Τι προβλέπεται για τις άδειες διαμονής των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου στην Ελλάδα λόγω Brexit

Γράφει ο Στάθης Δημ. Σταματελόπουλος, Νομικός Συνεργάτης Ε.Ε.Α.


Αρκετά ζητήματα έχει προκαλέσει για τους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου, που ζουν και εργάζονται στην χώρα μας, η θέση σε ισχύ της συμφωνίας για την έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς οι περισσότεροι από αυτούς θα στερηθούν του δικαιώματος της ¨αυτοδίκαιης ¨ και άνευ άλλων όρων και περιορισμών ελεύθερης και χωρίς άδεια παραμονής και εργασίας τους, στην χώρα μας.

Για την διευθέτηση του σχετικού ζητήματος και σε εκτέλεση των όσων προβλέπει η σχετική συμφωνία εξόδου, τα κράτη μέλη έχουν ήδη προχωρήσει στην έκδοση σχετικών νόμων για την ρύθμιση του σημαντικού αυτού ζητήματος, προβλέποντας την ακολουθούμενη στο εξής διαδικασία για την διατήρηση της νομιμότητας της διαμονής και της εργασίας των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διευκρινίζεται δε ότι, σύμφωνα με τα όσα προβλέπει η Συμφωνία Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση καθορίζεται μία μεταβατική περίοδος εξόδου, μέχρι και την 31/12/2020, οπότε διαφορετική είναι και η νομοθετική ρύθμιση για όσους από τους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου είχαν κατοχυρώσει δικαίωμα από την εν λόγω Συμφωνία Αποχώρησης, καθώς ήδη κατά την υπογραφή της ζούσαν και εργάζονταν σε κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μεταξύ των οποίων και στην Ελλάδα και διαφορετική είναι η ρύθμιση για όσους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου αποφασίσουν να διαμείνουν και να εργαστούν στην Ελλάδα, το πρώτον μετά την λήξη της μεταβατικής περιόδου, δηλαδή μετά την 1/1/2021.

Ειδικότερα, για την ρύθμιση του σχετικού ζητήματος στην Ελλάδα έχει ήδη εκδοθεί ο Ν. 4652/2020, ο οποίος στο άρθρο 1 παρ. 2 προβλέπει ότι, στους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου και τα μέλη της οικογένειάς τους, οι οποίοι εισέρχονται στην Ελλάδα, μετά την 1/1/2021, (άρα δεν είναι δικαιούχοι της Συμφωνίας Αποχώρησης), εφαρμόζονται οι διατάξεις του Ν.4251/2014 ¨Κώδικας Μετανάστευσης και Κοινωνικής Ένταξης και λοιπές διατάξεις¨ (ΦΕΚ Α’80) και άρα αντιμετωπίζονται ως πολίτες τρίτων χωρών.

Παράλληλα, κατ’ εξουσιοδότηση του σχετικού νόμου και για την ειδικότερη ρύθμιση των ζητημάτων, που αφορούν στην παραμονή και εργασία των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίοι είναι δικαιούχοι της Συμφωνίας Αποχώρησης (όσους δηλαδή κατά την υπογραφή της διέμεναν και εργάζονταν σε κράτη μέλη της ΕΕ, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα ), και συγκεκριμένα σύμφωνα με τα όσα προβλέπει η περ, β της παρ. 1 του άρθρου 10 του Ν.4652/2020, έχει ήδη εκδοθεί η υπ. αριθμ. 4000/1/113-α /19-10-2020 (ΦΕΚ Β’ 4610/2020) απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Μετανάστευσης και Ασύλου, με τίτλο «Ρυθμίσεις για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση και άλλες διατάξεις», με την οποία ρυθμίζονται τα θέματα χορήγησης των αδειών διαμονής στους πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου (Η.Β.) και τα μέλη των οικογενειών τους, οι οποίοι υπάγονται στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 10 της Συμφωνίας Αποχώρησης (Σ.Α.) του Η.Β.

Ειδικότερα, η Συμφωνία Αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση έχει τεθεί σε ισχύ από την 1η Φεβρουαρίου 2020 και προέβλεπε μεταβατική περίοδο έως 31η Δεκεμβρίου 2020, κατά την οποία συνεχιζόταν να εφαρμόζεται το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.  Συγκεκριμένα, το Μέρος ΙΙ της Συμφωνίας Αποχώρησης αναφέρεται στα δικαιώματα των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου.

Παράλληλα, με το άρθρο 1 παρ. 1. της ως άνω ΚΥΑ 4000/1/113-α /14.10.2020 (ΦΕΚ Β’ 4610/2020) των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη και Μετανάστευσης και Ασύλου ορίζεται ότι, στους δικαιούχους της Συμφωνίας Αποχώρησης χορηγείται, μετά από αίτησή τους, άδεια διαμονής. Με το άρθρο 1 παρ. 5. της ως άνω ΚΥΑ ως ημερομηνία έναρξης υποβολής των αιτήσεων για τη χορήγηση των ως άνω αδειών διαμονής των πολιτών του Ηνωμένου Βασιλείου ορίζεται η 1/1/2021 και καταληκτική ημερομηνία η 30/6/2021.

