δούμε τις ΜμΕ όχι ως πρόβλημα, αλλά ως τη λύση.