Ν. Κογιουμτσής στα «ΕΠΙΚΑΙΡΑ»: Άνοιγμα λιανεμπορίου και μέτρα στήριξης

Άρθρο του Αντιπροέδρου του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών κ. Νίκου Κογιουμτσή στο περιοδικό «ΕΠΙΚΑΙΡΑ» (13/02/2021).


Αν κάνουμε μία σύντομη οικονομική αναδρομή στο έτος που διανύσαμε, μπορούμε να πούμε ότι ένας από τους σημαντικούς χρονικούς σταθμούς που επηρέασε την επιχειρηματικότητα ήταν ο μήνας Μάρτιος όταν και αναγκαστήκαμε να εισέλθουμε σε ένα αυστηρό lockdown. Αυτή η εξέλιξη ήρθε τη στιγμή που οι επιχειρήσεις προσπαθούσαν να κάνουν κάποιους θετικούς βηματισμούς ύστερα από μία δεκαετή κρίση.

Διανύσαμε μία εξαιρετικά δύσκολη καλοκαιρινή σεζόν, κατά την οποία ο τουρισμός, η εστίαση και το λιανεμπόριο δυστυχώς δεν ενίσχυσαν ουσιαστικά την οικονομία της χώρας. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου το εμπόριο «έτρεχε» μία πτώση της κατανάλωσης μεσοσταθμικά στο μείον 40% σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο, ενώ σε τουριστικές επιχειρήσεις και εστίαση έφτανε έως και το μείον 80%.

Και πριν προλάβουμε να συνέλθουμε από το πρώτο κύμα της πανδημίας, «χτύπησε» τη χώρα το δεύτερο και πιο δυνατό, με αποτέλεσμα να μπούμε σε ένα ακόμη lockdown, με τις περισσότερες επιχειρήσεις ήδη οικονομικά λαβωμένες. Η μοναδική ελπίδα όλου του εμπορικού κόσμου ήταν η χριστουγεννιάτικη περίοδος, όμως και αυτή πέρασε ανεκμετάλλευτη, καθώς μέχρι σήμερα το λιανεμπόριο ουσιαστικά παραμένει κλειστό και με επώδυνες προεκτάσεις για το μέλλον. Είναι χαρακτηριστικό ότι πολλές επιχειρήσεις, κυρίως της ένδυσης και της υπόδησης, εν ενόψει της εορταστικής περιόδου γέμισαν τα ράφια τους, αποδίδοντας μάλιστα μεταχρονολογημένες επιταγές που λήγουν στο αμέσως προσεχές χρονικό διάστημα. Τώρα καλούνται να τις καλύψουν με κλειστά καταστήματα και σχεδόν μηδενικούς τζίρους για όσες επιχειρήσεις δεν διαθέτουν μία σχετική ηλεκτρονική παρουσία.  Αυτές οι δυσμενείς εξελίξεις μπορεί να εμποδίσουν πολλές επιχειρήσεις να ανανεώσουν το εμπόρευμά τους για την επόμενη σεζόν, κάτι που θα είναι και το τελειωτικό χτύπημα γι’ αυτές.

Οι φορείς της αγοράς σε κάθε περίπτωση υποστηρίζουμε ότι η δημόσια υγεία αποτελεί το πρώτιστο και ύψιστο αγαθό και είμαστε υποχρεωμένοι όλοι μας να υπακούμε στις εντολές των ειδικών. Δεν μπορούμε όμως να κρύψουμε την ανησυχία μας για το συνεχές «άνοιξε κλείσε» της αγοράς, καθώς με αυτόν τον τρόπο δίνεται η εντύπωση ότι δεν υπάρχει σχεδιασμός εκ μέρους της Πολιτείας για το τι μέλλει γενέσθαι. Θεωρούμε ότι θα μπορούσε να είχε εκπονηθεί ένα πλάνο αντιμετώπισης της κρίσης που θα είχε συνδιαμορφωθεί και με τις απόψεις μας, σεβόμενοι πάντα τα επιστημονικά δεδομένα και την επιδημιολογική κατάσταση.

Μέτρα για το τσουνάμι λουκέτων

Για παράδειγμα το click away, ή αλλιώς «παράδοση εκτός», αποτέλεσε ένα επικουρικό μετρό που βοήθησε μόλις 1 στις 5 επιχειρήσεις και σε καμία περίπτωση δεν κατάφερε να αναπληρώσει αναπληρώσει έστω και ένα μικρό ποσοστό του περσινού τζίρου. Η μεγαλύτερη βοήθεια ήταν κυρίως προς τις μεγάλες επιχειρήσεις, που λειτουργούσαν ήδη με e-shop. Βασικά υπήρξε  αποσυμφόρηση των εταιρειών ταχυμεταφορών.

