Γ. Χατζηθεοδοσίου στην "ΑΞΙΑ": Η οικονομική σύγκρουση ΗΠΑ - Ε.Ε. - Κίνας και το- διακύβευμα για την Ελλάδα και την Ευρώπη

Άρθρο του Γιάννη Χατζηθεοδοσίου, Προέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών και Επίτιμου Διδάκτορα του Πανεπιστημίου Πειραιά και του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών, στην εφημερίδα “ΑΞΙΑ” (31/01/2026).

Ο κόσμος μπαίνει σε μια νέα περίοδο οικονομικής και γεωπολιτικής έντασης. Η οικονομική σύγκρουση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και την Κίνα βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και έχει απτές συνέπειες: στις αλυσίδες εφοδιασμού, στο κόστος ενέργειας, στη χρηματοδότηση των επιχειρήσεων, στο εισόδημα των πολιτών.

Για την Ευρώπη – και ιδιαίτερα για χώρες όπως η Ελλάδα – το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι αν θα επηρεαστούμε, αλλά πώς θα τοποθετηθούμε.

Όλα δείχνουν ότι η εποχή της ανεμπόδιστης παγκοσμιοποίησης έχει τελειώσει. Οι ΗΠΑ επενδύουν μαζικά στη δική τους βιομηχανία μέσω επιδοτήσεων και κρατικών παρεμβάσεων. Η Κίνα συνεχίζει να λειτουργεί με ισχυρό κρατικό έλεγχο σε στρατηγικούς τομείς. Η ΕΕ καλείται να ανταγωνιστεί τις μεγάλες δυνάμεις χωρίς τα ίδια εργαλεία και με μια οικονομία που στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Μια οικονομία που δεν αντέχει παρατεταμένη αβεβαιότητα και ασύμμετρο ανταγωνισμό.

Το διακύβευμα αφορά την ίδια την παραγωγική βάση της Ευρώπης. Αν δεν επενδύσουμε έγκαιρα στην τεχνολογία, στην πράσινη μετάβαση και στο ανθρώπινο δυναμικό, κινδυνεύουμε να μείνουμε πίσω. Να βρεθούμε εξαρτημένοι από οικονομίες που λειτουργούν με διαφορετικούς κανόνες και προτεραιότητες.

Ήδη, η εμπορική σύγκρουση μεταφράζεται σε υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, σε αυξημένα λειτουργικά έξοδα και σε δυσκολότερη πρόσβαση σε κεφάλαια για τις ΜμΕ. Οι δασμοί, οι εμπορικοί περιορισμοί και οι τεχνολογικοί αποκλεισμοί δεν πλήττουν πρώτα τους μεγάλους παίκτες. Πλήττουν τον επαγγελματία, τον αυτοαπασχολούμενο, τη μικρή επιχείρηση που δεν έχει αποθέματα για να απορροφήσει συνεχείς αναταράξεις.

Για την Ελλάδα, όπου οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις αποτελούν τον βασικό κορμό της οικονομίας, οι κίνδυνοι είναι ακόμη πιο έντονοι. Αν δεν αντέξουν το κόστος της μετάβασης, οι ανισότητες θα διευρυνθούν και η ανάπτυξη θα αποδειχθεί εύθραυστη και άνιση.

Η απάντηση δεν μπορεί να είναι η εσωστρέφεια ούτε η παθητική προσαρμογή. Η Ευρώπη χρειάζεται μια συνεκτική οικονομική στρατηγική που να λαμβάνει υπόψη τη δομή της οικονομίας της. Χρειάζεται κοινή βιομηχανική πολιτική, κανόνες που προστατεύουν τον ανταγωνισμό και ενίσχυση της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας.

Η πρόκληση για την Ελλάδα είναι διπλή. Να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή και τη μεταποίηση, να επενδύσει στις δεξιότητες και στον ψηφιακό μετασχηματισμό. Και ταυτόχρονα να διασφαλίσει ότι οι μικρές επιχειρήσεις δεν θα μείνουν μόνες τους απέναντι στις αλλαγές που έρχονται. Η στήριξη της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας στο νέο περιβάλλον που δημιουργείται, αποτελεί βασική αναπτυξιακή και κοινωνική επιλογή.

Η ανάπτυξη δεν μπορεί να μετριέται μόνο με δείκτες. Κρίνεται από το αν δίνει προοπτική στις επιχειρήσεις που παράγουν, απασχολούν και επενδύουν στη χώρα. Από το αν δημιουργεί σταθερές θέσεις εργασίας και αίσθημα ασφάλειας στην κοινωνία.

Σε έναν κόσμο αυξανόμενων συγκρούσεων, η αδράνεια είναι μια πολυτέλεια που δεν διαθέτουμε. Η Ευρώπη – και η Ελλάδα μέσα σε αυτήν – χρειάζεται ψυχραιμία, σχέδιο και αποφασιστικότητα. Όχι εύκολες απαντήσεις, αλλά καθαρές επιλογές που συνδυάζουν οικονομική αποτελεσματικότητα με κοινωνική δικαιοσύνη. Αυτό είναι το πραγματικό στοίχημα της επόμενης δεκαετίας.