Εξάλλου, με το άρθρο 4 της ως άνω κοινής Υπουργικής Απόφασης ορίζεται ότι, στους αιτούντες άδεια διαμονής πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου χορηγείται βεβαίωση κατάθεσης δικαιολογητικών, έως την έκδοση της άδειας διαμονής. Η ως άνω βεβαίωση πιστοποιεί ότι, ο αιτών έχει καταθέσει τα προβλεπόμενα δικαιολογητικά για τη χορήγηση άδειας διαμονής.

Επίσης με το άρθρο 8 της ως άνω κοινής Υπουργικής Απόφασης προβλέπεται η χορήγηση ειδικής βεβαίωσης νόμιμης διαμονής, σε περίπτωση έκδοσης απόφασης αναστολής, ή προσωρινής διαταγής αναστολής των διοικητικών πράξεων, που αφορούν στην απόρριψη αιτημάτων χορήγησης, ή ανανέωσης της άδειας διαμονής, μέχρι να εκδοθεί απόφαση του δικαστηρίου επί της προσωρινής αναστολής.

Η διάρκεια ισχύος της άδειας διαμονής ορίζεται σε δέκα (10) έτη, εφόσον οι ωφελούμενοι από τη Συμφωνία Αποχώρησης πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής στην Ελλάδα και σε πέντε (5) έτη, εφόσον δεν έχουν κατοχυρώσει δικαίωμα μόνιμης διαμονής.

Στο έντυπο της άδειας διαμονής τίθεται ως τίτλος, η ένδειξη «Άδεια διαμονής» με ελληνικούς χαρακτήρες και ο τίτλος επαναλαμβάνεται στην αγγλική γλώσσα ως «Residence Permit». Επίσης, αναγράφονται τα στοιχεία προσωπικής κατάστασης του κατόχου, ήτοι επώνυμο, όνομα, ημερομηνία και τόπος γέννησης, φύλο και ιθαγένεια, ο αριθμός της άδειας διαμονής, η εκδούσα αρχή, ο τόπος έκδοσης, καθώς και οι ημερομηνίες έκδοσης και λήξης της ισχύος της. Τα στοιχεία αυτά αναγράφονται μόνο με λατινικούς χαρακτήρες εκτός του φύλου, της εκδούσας αρχής, του τόπου έκδοσης και του τόπου γέννησης, εφόσον αυτός ανήκει στην Ελληνική Επικράτεια, τα οποία αναγράφονται και με ελληνικούς χαρακτήρες. Στο πεδίο «Τύπος άδειας» αναγράφεται ο όρος «Άρθρο 50 ΣΕΕ/Article 50TEU». Στο πεδίο «Παρατηρήσεις» αναγράφεται ο όρος «Άρθρο 18(4) της ΣΑ/Article 18(4) of WA», ενώ στις άδειες διαμονής με διάρκεια ισχύος δέκα (10) έτη, αναγράφεται επιπρόσθετα ο όρος «Μόνιμη Διαμονή/Permanent Residence».

Στις άδειες διαμονής που χορηγούνται σε μέλη οικογένειας, στο πεδίο «Παρατηρήσεις» πέραν των ανωτέρω αναγράφεται και ο όρος «Μέλος Οικογένειας»^^ί^ Member». Στις ανωτέρω άδειες διαμονής αναγράφεται η πλήρης («Full market access») πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Στην άδεια διαμονής περιλαμβάνεται εκτυπωμένη η φωτογραφία του κατόχου και η υπογραφή του.

Επισημαίνεται ότι, προς διευκρίνιση των σχετικών ζητημάτων, που αφορούν τα δικαιολογητικά που υποβάλλονται για την έκδοση και την χορήγηση των σχετικών αδειών διαμονής έχει εκδοθεί και η υπ. αριθμ. Φ.80320/1516/39/Δ.18/19-1-2021 εγκύκλιος του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, με την οποία τροποποιείται προγενέστερη σχετική εγκύκλιος και παρέχονται διευκρινίσεις, ως προς την απόδοση ΑΜΚΑ από τον e-ΕΦΚΑ και τα ΚΕΠ (προγενέστερη εγκύκλιος Α.Π. Φ.80320/42862/Δ18.2718/01-10-2019). σε πολίτες του Ηνωμένου Βασιλείου – δικαιούχους της Συμφωνίας Αποχώρησης, την οποία μπορούν να συμβουλεύονται οι ενδιαφερόμενοι για την υποβολή αιτήσεων άδειας διαμονής υπήκοοι του Ηνωμένου Βασιλείου, που διαμένουν, ή επιθυμούν να διαμείνουν, μετά την 1/1/2021 στην Ελλάδα.