Αυτή τη χρονική στιγμή και περιμένοντας ότι θα προχωρήσουμε σε ένα πιο θετικό μέτρο όπως το click in shop, δηλαδή προκαθορισμένο ραντεβού εντός του καταστήματος δυστυχώς αντιμετωπίζουμε ένα ακόμη ολικό lockdown. Η πρόσφατη έρευνα της Opinion Poll κατ’ εντολή του Eπαγγελματικού Επιμελητηρίου της Αθήνας καταδεικνύει την προβληματική κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει χιλιάδες επιχειρήσεις. Το πιο ανησυχητικό εύρημα είναι το μεγάλο ποσοστό όσων δηλώνουν ότι δεν θα ξανανοίξουν. Στο εμπόριο φτάνει στο 34% και στην εστίαση στο 42%.

Τα όσα προκύπτουν από την έρευνα πρέπει να αφυπνίσουν άμεσα την Πολιτεία για να λάβει ουσιαστικά αντισταθμιστικά μέτρα που θα φρενάρουν το τσουνάμι λουκέτων που έρχεται. Η κυβέρνηση πρέπει επιτέλους να εξετάσει το «κούρεμα» των χρεών που έχουν προκύψει λόγω της πανδημίας. Πρόκειται για ένα μέτρο που ήδη συζητείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κυρίως σε Ιταλία και Ισπανία.

Η Επιστρεπτέα Προκαταβολή,  η οποία αποτελεί το μοναδικό χρηματοδοτικό εργαλείο που φτάνει στις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, πρέπει να συνεχιστεί. Μάλιστα οι επόμενες Επιστρεπτέες πρέπει να μετατρέπονται σε μη Επιστρεπτέες, σε ποσοστό μεγαλύτερο του 50%, όπως επίσης και οι Επιστρεπτέες Προκαταβολές 1, 2 και 3 να αποδοθούν σε μία επιστρεπτέο ποσοστό κατά τουλάχιστον 50%.

Τo τραπεζικό σύστημα θα πρέπει επιτέλους να χρηματοδοτήσει και τις μικρές και πολύ μικρές επιχειρήσεις, χωρίς να εξαντλεί σε αυτές την αυστηρότητα των τραπεζικών κριτηρίων. Ειδικά από τη στιγμή που δανείζει με ευνοϊκούς όρους τις μεγάλες επιχειρήσεις, οι οποίες δεν έχουν και άμεση ανάγκη ρευστότητας. Επίσης, θα χρειαστεί ιδιαίτερη μέριμνα και για το θέμα των μεταχρονολογημένων επιταγών. Η παράταση κατά 75 μέρες των επιταγών και συναλλαγματικών Νοεμβρίου και Δεκεμβρίου του 2020, πρέπει να επεκταθεί και στις επιταγές και συναλλαγματικές που λήγουν τους πρώτους μήνες του 2021. Και οι κομιστές των αξιογράφων δικαιούνται να τύχουν μιας ευνοϊκής μέριμνας εκ μέρους της Πολιτείας και μέσω των τραπεζών.

Θετικό αποτιμάται από το σύνολο του επαγγελματικού και επιχειρηματικού κόσμου το μέτρο της μηδένισης του ενοικίου για το μήνα Ιανουάριο και της απόδοσης του 20% για τον επόμενο μήνα. Αρκεί να διατηρηθεί και για τους επόμενους δύσκολους μήνες. Και φυσικά να υπάρξει σε γρηγορότερο χρόνο και η σχετική αντισταθμιστική αποζημίωση προς τους ιδιοκτήτες των ακινήτων.

Η επιδότηση των 100.000 νέων θέσεων εργασίας που εξήγγειλε η κυβέρνηση θα πρέπει να μετατραπεί σε επιδότηση των υφιστάμενων θέσεων, γιατί με αυτόν τον τρόπο θα μπορέσουμε να στηρίξουμε και τις επιχειρήσεις που καλούνται να αποδίδουν ένα από τα υψηλότερα μη μισθολογικά κόστη σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ενώ ταυτόχρονα θα προφυλαχθεί και η απασχόληση.

Όπως δείχνουν τα πράγματα, από την άνοιξη θα πρέπει να αποδίδουμε τα τεράστια συσσωρευμένα χρέη που έχουν προκληθεί εξαιτίας της πανδημίας. Εφόσον ένα ποσοστό από αυτές τις οφειλές «κουρευτεί», η Πολιτεία θα πρέπει να προχωρήσει και στο μέτρο της ρύθμισης του υπολοίπου, ίσως και σε περισσότερες από 120 δόσεις, χωρίς προσαυξήσεις.

Βρισκόμαστε σε μία δύσκολη συγκυρία και πρέπει όλοι να «βάλουμε πλάτη» για να ξεφύγουμε από την υγειονομική και οικονομική κρίση. Πάντα με σεβασμό και υπακοή στα υγειονομικά πρωτόκολλα, αλλά με τις επιχειρήσεις μας ανοιχτές, ώστε να αλλάξουμε το αρνητικό κλίμα και να ενισχύσουμε τις προοπτικές βιωσιμότητάς τους.